آیا خرید موتور مزایده ای قولنامه دار از نظر قانونی و امکان شمارهگذاری قابل اعتماد است؟ پاسخ کوتاه این است که چنین موتوری فقط زمانی خرید مناسبی محسوب میشود که منشأ مزایده، وضعیت مالکیت، اصالت شماره شاسی و امکان انتقال قانونی آن پیش از پرداخت وجه بررسی شود؛ صرف وجود قولنامه، مالکیت قطعی یا امکان تعویض پلاک را ثابت نمیکند.
«مزایدهای» بودن ممکن است به فروش وسیله نقلیه توسط اجرای احکام، سازمانهای دولتی، بانکها، شرکتها یا اشخاص خصوصی اشاره کند. اعتبار معامله به مرجع برگزارکننده و اسناد فروش وابسته است. در مزایده رسمی، معمولاً صورتجلسه، رسید پرداخت و سند انتقال یا معرفینامه وجود دارد؛ اما در فروش خصوصی، قولنامه تنها یک دلیل عادی برای اثبات توافق است و بهتنهایی جای سند مالکیت، برگ سبز یا مدارک گمرکی را نمیگیرد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره رایگان وکیل ملکی را ببینید.
همچنین باید میان «قولنامهدار بودن» و «فاقد سند بودن» تفاوت گذاشت. ممکن است موتور سند رسمی یا برگ سبز نداشته باشد، اما مدارک مزایده معتبر داشته باشد؛ برعکس، ممکن است قولنامهای ارائه شود که فروشنده در آن مالک واقعی نباشد یا اختیار انتقال نداشته باشد.
اگر شماره شاسی مخدوش، کوبیده، تعویضشده یا ناخوانا باشد، معامله پرریسک است. کارشناسی فنی و اصالت باید توسط فرد یا مرکز قابل اعتماد و پیش از پرداخت کامل انجام شود.
قولنامه میتواند وقوع توافق و پرداخت وجه را اثبات کند، اما نتیجه آن به مالکیت فروشنده، مشروع بودن منشأ تصرف و قابلیت قانونی انتقال بستگی دارد. مرکز شمارهگذاری نیز صرفاً بر اساس قولنامه، در همه موارد، پلاک صادر نمیکند. اگر وسیله نقلیه توقیف، سرقتی، فاقد سابقه معتبر یا دارای مغایرت اساسی در مشخصات باشد، ممکن است انتقال متوقف شود و خریدار ناچار به پیگیری از فروشنده یا مرجع مزایده شود.
در متن قرارداد، مشخصات کامل موتور، شماره شاسی و موتور، وضعیت پلاک، مبلغ، نحوه پرداخت، تعهد فروشنده به حضور برای تعویض پلاک، مسئولیت بدهیها و خسارت ناشی از عدم امکان انتقال درج کنید. بهتر است بخش اصلی وجه پس از احراز اصالت و امکان انتقال پرداخت شود.
فرض کنید شخصی موتور مزایده ای قولنامه دار را با رسید مزایده خریداری و سپس آن را به خریدار دیگری میفروشد. در مرکز شمارهگذاری مشخص میشود شماره شاسی با سوابق سامانه مطابقت ندارد. خریدار دوم میتواند با استناد به قرارداد، رسید پرداخت، گزارش کارشناسی و پیامهای فروشنده، الزام به انجام تعهد یا فسخ و مطالبه وجه و خسارت را مطرح کند؛ اما نتیجه قطعی نیست و به اصالت مدارک، علم فروشنده و امکان قانونی اصلاح یا انتقال بستگی دارد. اگر موتور سرقتی باشد، موضوع میتواند جنبه کیفری نیز پیدا کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل پرونده کیفری را ببینید.
ابتدا اسناد، رسیدها و گزارش کارشناسی را حفظ و از پرداختهای بدون رسید خودداری کنید. سپس اظهارنامهای برای فروشنده ارسال و اجرای تعهد یا استرداد وجه را مطالبه کنید. در اختلاف با مرجع رسمی مزایده، شرایط آگهی و مقررات همان مرجع اهمیت دارد و ممکن است اعتراض به روند فروش یا طرح دعوای حقوقی لازم شود. برای تشخیص مرجع صالح، باید محل اقامت طرفین، نوع فروش و منشأ توقیف یا مزایده بررسی شود.
خرید موتور مزایده ای قولنامه دار بدون استعلام و کارشناسی میتواند موجب از دست رفتن وجه و درگیری قضایی شود. مهمترین معیار، نه عنوان مزایده یا وجود قولنامه، بلکه قابلیت اثبات مالکیت، اصالت وسیله و امکان انتقال قانونی آن است. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در منطقه ۱۵ تهران را ببینید.