آیا زن میتواند همزمان مهریه و نفقه خود را مطالبه کند و برای طلاق نیز اقدام کند؟ پاسخ این است که مهریه و نفقه و طلاق سه موضوع حقوقی مستقل اما مرتبطاند؛ بنابراین مطالبه یکی، اصولاً مانع پیگیری دو موضوع دیگر نیست. زن میتواند با ارائه مدارک لازم، مهریه را از طریق اجرای ثبت یا دادگاه، نفقه را از دادگاه خانواده و طلاق را بر اساس توافق، وکالت در طلاق، اثبات عسر و حرج یا سایر جهات قانونی پیگیری کند.
مهریه دینی است که از زمان وقوع عقد بر عهده شوهر قرار میگیرد و مطالبه آن معمولاً نیازمند اثبات نیاز مالی زن نیست. میزان مهریه همان چیزی است که در سند ازدواج درج شده، هرچند نحوه پرداخت میتواند با توافق یا تصمیم مرجع رسیدگی، نقدی یا اقساطی باشد. در مقابل، نفقه شامل نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن، مانند مسکن، خوراک، پوشاک، درمان و هزینههای ضروری زندگی است و مبلغ آن به زمان، محل زندگی، شرایط خانوادگی و نظر کارشناس بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای گرفتن مهریه را ببینید.
استحقاق نفقه در دوران زوجیت به انجام وظایف زناشویی متعارف و قانونی ارتباط دارد؛ با این حال، ادعای عدم تمکین باید اثبات شود و صرف طرح آن، خودبهخود نفقه را ساقط نمیکند. زن میتواند نفقه جاری و در شرایط قابل اثبات، نفقه معوقه را مطالبه کند. نفقه ایام عده نیز بسته به نوع طلاق و وضعیت زن، احکام متفاوتی دارد.
در مطالبه مهریه، زن میتواند از دفترخانه ازدواج درخواست صدور اجراییه کند یا در موارد مناسب از دادگاه خانواده کمک بگیرد. شناسایی اموال، حسابها و خودرو یا ملک شوهر میتواند در وصول مؤثر باشد. اگر توانایی پرداخت وجود نداشته باشد، شوهر میتواند با ارائه مدارک مالی، دادخواست اعسار و تقسیط مطرح کند؛ قبول این درخواست قطعی نیست و به وضعیت مالی واقعی او بستگی دارد.
ترک پرداخت نفقه، در صورت اثبات و احراز شرایط قانونی، میتواند مبنای درخواست طلاق زن قرار گیرد؛ اما صرف ادعا برای صدور حکم کافی نیست. دادگاه معمولاً وضعیت زندگی مشترک، توان مالی شوهر، میزان نفقه، سابقه پرداخت، امکان الزام او به پرداخت و استمرار امتناع را بررسی میکند. زن بهتر است پیش از طرح دعوا، مطالبه خود را به شکل قابل اثبات اعلام کند و از دریافت وجه بدون رسید یا توافق مبهم خودداری نماید.
در طلاق توافقی، زوجین درباره مهریه، نفقه، جهیزیه، حضانت و ملاقات فرزند توافق میکنند. بخشش تمام یا قسمتی از مهریه نیز باید با قصد و سند معتبر انجام شود؛ امضای برگههای کلی بدون مطالعه میتواند حق مطالبه آینده را از بین ببرد.
فرض کنید مریم پس از دو سال زندگی مشترک، شش ماه نفقه دریافت نکرده و شوهرش نیز از پرداخت مهریه خودداری میکند. او میتواند مهریه و نفقه و طلاق را در مسیرهای جداگانه پیگیری کند: برای مهریه درخواست اجرا بدهد، نفقه را با تعیین مبلغ توسط کارشناس مطالبه کند و در صورت اثبات ترک انفاق یا وجود شرایط دشوار زندگی، درخواست طلاق مطرح نماید. نتیجه هر پرونده به اسناد، توان مالی شوهر، وضعیت تمکین و سایر قرائن بستگی دارد و هیچیک از این دعاوی بهتنهایی نتیجه طلاق را تضمین نمیکند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی مهریه را ببینید.
در تصمیمگیری درباره مهریه و نفقه و طلاق باید میان «حق مطالبه»، «دلیل اثبات» و «نتیجه دادگاه» تفاوت گذاشت. مهریه معمولاً با سند ازدواج قابل پیگیری است، اما نفقه به شرایط زندگی و اثبات استحقاق وابسته است. ثبت دادخواست درست، حفظ مدارک، پرهیز از بخشش یا توافق شتابزده و بررسی همزمان آثار مالی و خانوادگی، احتمال تصمیمی کمهزینهتر و حقوقیتر را افزایش میدهد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در منطقه ۱۵ تهران را ببینید.