اگر کارفرما سفته ضمانت یا حسن انجام کار را گم کند، آیا کارگر همچنان مسئول پرداخت آن است؟ پاسخ کوتاه این است که مفقودی سفته توسط کارفرما بهتنهایی بدهی یا مسئولیت قطعی برای کارگر ایجاد نمیکند، اما ممکن است زمینه سوءاستفاده یا طرح ادعاهای بعدی را فراهم کند؛ بنابراین باید فوراً موضوع مستند و از مسیر قانونی پیگیری شود.
سفته معمولاً برای تضمین اجرای تعهدات شغلی، جبران خسارت احتمالی یا حسن انجام کار دریافت میشود. خود سفته دلیل مستقل و همیشگی بر بدهکار بودن صادرکننده نیست و رابطه پایه، مانند قرارداد کار و تخلف ادعایی، اهمیت اساسی دارد. با این حال، اگر سفته دارای امضا و مندرجات قابل استفاده باشد، دارنده یا شخصی که آن را در اختیار دارد میتواند علیه صادرکننده ادعا مطرح کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای سفته را ببینید.
در چنین وضعی، گم شدن اصل سند به معنای بیاعتبار شدن خودکار آن نیست. کارفرما باید درباره علت دریافت سفته، شرایط استفاده از آن و وجود یا نبود تخلف کارگر توضیح داشته باشد. اگر سفته بابت تضمین صادر شده باشد، اثبات تخلف و میزان خسارت نیز اهمیت دارد و مطالبه وجه بدون اثبات مبنای آن، لزوماً پذیرفته نمیشود.
نخست، کارگر باید از طریق اظهارنامه رسمی، مفقودی سفته را به کارفرما اعلام و استرداد اصل سند یا ارائه گواهی کتبی درباره گم شدن آن را مطالبه کند. در متن اظهارنامه بهتر است شماره سفته، مبلغ، تاریخ صدور، علت تحویل و مشخصات قرارداد کار ذکر شود. اگر شماره سفته معلوم نیست، هر نشانهای مانند تصویر، رسید تحویل یا پیامهای مربوط به آن ثبت شود.
صرف اعلام مفقودی در کلانتری، بهتنهایی باعث ابطال سفته نمیشود؛ اما میتواند زمان اطلاع و حسن نیت شما را نشان دهد. همچنین امضای اقرارنامههای مبهم یا تحویل سفته جایگزین بدون بررسی حقوقی، ممکن است موقعیت شما را دشوارتر کند.
اگر کارفرما یا دارنده احتمالی سفته وجه آن را مطالبه کند، دفاع باید بر اساس رابطه اصلی، تضمینی بودن سفته، انجام تعهدات و نبود خسارت تنظیم شود. کارگر باید نشان دهد سفته برای پرداخت دین واقعی صادر نشده یا شرایط استفاده از آن تحقق پیدا نکرده است. قرارداد، فیش حقوقی، گواهی تسویهحساب، مکاتبات و شهادت همکاران میتواند مؤثر باشد؛ البته ارزش هر دلیل را دادگاه با توجه به مجموع پرونده تعیین میکند.
در پروندههای مربوط به مفقودی سفته توسط کارفرما، ادعای گم شدن سند با اثبات پرداخت یا تسویه تفاوت دارد. بنابراین بهتر است کارگر همزمان با اعلام مفقودی، وضعیت تعهد تضمینشده را نیز روشن کند و در صورت وجود خطر فوری، درباره درخواستهای قانونی مناسب با وکیل مشورت نماید.
فرض کنید کارگری هنگام استخدام، سفتهای بدون درج عبارت «بابت ضمانت» اما همراه با رسید کتبی به کارفرما تحویل داده است. پس از پایان همکاری و تسویه حساب، کارفرما اعلام میکند سفته را گم کرده است. کارگر باید اظهارنامهای برای اعلام تسویه و مطالبه استرداد سند ارسال کند، رسید و مدارک پرداخت را نگه دارد و از کارفرما درباره عدم انتقال سفته اقرار کتبی بگیرد. اگر بعداً شخصی وجه سفته را مطالبه کند، کارگر میتواند به تضمینی بودن آن، تسویه رابطه کاری و نبود تخلف استناد کند؛ اما نتیجه نهایی به اصالت مدارک و اوضاع پرونده بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی سفته را ببینید.
مفقودی سفته توسط کارفرما مسئولیت خودکار کارگر را ثابت نمیکند، ولی بیاقدامی میتواند اثبات دفاع را دشوار سازد. اعلام رسمی، جمعآوری مدارک، ثبت تسویه و دریافت تأیید کتبی کارفرما مهمترین اقدامات اولیه هستند. در صورت وصول اخطار قضایی یا مطالبه وجه، پاسخ باید در مهلت مقرر و بر پایه اسناد واقعی ارائه شود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در منطقه ۱۵ تهران را ببینید.