آیا میتوان خودروی دارای پلاک گذر موقت را مانند خودروهای معمولی خرید و به نام خود منتقل کرد؟ پاسخ کوتاه این است که نحوه خرید ماشین گذر موقت با خرید خودروی پلاک ملی تفاوت اساسی دارد؛ زیرا باید اعتبار مجوز ورود، وضعیت گمرکی، مالک واقعی و امکان قانونی استفاده خریدار بررسی شود و صرف پرداخت پول، مالکیت یا حق تردد دائمی ایجاد نمیکند.
خودروی گذر موقت برای ورود و استفاده محدود در ایران اجازه میگیرد و معمولاً مدت، محدوده تردد و شخص مجاز به استفاده از آن در اسناد گمرکی یا انتظامی مشخص میشود. این خودرو الزاماً امکان شمارهگذاری ملی یا انتقال عادی در دفاتر اسناد رسمی را ندارد. بنابراین، قرارداد فروش ممکن است فقط ناظر بر انتقال حقوق قراردادی، منافع استفاده یا تعهد فروشنده به انجام تشریفات باشد؛ نه انتقال قطعی و بیقیدوشرط مالکیت.
در بسیاری از موارد، اعتبار خودرو به وضعیت اقامت مالک، کشور محل ثبت خودرو، تضمینهای گمرکی و مجوز صادرشده بستگی دارد. حتی اگر خودرو در بازار با عنوان «قابل فروش» معرفی شود، باید روشن شود که خریدار جدید از نظر گمرک و پلیس راهور جانشین شخص قبلی شناخته میشود یا خیر.
در نحوه خرید ماشین گذر موقت، استعلام کتبی از گمرک مربوط و پلیس راهور اهمیت زیادی دارد. پاسخ شفاهی نمایشگاه یا فروشنده، جایگزین استعلام رسمی نیست. همچنین باید مشخص شود در صورت پایان مهلت، خودرو باید از کشور خارج شود، تشریفات قانونی دیگری طی کند یا امکان تمدید آن وجود دارد؛ زیرا این موضوع برای همه خودروها یکسان نیست.
پیش از پرداخت وجه، خودرو را کارشناسی و اصالت مدارک را بررسی کنید. قرارداد باید مشخصات کامل خودرو، وضعیت پلاک، مدت باقیمانده مجوز، مبلغ معامله، مسئول پرداخت بدهیها و عوارض، تکلیف خودرو در صورت عدم تمدید و مسئولیت توقیف یا خروج از کشور را صریحاً بیان کند.
بهتر است بخش اصلی مبلغ پس از احراز امکان قانونی انتقال یا استفاده خریدار پرداخت شود و برای تخلف فروشنده، وجه التزام متناسب تعیین گردد. تنظیم وکالتنامه کلی، پرداخت کامل وجه بدون تحویل اسناد و اعتماد به قول «تبدیل قطعی به پلاک ملی» از اشتباهات پرخطر است. هیچ قراردادی نمیتواند برخلاف مقررات گمرکی، مجوز تردد دائمی ایجاد کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل رایگان را ببینید.
فرض کنید علی خودرویی را با عنوان نحوه خرید ماشین گذر موقت از نمایشگاه خریداری میکند و فروشنده وعده میدهد مجوز آن شش ماه دیگر تمدید خواهد شد. پس از معامله معلوم میشود مجوز فقط برای مالک قبلی صادر شده و خودرو باید در موعد مقرر از کشور خارج شود. علی میتواند با قرارداد، رسید پرداخت و تبلیغات فروشنده، ادعای خود را درباره تخلف یا فریب اثبات کند؛ اما نتیجه دعوا به متن قرارداد، علم طرفین و پاسخ مراجع رسمی بستگی دارد و صرفاً پرداخت پول، حق تمدید یا شمارهگذاری ملی را ثابت نمیکند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی شبانه روزی رایگان را ببینید.
خرید خودروی گذر موقت زمانی قابل بررسی است که پیش از معامله، وضعیت گمرکی و انتظامی آن بهطور رسمی احراز شود. در نحوه خرید ماشین گذر موقت باید میان مالکیت خودرو، حق استفاده موقت و امکان انتقال مجوز تفاوت گذاشت. دریافت استعلام، تنظیم قرارداد دقیق و مشورت با وکیل یا کارشناس امور گمرکی، ریسک توقیف، از دست رفتن وجه و اختلاف بعدی را کاهش میدهد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در بومهن را ببینید.