آیا پس از خرید خودرو متوجه خرابی جدی موتور شدهاید؟ پاسخ این است که معیوب بودن موتور خودرو خریداری شده، در صورت وجود عیب پیش از معامله و بیاطلاعی خریدار، میتواند برای او حق فسخ معامله یا مطالبه ارش ایجاد کند. البته صرف خرابی پس از خرید کافی نیست و باید منشأ، زمان ایجاد و میزان اثر عیب بر ارزش یا کارکرد خودرو اثبات شود. تشخیص نهایی نیز به قرارداد، اظهارات فروشنده، گزارش کارشناسی و شرایط واقعی خودرو بستگی دارد.
عیب، نقصی است که ارزش مالی یا قابلیت استفاده متعارف خودرو را کاهش دهد و هنگام معامله وجود داشته، اما خریدار از آن آگاه نبوده باشد. برای مثال، یاتاقانزدگی، ترک بلوک موتور، روغنسوزی شدید، دستکاری اساسی و پنهانشده موتور یا نقصی که موجب کاهش جدی توان خودرو شود، ممکن است عیب حقوقی محسوب شود. در مقابل، استهلاک عادی، ایراد ناشی از استفاده نادرست خریدار یا خرابیای که پس از تحویل و بر اثر حادثه ایجاد شده، معمولاً شرایط خیار عیب را ندارد.
بر اساس قواعد خیار عیب در قانون مدنی، خریدار معمولاً میتواند معامله را فسخ کند یا خودرو را نگه دارد و تفاوت ارزش خودروی سالم و معیوب را به عنوان ارش مطالبه نماید. ارش با حدس شخصی تعیین نمیشود و معمولاً به نظر کارشناس درباره ارزش خودرو در وضعیت سالم و معیوب وابسته است. اگر فروشنده پیش از معامله عیب را اعلام کرده باشد، یا خریدار با اطلاع از ایراد خودرو را خریده باشد، استناد به خیار عیب دشوار خواهد بود. همچنین اعمال این حق باید پس از آگاهی از عیب، بدون تأخیر غیرمتعارف و مطابق عرف انجام شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل دادگاه مدنی را ببینید.
مهمترین موضوع، اثبات وجود عیب در زمان معامله است. فاکتور تعمیرگاه، گزارش کارشناسی رسمی یا معتبر، نتیجه دیاگ، سوابق سرویس، آگهی فروش، پیامهای ردوبدلشده و شهادت افراد حاضر میتواند مؤثر باشد. اگر خودرو هنوز تعمیر نشده است، درخواست تأمین دلیل از مرجع صالح کمک میکند وضعیت موتور پیش از تعمیر ثبت شود. بهتر است از باز کردن موتور یا تعویض قطعات بدون مستندسازی خودداری شود؛ زیرا این اقدام ممکن است رابطه میان ایراد فعلی و وضعیت زمان خرید را دشوارتر کند.
فرض کنید شخصی خودرویی را با تأکید فروشنده بر سلامت کامل موتور خریداری کند و سه روز بعد، تعمیرکار روغنسوزی شدید و تعمیر اساسی پیشین را کشف نماید. در این وضعیت، معیوب بودن موتور خودرو خریداری شده هنوز صرفاً یک ادعاست؛ خریدار باید با کارشناسی و سوابق تعمیر نشان دهد ایراد پیش از معامله وجود داشته و ناشی از رانندگی او نبوده است. اگر کارشناس این موضوع را تأیید کند، امکان مطالبه ارش یا فسخ، با توجه به مفاد قرارداد و نحوه انتقال خودرو، قابل بررسی است. نتیجه قطعی به ارزش عیب و دلایل ارائهشده بستگی دارد.
ابتدا مدارک را گردآوری و خودرو را نزد کارشناس بیطرف بررسی کنید. سپس خواسته خود را روشن کنید: فسخ معامله و استرداد ثمن، یا نگهداشتن خودرو و مطالبه ارش. ارسال اظهارنامه، ثبت تأمین دلیل و در صورت بینتیجه ماندن مذاکره، طرح دعوای حقوقی در مرجع صالح از مراحل معمول است. اگر فروشنده با علم به عیب، آن را عمداً پنهان کرده یا اطلاعات خلاف واقع داده باشد، موضوع مسئولیت قراردادی و در شرایط خاص ادعای فریب نیز مطرح میشود؛ اما صرف خرابی موتور بهتنهایی جرم محسوب نمیشود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقي رايگان ٢٤ ساعته را ببینید.
در پروندههای مربوط به معیوب بودن موتور خودرو خریداری شده، سرعت در مستندسازی، کارشناسی دقیق و پرهیز از تعمیر پیش از ثبت وضعیت خودرو اهمیت زیادی دارد. قرارداد، شرط اسقاط خیارات، آگاهی خریدار و زمان ایجاد خرابی میتواند نتیجه را تغییر دهد؛ بنابراین پیش از انتخاب فسخ یا ارش، اسناد معامله و گزارش فنی را با وکیل یا کارشناس حقوقی بررسی کنید. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل پایه یک دادگستری در پیروزی را ببینید.