آیا در پروندهای که چند خوانده دارد، همه اشخاص میتوانند به رأی غیابی اعتراض کنند؟ پاسخ این است که واخواهی با دعوای خواندگان متعدد برای هر خوانده بر اساس وضعیت ابلاغ، حضور او در دادرسی و غیابی یا حضوری بودن حکم نسبت به وی بررسی میشود؛ بنابراین ممکن است رأی درباره یک خوانده غیابی و درباره خوانده دیگر حضوری باشد. مهلت معمول واخواهی برای اشخاص مقیم ایران ۲۰ روز و برای اشخاص مقیم خارج از کشور دو ماه از تاریخ ابلاغ واقعی حکم است، مگر اینکه شرایط قانونی دیگری مانند عذر موجه مطرح باشد.
صرف چند نفره بودن دعوا باعث نمیشود حکم نسبت به همه خواندگان غیابی باشد. برای تشخیص، وضعیت هر خوانده جداگانه بررسی میشود. اگر خوانده یا وکیل او در هیچیک از جلسات حاضر نشده، دفاع کتبی ارائه نکرده و ابلاغ نیز واقعی نبوده باشد، رأی ممکن است نسبت به او غیابی تلقی شود. در مقابل، حضور در جلسه یا تقدیم لایحه دفاعی میتواند موجب حضوری شدن رأی نسبت به همان شخص شود؛ حتی اگر سایر خواندگان غایب بوده باشند.
واخواهی اصولاً حق شخصی محکومعلیه غایب است و هر خوانده باید درباره وضعیت خود اقدام کند. واخواهی یک نفر، لزوماً مهلت یا حق اعتراض سایر محکومان را حفظ نمیکند. اثر اعتراض نیز معمولاً نسبت به واخواه و بخش مورد اعتراض بررسی میشود؛ با این حال، اگر موضوع دعوا تجزیهناپذیر باشد یا تصمیم دادگاه درباره حقوق اشخاص ارتباط کامل داشته باشد، حضور و بررسی وضعیت سایر طرفها برای جلوگیری از تعارض آرا اهمیت پیدا میکند.
در واخواهی با دعوای خواندگان متعدد نباید تصور کرد که ثبت یک دادخواست از سوی یکی از خواندگان، خودبهخود از جانب دیگران نیز واخواهی محسوب میشود. هر شخص باید سمت، مشخصات، نشانی و رابطه خود با حکم را بهدرستی درج کند و در صورت نیاز، سایر اشخاص ذینفع نیز مطابق نظر دفتر خدمات قضایی یا دادگاه در جریان رسیدگی قرار گیرند.
واخواهی باید در همان دادگاهی مطرح شود که حکم غیابی را صادر کرده است. مهلت از ابلاغ واقعی حکم محاسبه میشود و اگر ابلاغ واقعی انجام نشده باشد، امکان بررسی واخواهی خارج از مهلت با ادعای بیاطلاعی و ارائه دلیل وجود دارد؛ پذیرش این ادعا قطعی نیست و دادگاه درباره آن تصمیم میگیرد.
درخواست توقف عملیات اجرایی نیز باید صریح و متناسب با وضعیت پرونده مطرح شود. صرف ثبت دادخواست همیشه به معنای توقف خودکار اجرای حکم نیست و تصمیم دادگاه یا واحد اجرا اهمیت دارد.
فرض کنید خواهان علیه سه خوانده برای مطالبه وجه اقامه دعوا کرده است. خوانده اول در جلسه حاضر شده، خوانده دوم لایحه فرستاده و خوانده سوم هیچ اطلاعی از دادرسی نداشته است. اگر دادگاه حکم را فقط نسبت به خوانده سوم غیابی صادر کرده باشد، واخواهی با دعوای خواندگان متعدد از سوی او قابل بررسی است؛ اما خوانده اول و دوم باید از راه اعتراض متناسب با رأی، مانند تجدیدنظرخواهی در صورت وجود شرایط، اقدام کنند. نتیجه رسیدگی به اسناد، مفاد قرارداد و نحوه ابلاغ بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل رایگان را ببینید.
اشتباه در انتخاب نوع اعتراض، درج نکردن شماره و تاریخ رأی، بیتوجهی به مهلت ابلاغ و بیان نکردن دفاع ماهوی از خطاهای رایج است. همچنین واخواهی صرفاً تکرار ادعای «از پرونده بیخبر بودم» نیست؛ باید هم ایراد مربوط به ابلاغ و هم دفاع مؤثر درباره اصل دعوا، تا حد امکان، توضیح داده شود. در پروندههای پیچیده، بررسی جداگانه وضعیت هر خوانده برای جلوگیری از از دست رفتن مهلت ضروری است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل رایگان 24 ساعته را ببینید.
در واخواهی با دعوای خواندگان متعدد معیار اصلی، وضعیت هر خوانده و مفاد حکم نسبت به اوست. بنابراین پیش از ثبت دادخواست باید نوع رأی، نحوه ابلاغ، مهلت، اشخاص طرف دعوا و آثار احتمالی اعتراض بررسی شود. اقدام سریع و مستند، بهویژه در کنار درخواست مناسب درباره اجرای حکم، احتمال دفاع مؤثر را افزایش میدهد؛ هرچند نتیجه نهایی به مدارک و تشخیص دادگاه وابسته است. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل خانواده در ورامین را ببینید.