آیا شاهد در دادگاه درباره موضوعی خلاف واقع اظهارنظر کرده است؟ نحوه شکایت شهادت کذب از طریق ثبت شکواییه در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و ارجاع آن به دادسرای صالح انجام میشود؛ اما موفقیت آن به اثبات عمدی و خلاف واقع بودن اظهارات شاهد بستگی دارد. صرف اختلاف میان گفته شاهد و ادعای یکی از طرفین، برای تحقق جرم کافی نیست و باید دروغ بودن شهادت با مدارک قابل اعتماد نشان داده شود.
بر اساس مقررات کیفری ایران، شهادت دروغ نزد مقام قضایی میتواند جرم باشد. منظور از شهادت کذب، بیان آگاهانه مطالب نادرست درباره موضوع مؤثر در پرونده است؛ بنابراین اشتباه حافظه، برداشت متفاوت از حادثه یا ناتوانی در بیان دقیق موضوع، لزوماً شهادت کذب نیست. شاهد باید بداند مطلبی که بیان میکند خلاف واقع است و با وجود این، آن را در مرجع قضایی مطرح کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل کیفری کیست را ببینید.
این جرم با شهادت نادرست نزد اشخاص عادی یا اظهارات غیررسمی تفاوت دارد. همچنین اگر فردی فقط ادعایی را در دادخواست یا لایحه مطرح کند، موضوع ممکن است عناوین حقوقی یا کیفری دیگری داشته باشد و الزاماً شهادت کذب محسوب نمیشود.
شاکی باید تا حد امکان، هم متن اظهارات شاهد و هم دلیل خلاف واقع بودن آن را ارائه کند. مدارک کاربردی عبارتاند از:
فایل صوتی یا تصویر باید از راه قانونی به دست آمده باشد و پذیرش آن با مرجع رسیدگی است. در متن شکایت، بهتر است هر عبارت نادرست، دلیل نادرستی و ارتباط آن با نتیجه پرونده جداگانه توضیح داده شود.
نخست باید شکواییه از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت شود. پس از ارجاع، دادسرا اظهارات شاکی و شاهد را بررسی و در صورت ضرورت، پرونده اصلی را مطالبه میکند. ممکن است شاهد، طرفین پرونده و کارشناسان احضار شوند و اسناد مورد بررسی قرار گیرد. اگر تحقیقات مقدماتی کافی باشد، درباره ادامه تعقیب تصمیم گرفته میشود و در صورت صدور کیفرخواست، پرونده به دادگاه کیفری صالح میرود.
در نحوه شکایت شهادت کذب باید توجه داشت که ثبت شکایت کیفری، بهخودیخود رأی پرونده اصلی را متوقف یا خودکار بیاعتبار نمیکند. شاکی باید در پرونده اصلی نیز به شهادت اعتراض کرده و مدارک خود را ارائه دهد. اگر شهادت دروغ موجب ورود زیان شده باشد، بررسی امکان مطالبه خسارت یا سایر آثار حقوقی نیز به نوع زیان و رابطه آن با شهادت وابسته است.
فرض کنید شخصی در دعوای مطالبه وجه شهادت دهد که هیچ مبلغی از خواهان دریافت نکرده است، اما رسید بانکی و پیامهای تأییدکننده پرداخت وجود داشته باشد. خواهان میتواند با ارائه صورتجلسه شهادت، رسید بانکی و پیامها، در نحوه شکایت شهادت کذب دلایل خود را بیان کند. با این حال، دادسرا باید احراز کند که شاهد از دریافت وجه اطلاع داشته و عمداً خلاف واقع گفته است؛ صرف وجود یک سند مبهم یا اختلاف در مبلغ، الزاماً برای محکومیت کافی نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
شکایت از شهادت دروغ نیازمند اثبات سه موضوع است: اظهارات نزد مقام قضایی، خلاف واقع بودن محتوا و عمد شاهد در بیان آن. اقدام سریع برای دریافت تصویر صورتجلسه، جمعآوری اسناد و ثبت دقیق شکواییه اهمیت زیادی دارد. در پروندههای پیچیده، بررسی همزمان آثار شهادت دروغ بر دعوای اصلی و مشورت با وکیل میتواند از طرح ادعای ناقص یا بیدلیل جلوگیری کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل های پیشوا را ببینید.