اگر یکی از طرفین معامله در دفترخانه حاضر نشود یا انتقال سند را به تأخیر بیندازد، چه اقدامی باید انجام داد؟ پاسخ کوتاه این است که نداشتن عدم حضور و تاخیر در سند زدن بهتنهایی حق مطالبه خسارت یا الزام به انتقال را از بین نمیبرد، اما اثبات زمان و علت تخلف اهمیت زیادی دارد. خریدار یا فروشنده باید قرارداد، تاریخ مراجعه، مدارک پرداخت و هرگونه دلیل حضور یا آمادگی خود را حفظ کند و در صورت امکان، از دفترخانه گواهی یا صورتجلسه مناسب دریافت نماید.
تعهد به حضور در دفترخانه و انتقال رسمی، معمولاً از تعهدات اصلی قرارداد فروش ملک است. اگر فروشنده بدون دلیل موجه حاضر نشود، خریدار میتواند حسب مفاد قرارداد، الزام او به تنظیم سند رسمی را درخواست کند و در صورت پیشبینی وجه التزام، خسارت قراردادی را نیز مطالبه نماید. اگر خریدار از حضور یا پرداخت باقیمانده ثمن خودداری کند، فروشنده نیز ممکن است بتواند خسارت یا حقوق قراردادی خود را پیگیری کند.
صرف تأخیر همیشه به معنای تخلف قطعی نیست؛ برای مثال، نقص مدارک، آماده نبودن پایانکار یا صورتمجلس تفکیکی، توقیف ملک، ایراد ثبتی یا توافق جدید طرفین میتواند علت تأخیر باشد. بنابراین، مسئولیت هر طرف بر اساس قرارداد، رفتار واقعی او و امکان قانونی انجام انتقال سنجیده میشود.
بهتر است شخص متعهدله پیش از موعد یا در همان روز، آمادگی خود را مستند کند. مدارک زیر معمولاً در ارزیابی موضوع مؤثر هستند:
گواهی دفترخانه میتواند قرینه مهمی باشد، اما محتوای آن باید دقیقاً با واقعیت منطبق باشد. اگر دفترخانه به علت نقص مدارک یکی از طرفین از تنظیم سند خودداری کند، باید علت این موضوع روشن شود؛ زیرا چنین وضعی با غیبت کامل تفاوت دارد.
نخست قرارداد را از نظر وجه التزام، شرط فسخ، مهلت ارفاقی و نحوه تعیین دفترخانه بررسی کنید. سپس در تاریخ مقرر، با مدارک لازم در دفترخانه حاضر شوید و درخواست ثبت حضور یا تنظیم گواهی کنید. اگر امکان صدور گواهی وجود نداشت، علت آن را کتبی دریافت کنید. ارسال اظهارنامه نیز برای اعلام آمادگی و مطالبه انجام تعهد مفید است.
در مرحله بعد، بسته به شرایط، میتوان دعوای الزام به تنظیم سند رسمی، مطالبه وجه التزام یا خسارت و گاهی اقدامات مرتبط با تحویل ملک را مطرح کرد. مرجع رسیدگی و خواسته دقیق، به نوع ملک، ارزش آن، مفاد قرارداد و وضعیت ثبتی بستگی دارد. پیش از طرح دعوا باید مشخص شود که ملک قابلیت انتقال رسمی دارد و مانع قانونی مانند بازداشت یا فقدان مدارک اساسی وجود ندارد.
فرض کنید سارا آپارتمانی را خریداری کرده و در قرارداد، روز مشخصی برای مراجعه به دفترخانه تعیین شده است. او باقیمانده ثمن را آماده کرده و در موعد مقرر به دفترخانه میرود، اما فروشنده به دلیل تکمیل نشدن مدارک ثبتی حاضر نمیشود. در این وضعیت، نداشتن عدم حضور و تاخیر در سند زدن فقط با ادعای شفاهی قابل اثبات نیست؛ سارا باید حضور و آمادگی مالی خود و علت غیبت فروشنده را مستند کند.
اگر قرارداد وجه التزام داشته باشد، امکان مطالبه آن به متن قرارداد و اثبات تخلف وابسته است. همچنین دادگاه ممکن است ابتدا فروشنده را به فراهم کردن مقدمات قانونی و سپس تنظیم سند ملزم کند. نتیجه قطعی، بدون بررسی سند مالکیت، قرارداد و مدارک دفترخانه قابل پیشبینی نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی رایگان را ببینید.
تاریخ دقیق، شماره دفترخانه، مبلغ وجه التزام، مسئولیت تهیه مدارک و وضعیت پرداخت مالیات و عوارض را در قرارداد روشن بنویسید. عبارت نداشتن عدم حضور و تاخیر در سند زدن نباید با صرف سکوت یا تماس تلفنی پیگیری شود؛ مستندسازی کتبی، مراجعه به دفترخانه و مشورت با وکیل در معاملات مهم، احتمال موفقیت را افزایش میدهد. هیچیک از طرفین نیز نباید بدون بررسی قرارداد، ملک را یکطرفه فسخشده تلقی کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی شبانه روزی رایگان را ببینید.
در موضوع نداشتن عدم حضور و تاخیر در سند زدن، مهمترین اقدام، تفکیک غیبت، تأخیر موجه و نقص مدارک است. قرارداد، گواهی دفترخانه و مدارک آمادگی مالی، مبنای تصمیمگیری قرار میگیرند. پیگیری قانونی باید متناسب با تعهدات هر طرف و وضعیت ثبتی ملک انجام شود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در شریف آباد را ببینید.