آیا در عقدنامه، نوع سکه مهریه مشخص نشده و اکنون درباره ارزش آن اختلاف دارید؟ پاسخ این است که در موضوع مهریه سکه قدیم یا جدید، ملاک نخست، متن عقدنامه، قصد طرفین و عرف زمان توافق است و نمیتوان صرفاً به دلیل افزایش یا کاهش قیمت، نوع سکه را یکطرفه تغییر داد. سکه قدیم معمولاً به سکه بهار آزادی طرح قدیم و سکه جدید به سکه امامی یا طرح جدید گفته میشود؛ این دو از نظر وزن طلای اصلی تفاوت اساسی ندارند، اما ارزش معاملاتی آنها ممکن است متفاوت باشد.
اگر در سند ازدواج عبارتهایی مانند «سکه بهار آزادی»، «سکه تمام بهار آزادی»، «سکه امامی» یا «سکه طرح قدیم» درج شده باشد، همان عبارت اهمیت اصلی دارد. چنانچه نوع سکه بهطور روشن تعیین نشده باشد، قاضی معمولاً به مجموعه قرائن توجه میکند؛ از جمله مذاکرات پیش از عقد، عرف محل، اظهارات زوجین، رسیدهای پرداختی و اینکه در سال انعقاد نکاح کدام نوع سکه در معاملات رایج بوده است.
عبارت مهریه سکه قدیم یا جدید بهتنهایی نشاندهنده انتخاب قطعی یکی از دو نوع نیست و باید مشخص شود این عبارت در سند رسمی، توافق جداگانه یا صرفاً در گفتوگوی خانوادگی به کار رفته است. نوشتههای عادی، پیامها و شهادت اشخاص میتوانند در کنار سایر دلایل بررسی شوند، اما اعتبار و اثر آنها به شرایط پرونده بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل خوب برای گرفتن مهریه را ببینید.
زوجه میتواند برای مطالبه مهریه به مرجع صالح مراجعه کند و زوج نیز در صورت ادعای پرداخت یا توافق بر نوع خاص سکه، باید دلایل خود را ارائه دهد. صرف درج تعداد سکه، بدون تعیین نوع، معمولاً موضوع اختلاف را کاملاً حل نمیکند. همچنین قیمت روز سکه با هویت و نوع تعهد متفاوت است؛ ابتدا باید معلوم شود مدیون تحویل سکه مشخص است یا پرداخت معادل مالی آن مورد توافق یا حکم قرار گرفته است.
اگر تعهد، تحویل تعداد معینی سکه از نوع مشخص باشد، اصل بر اجرای همان تعهد است و تبدیل خودکار آن به نوع دیگر مبنای قطعی ندارد. اگر اجرای عین تعهد ممکن نباشد یا طرفین درباره پرداخت معادل توافق کنند، ارزشگذاری بر اساس وضعیت بازار و تصمیم مرجع رسیدگی انجام میشود. بنابراین نمیتوان بدون بررسی سند گفت همیشه قیمت سکه جدید یا همیشه قیمت سکه قدیم ملاک خواهد بود.
فرض کنید در عقدنامه ناهید و امیر، مهریه «صد سکه بهار آزادی» نوشته شده و چند سال بعد زوج، سکه امامی پیشنهاد میکند؛ در حالی که زوجه مدعی است منظور، سکه طرح قدیم بوده است. اگر سند یا دلیل دیگری برای تعیین نوع وجود نداشته باشد، دادگاه قرائن زمان عقد و عرف معاملاتی را بررسی میکند. نتیجه، به مدارک پرونده وابسته است و صرف ادعای یکی از طرفین کافی نیست. در چنین پروندهای، عنوان مهریه سکه قدیم یا جدید باید با تفسیر دقیق سند و دلایل اثباتی بررسی شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی مهریه را ببینید.
در اختلافات مربوط به مهریه سکه قدیم یا جدید، تعداد سکه بهتنهایی تعیینکننده نیست و نوع تعهد، متن سند، قصد مشترک و مدارک پرداخت اهمیت دارد. بهتر است پیش از طرح دعوا، سند ازدواج و همه توافقهای مرتبط بررسی شود و در صورت ابهام، از پذیرش یا امضای رسیدی که نوع سکه یا تسویه را روشن نکرده است خودداری کنید. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل زن در قرچک را ببینید.