آیا پس از رسیدن فرزند مشترک به سن قانونی، والد دیگر میتواند از دادگاه برای دیدار او وقت مشخص بگیرد؟ پاسخ کوتاه این است که ملاقات فرزند مشترک بالغ اصولاً مانند ملاقات کودک نابالغ موضوع الزام قضایی نیست؛ زیرا فرزند بالغ، از نظر حقوقی شخصی مستقل است و درباره ارتباط با هر یک از والدین تصمیم میگیرد. بنابراین، توافق و رضایت خود فرزند اهمیت اساسی دارد و اجبار او به دیدار، معمولاً مبنای قانونی ندارد.
حق ملاقات در اختلافات خانوادگی عمدتاً برای حمایت از کودک نابالغ و حفظ رابطه او با والدین مطرح میشود. با رسیدن فرزند به سن قانونی، موضوع حضانت و برنامهریزی اجباری ملاقات تا حد زیادی منتفی میشود. فرزند بالغ میتواند محل زندگی، زمان رفتوآمد و میزان ارتباط خود را انتخاب کند؛ حتی اگر یکی از والدین با این تصمیم موافق نباشد.
البته بالغ بودن به معنای پایان همه اختلافات خانوادگی نیست. اگر یکی از والدین مانع ارتباط شود، میتوان با گفتوگوی خانوادگی، میانجیگری یا مشاوره برای حل مشکل اقدام کرد؛ اما نتیجه حقوقی این اقدامات، الزام خود فرزند بالغ به ملاقات نیست. همچنین اگر فرزند به علت بیماری یا وضعیت خاص، توان تصمیمگیری مستقل نداشته باشد، بررسی موضوع به اسناد پزشکی، وضعیت سرپرستی و تصمیم مرجع صالح وابسته خواهد بود.
پیش از هر اقدام، باید هدف حقوقی خود را مشخص کنید؛ زیرا درخواست «تعیین زمان ملاقات» با درخواست حمایت در برابر آزار، ممانعت از ارتباط یا اختلاف مالی یکسان نیست. مدارک احتمالی عبارتاند از:
صرف ارائه این مدارک، صدور حکم قطعی به نفع متقاضی را تضمین نمیکند. دادگاه ابتدا بررسی میکند که درخواست واقعاً درباره حمایت از شخص بالغ است یا در عمل، تلاشی برای کنترل تصمیم مستقل او محسوب میشود.
بهتر است ابتدا درخواست ارتباط بهصورت محترمانه و قابل اثبات مطرح شود و از تهدید، مراجعه ناگهانی به محل کار یا منزل فرزند و انتشار اختلافات در فضای مجازی پرهیز شود. در صورت وجود اختلاف جدی، مشاوره با وکیل خانواده برای تشخیص مرجع صالح و عنوان درست درخواست ضروری است. مراجع قضایی ممکن است درباره مسائل مرتبط مانند حمایت از فرد محجور، منع مزاحمت، خشونت خانوادگی یا اختلافات مالی صلاحیت داشته باشند؛ اما این موارد با تعیین وقت اجباری برای ملاقات فرزند بالغ تفاوت دارند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی خانواده آنلاین را ببینید.
فرض کنید پدری پس از جدایی والدین، زمانی که دخترش ۲۳ ساله شده، درخواست ملاقات فرزند مشترک بالغ را با تعیین دو نوبت در ماه مطرح کند و مدعی شود مادر مانع دیدار است. اگر دختر در جلسه رسیدگی اعلام کند که تمایلی به ملاقات ندارد و دلیلی مانند ترس، اختلاف شدید یا تجربه آزار ارائه کند، صرف اثبات رابطه پدر و فرزندی برای اجبار او کافی نیست. نتیجه احتمالی، رد درخواست تعیین وقت ملاقات خواهد بود؛ هرچند پدر میتواند از راههای مسالمتآمیز و بدون فشار برای بازسازی رابطه تلاش کند. اگر ادعای آزار یا تهدید مطرح شود، موضوع ممکن است از جنبه کیفری یا حمایتی جداگانه بررسی شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل کیفری پایه یک را ببینید.
ملاقات فرزند مشترک بالغ با ملاقات کودک تحت حضانت تفاوت اساسی دارد. رضایت، استقلال اراده و امنیت فرزند بالغ محور تصمیمگیری است و دادگاه معمولاً نمیتواند او را به دیدار با یکی از والدین مجبور کند. در مقابل، اگر مشکل اصلی ناتوانی در تصمیمگیری، مزاحمت، خشونت یا اختلاف مالی باشد، باید همان موضوع با مدارک مناسب و عنوان حقوقی درست پیگیری شود. پیش از طرح دعوا، ارزیابی دقیق وضعیت فرزند و دریافت مشاوره تخصصی میتواند از اقدام بینتیجه و تشدید اختلاف جلوگیری کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل رودهن را ببینید.