آیا کارفرما میتواند بدون قرارداد کتبی، دستمزد کمتر از حداقل قانونی پرداخت کند؟ خیر؛ نداشتن قرارداد کاری و حقوق کمتر از قانون کار، بهخودیخود موجب از بین رفتن حقوق کارگر نمیشود. اگر رابطه کاری، دریافت مزد و انجام کار به دستور کارفرما قابل اثبات باشد، کارگر میتواند حقوق قانونی، مزایای شغلی، بیمه و سایر مطالبات خود را مطالبه کند؛ حتی اگر هیچ قرارداد مکتوبی امضا نشده باشد.
قرارداد کار میتواند کتبی یا شفاهی باشد و نبودن نوشته، اصل رابطه استخدامی را منتفی نمیکند. معیار اصلی، وجود کار مستمر یا موردی در برابر دریافت مزد و تبعیت از دستورهای کارفرماست. با این حال، قرارداد کتبی اثبات سمت، میزان حقوق، ساعات کار و مزایا را آسانتر میکند. توافقی که مبلغی کمتر از حداقلهای الزامی قانون کار تعیین کند، در بخش مغایر، قابل استناد علیه حقوق قانونی کارگر نیست.
حداقل مزد و مزایای قانونی هر سال بر اساس تصمیم شورای عالی کار تعیین میشود؛ بنابراین رقم قابل مطالبه به سال کارکرد، نوع مزد، سابقه، وضعیت تأهل، فرزند، بن کارگری، مسکن و سایر مزایای مصوب بستگی دارد. باید دریافتی واقعی با حداقلهای همان سال مقایسه شود، نه با رقم سال جاری. اگر کارگر بخشی از حقوق را نقدی و بخشی را کارتبهکارت دریافت کرده باشد، مجموع پرداختها و ماههای کارکرد باید دقیق بررسی شود.
در دعوای کار، ادعا بهتنهایی کافی نیست و مدارک میتوانند نتیجه رسیدگی را تغییر دهند. مدارک مفید عبارتاند از:
نبودن بیمه نیز الزاماً به معنای نبودن رابطه کاری نیست؛ زیرا بیمهنشدن میتواند خود، تخلفی جداگانه باشد. بهتر است کارگر اصل مدارک را نگه دارد و از ارسال پیامهای تهدیدآمیز یا امضای رسیدهای خلاف واقع خودداری کند.
فرض کنید سارا هجده ماه در یک فروشگاه کار کرده، ماهانه مبلغی ثابت دریافت کرده و قرارداد کتبی ندارد. او پیامهای مربوط به برنامه شیفت، واریزهای بانکی و شهادت دو همکار را در اختیار دارد. اگر مبلغ پرداختی از حداقل مزد و مزایای قانونی هر یک از سالهای مربوط کمتر باشد، نداشتن قرارداد کاری و حقوق کمتر از قانون کار مانع طرح مطالبه نیست. مرجع رسیدگی پس از بررسی رابطه کاری، مدت اشتغال و پرداختهای انجامشده، ممکن است مابهالتفاوت مزد و مزایای اثباتشده را محاسبه کند؛ اما نتیجه قطعی به اعتبار مدارک و دفاع کارفرما بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی فوری رایگان را ببینید.
رسیدگی به اختلافات فردی کارگر و کارفرما معمولاً از طریق اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل انجام کار پیگیری میشود. ثبت دادخواست و ارائه مدارک، تشکیل جلسه رسیدگی و صدور رأی از مراحل اصلی است. پس از ابلاغ رأی، امکان اعتراض در مهلت قانونی پیشبینیشده وجود دارد؛ این مهلت را باید از تاریخ ابلاغ واقعی یا قانونی بررسی کرد. مطالبه حق بیمه نیز در مسیر سازمان تأمین اجتماعی پیگیری میشود و با مطالبه مزد تفاوت دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل تلفنی رایگان را ببینید.
کارگر نباید نبود قرارداد کتبی را مساوی با از دست دادن حقوق بداند. در موضوع نداشتن قرارداد کاری و حقوق کمتر از قانون کار، جمعآوری دلیل، تفکیک مزد از مزایا، محاسبه بر اساس سالهای اشتغال و ثبت بهموقع درخواست اهمیت زیادی دارد. پیش از امضای تسویهحساب کامل، متن آن و میزان واقعی پرداختها را بررسی کنید و در صورت پیچیدگی، از مشاوره حقوقی تخصصی بهره بگیرید. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در جواد آباد را ببینید.