آیا داور برخلاف توافق طرفین عمل کرده یا رأیی نادرست و زیانبار صادر کرده است؟ نحوه شکایت از داور به نوع تخلف بستگی دارد؛ گاهی باید ابطال رأی داوری را از دادگاه بخواهید، گاهی مطالبه خسارت مطرح کنید و در مواردی که رفتار داور جرم باشد، شکایت کیفری انجام دهید. بنابراین، صرف نارضایتی از نتیجه رأی، بهتنهایی برای محکومیت داور یا بیاعتباری تصمیم او کافی نیست.
پیش از هر اقدامی باید مشخص شود اعتراض شما متوجه «رأی داوری» است یا «رفتار شخص داور». اگر داور خارج از حدود اختیار خود رأی داده، بدون رعایت تشریفات اساسی رسیدگی کرده، موضوعی خارج از قرارداد را بررسی کرده یا رأی او با قوانین آمره تعارض داشته باشد، مسیر اصلی معمولاً درخواست ابطال رأی داوری است. در مقابل، اگر داور با تبانی، دریافت وجه غیرقانونی، جعل، فریب یا افشای اسرار موجب زیان شده باشد، حسب مورد امکان طرح دعوای حقوقی یا شکایت کیفری نیز وجود دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل جعل سند عادی را ببینید.
درخواست ابطال رأی داور اصولاً در دادگاهی مطرح میشود که صلاحیت رسیدگی به اصل دعوا را دارد؛ تشخیص دقیق آن به موضوع اختلاف، محل اقامت طرفین، مفاد قرارداد و وضعیت پرونده بستگی دارد. مهلت درخواست ابطال برای اشخاص مقیم ایران معمولاً بیست روز از تاریخ ابلاغ رأی و برای اشخاص مقیم خارج از کشور دو ماه است. این مهلت قانونی را نباید با مدت معمول رسیدگی دادگاه اشتباه گرفت؛ زمان صدور تصمیم، به حجم پرونده، دفاع طرف مقابل و نیاز به بررسی اسناد وابسته است.
مدارک باید نشان دهد داور چه اختیاری داشته، چه اقدامی برخلاف قانون یا توافق انجام داده و این اقدام چه اثری بر حقوق شما گذاشته است. مهمترین اسناد عبارتاند از:
در متن دادخواست باید دقیقاً مشخص شود کدام بخش رأی یا رفتار داور مورد اعتراض است. ادعای کلی مانند «داور جانبدار بوده» بدون دلیل، معمولاً اثر کافی ندارد. همچنین ثبت درخواست ابطال رأی، لزوماً اجرای آن را خودکار متوقف نمیکند و در صورت وجود شرایط لازم، باید درباره توقف عملیات اجرایی نیز درخواست مناسب مطرح شود.
فرض کنید در قرارداد پیمانکاری، داور فقط برای تعیین میزان خسارت تأخیر انتخاب شده است؛ اما پس از اختلاف، درباره مالکیت تجهیزات نیز تصمیم میگیرد و مبلغی بیش از خواسته مطرحشده در قرارداد تعیین میکند. پیمانکار میتواند با بررسی متن قرارداد و رأی، برای نحوه شکایت از داور ابتدا درخواست ابطال بخشهای خارج از حدود اختیار را مطرح کند. اگر ثابت شود داور عمداً با یکی از طرفین تبانی کرده و در نتیجه خسارت مستقیمی ایجاد شده است، طرح دعوای مطالبه خسارت یا شکایت کیفری نیز قابل بررسی خواهد بود؛ البته نتیجه نهایی به ادله و احراز ارکان قانونی بستگی دارد.
ابطال رأی، برای از بین بردن اثر حقوقی تصمیم داور است و الزاماً به معنای مجرم بودن او نیست. شکایت کیفری نیازمند اثبات رفتار مجرمانه و عناصر قانونی، مادی و معنوی جرم است. از سوی دیگر، اگر هدف شما جبران خسارت باشد، باید رابطه میان تخلف داور، تقصیر یا مسئولیت او و زیان واردشده اثبات شود. ممکن است یک رأی به دلیل ایراد شکلی باطل شود، اما این موضوع بهتنهایی مسئولیت کیفری یا مالی داور را ثابت نمیکند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
برای نحوه شکایت از داور ابتدا قرارداد، حدود اختیار داور و تاریخ ابلاغ رأی را بررسی کنید. سپس میان ابطال رأی، مطالبه خسارت و شکایت کیفری مسیر درست را انتخاب کنید. رعایت مهلت اعتراض، تعیین مرجع صالح و ارائه دلیل روشن، در موفقیت اقدام شما اهمیت اساسی دارد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل ملکی در پونک را ببینید.