تفاوت مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه چیست و زن برای دریافت آن چه اقدامی باید انجام دهد؟ پاسخ کوتاه این است که در مهریه عندالمطالبه، زن اصولاً هر زمان بخواهد میتواند پرداخت مهریه را مطالبه کند؛ اما در مهریه عندالاستطاعه، وصول مهریه به اثبات توانایی مالی شوهر وابسته است. نوع مهریه باید از متن سند ازدواج و شروط درجشده در آن مشخص شود و صرف برداشت عرفی یا گفته شفاهی، ملاک تصمیم دادگاه نیست.
در حالت عندالمطالبه، دین شوهر با وقوع عقد ایجاد میشود و زن میتواند از طریق اجرای ثبت یا دادگاه خانواده، درخواست وصول آن را مطرح کند. در این حالت، اصل بدهی معمولاً با سند نکاحیه اثبات میشود و شوهر برای جلوگیری از توقیف اموال یا ادامه عملیات اجرایی، باید پرداخت یا ناتوانی مالی خود را مطابق مقررات ثابت کند.
در مقابل، در مهریه عندالاستطاعه اصل تعهد از بین نمیرود، اما اجرای آن به توان مالی زوج ارتباط دارد. بنابراین زن معمولاً باید اموالی، درآمدی یا قرائنی ارائه کند که نشان دهد شوهر توان پرداخت تمام یا بخشی از مهریه را دارد. نداشتن مال قابل شناسایی، انتقال صوری دارایی یا پنهانکردن درآمد میتواند موضوع بررسی قضایی قرار گیرد، ولی نتیجه پرونده به مدارک و اوضاع واقعی بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل خوب برای گرفتن مهریه را ببینید.
برای شروع، زن باید سند نکاحیه یا رونوشت معتبر آن و مدارک هویتی خود را آماده کند. در بسیاری از موارد، درخواست صدور اجراییه از دفتر ازدواج یا اداره اجرای ثبت آغاز میشود؛ اگر مالی شناسایی شود، امکان توقیف آن وجود دارد. همچنین با توجه به وضعیت پرونده، مراجعه به دادگاه خانواده برای مطالبه یا پیگیری موضوعاتی مانند اعسار و تقسیط ممکن است ضرورت پیدا کند.
مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه از نظر مسیر اقدام ممکن است از اجرای ثبت شروع شود، اما در نوع دوم، اثبات استطاعت مالی نقش تعیینکنندهتری دارد. استفاده از وکیل الزامی نیست، ولی در پروندههایی که داراییها پنهان شده یا ادعای اعسار مطرح است، بررسی تخصصی اسناد میتواند از اشتباههای پرهزینه جلوگیری کند.
مطابق مقررات حمایت خانواده و اجرای محکومیتهای مالی، ضمانت اجرای حبس برای مهریه در حدود مقرر قانونی بررسی میشود و نسبت به مازاد، توانایی مالی زوج اهمیت بیشتری پیدا میکند. این موضوع به معنای از بین رفتن حق زن نسبت به کل مهریه نیست؛ بلکه روش اجبار به پرداخت و شرایط اعمال ضمانت اجرا را محدود میکند. دادگاه میتواند با توجه به درآمد، اموال و هزینههای ضروری زندگی، درباره پرداخت یکجا یا اقساط تصمیم بگیرد.
فرض کنید در سند ازدواج، ۱۱۰ سکه بهار آزادی به صورت عندالاستطاعه درج شده باشد. زوجه ادعا میکند زوج مالک یک آپارتمان و یک خودرو است و مدارک ثبتی و شماره پلاک خودرو را ارائه میدهد. در این وضعیت، دادگاه یا مرجع اجرا ابتدا قابلیت شناسایی و تعلق اموال به زوج را بررسی میکند. اگر مالکیت و امکان دسترسی به مال احراز شود، وصول مهریه میتواند از محل آن دنبال شود؛ اما اگر اموال متعلق به شخص دیگری باشد یا انتقال آن پیش از ایجاد اختلاف و به شکل واقعی انجام شده باشد، نتیجه متفاوت خواهد بود. بنابراین، مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه بدون بررسی سند و دلایل مالی، نتیجه قطعی یکسانی ندارند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل برای مهریه را ببینید.
انتخاب یا تفسیر مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه باید بر اساس متن سند ازدواج، شرایط مالی زوج و مدارک قابل ارائه انجام شود. عندالمطالبه، مطالبه فوریتری ایجاد میکند؛ عندالاستطاعه، اثبات توانایی مالی را پررنگ میسازد. پیش از هر اقدام، بررسی سند، شناسایی داراییها و انتخاب مسیر اجرای ثبت یا دادگاه، تصمیمگیری دقیقتری را ممکن میکند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل های دماوند را ببینید.