چگونه میتوان موجودی حساب بانکی فرد فوتشده را میان وارثان تقسیم کرد؟ پاسخ روشن است: نحوه تقسیم پول بانکی متوفی بین ورثه پس از احراز وراثت، پرداخت مالیات و کسر بدهیهای متوفی، بر اساس سهم قانونی هر وارث انجام میشود؛ بنابراین بانک معمولاً بدون مدارک انحصار وراثت و مجوزهای لازم، وجه را به یکی از ورثه پرداخت نمیکند.
ورثه باید ابتدا فوت شخص و سمت قانونی خود را اثبات کنند. معمولاً مدارک زیر برای شروع کار لازم است:
اگر یکی از ورثه همکاری نکند، سایر افراد میتوانند از مسیر قانونی، سهم خود را مطالبه کنند؛ اما برداشت کل موجودی بدون رضایت دیگران میتواند موجب مسئولیت مدنی و در برخی شرایط، مسئولیت کیفری شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل دادگاه مدنی را ببینید.
موجودی حساب ابتدا جزء داراییهای باقیمانده متوفی محسوب میشود. پیش از تقسیم، هزینههای ضروری کفنودفن، دیون مسلم و تعهدات قابل اثبات او باید بررسی شود. وصیت متوفی نیز اصولاً فقط تا میزان مجاز قانونی، بدون نیاز به اجازه ورثه، اثر دارد و وصیت نسبت به مازاد، به رضایت آنان وابسته است.
پس از کسر موارد بالا، سهم ورثه طبق طبقه و درجه خویشاوندی محاسبه میشود. برای نمونه، در صورت وجود فرزند، سهم همسر و فرزندان مطابق قواعد ارث تعیین خواهد شد و سهم پسر و دختر در حالت معمول برابر نیست. وجود پدر، مادر، همسر، فرزند یا ورثه طبقات نزدیکتر میتواند نتیجه را تغییر دهد. به همین دلیل، تقسیم توافقی بدون محاسبه دقیق ممکن است بعداً قابل اعتراض باشد.
بانک پیش از پرداخت سپرده، معمولاً مدارک مربوط به مالیات بر ارث را مطالبه میکند. میزان مالیات به نوع دارایی، تاریخ فوت و طبقه وراث بستگی دارد؛ سپرده بانکی نیز ممکن است مشمول نرخ خاص خود باشد. مقررات مالیاتی برای فوتهای واقعشده در دورههای مختلف یکسان نیست، بنابراین نباید بدون بررسی تاریخ فوت، یک درصد ثابت را قطعی دانست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی ارث را ببینید.
مالیات بر ارث با سهمالارث تفاوت دارد: مالیات مبلغی است که برای انتقال دارایی پرداخت میشود، اما سهمالارث حق هر وارث از دارایی خالص است. پس از پرداخت مالیات و ارائه مجوز، بانک میتواند وجه را به نسبت سهم قانونی یا طبق توافق رسمی ورثه پرداخت کند.
فرض کنید شخصی فوت کرده و در یک حساب بانکی مبلغی سپرده دارد. او همسر، یک پسر و یک دختر دارد و بدهی قابل اثباتی نیز باقی مانده است. در این وضعیت، ابتدا بدهی و هزینههای مقدماتی از دارایی کسر میشود، سپس مالیات مربوط تعیین و پرداخت میگردد. نحوه تقسیم پول بانکی متوفی بین ورثه در این مثال باقیمانده دارایی و مقررات سهم همسر و فرزندان تعیین میشود، نه صرفاً توافق شفاهی خانواده.
اگر متوفی پیش از فوت، وجه را به حساب مشترک واریز کرده باشد، باید قرارداد بانکی، میزان مالکیت واقعی و منشأ پول بررسی شود. نام مشترک در حساب بهتنهایی همیشه اثباتکننده مالکیت مساوی همه موجودی نیست.
نخست باید علت امتناع، مانند نقص مدارک، نبود گواهی مالیاتی یا اختلاف در انحصار وراثت، بهصورت کتبی پیگیری شود. در صورت اختلاف، وارث میتواند از دادگاه صالح، تقسیم ترکه، مطالبه سهم یا ارائه دستور لازم برای استعلام موجودی را درخواست کند. جمعآوری پیامها، رسیدها و اسناد واریز برای اثبات مالکیت یا بدهی اهمیت دارد. نحوه تقسیم پول بانکی متوفی بین ورثه زمانی بدون اختلاف اجرا میشود که همه حسابها، بدهیها و ورثه بهطور کامل شناسایی شده باشند.
برای دریافت موجودی متوفی، مسیر معمول شامل انحصار وراثت، تعیین مالیات، شناسایی دیون و مراجعه همه ورثه یا نماینده قانونی آنان به بانک است. پیش از امضای تقسیمنامه یا برداشت وجه، بهتر است سهم هر شخص با توجه به تاریخ فوت، ترکیب خانواده، وصیت و بدهیهای متوفی محاسبه شود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل خوب در پیشوا را ببینید.