آیا واریز وجه به حساب متوفی باعث از بین رفتن تعهد پرداختکننده یا انتقال قطعی پول به ورثه میشود؟ پاسخ این است که واریز وجه به حساب متوفی بهتنهایی مالکیت ورثه را ایجاد نمیکند و تعیین تکلیف آن به علت پرداخت، زمان واریز، اطلاع بانک از فوت و مدارک وراث بستگی دارد. پس از اطلاع بانک از فوت، معمولاً برداشت یا انتقال وجه نیازمند احراز هویت وراث و ارائه مدارک انحصار وراثت و مالیاتی مربوط است.
فوت صاحب حساب، شخصیت حقوقی مستقل برای حساب ایجاد نمیکند؛ موجودی حساب بخشی از ماترک محسوب میشود و باید در چارچوب حقوق همه وراث و طلبکاران متوفی بررسی شود. بانک پس از اطلاع رسمی از فوت، معمولاً از انجام برداشتهای عادی جلوگیری میکند تا وضعیت وراث مشخص شود. استفاده یکی از وراث از کارت، رمز یا وکالتنامهای که پیش از فوت تنظیم شده، ممکن است از نظر حقوقی قابل اعتراض باشد؛ زیرا وکالت با فوت موکل پایان مییابد.
اگر پرداختکننده پیش از فوت، وجه را به حساب متوفی واریز کرده باشد، رسید بانکی معمولاً قرینهای بر پرداخت است؛ اما باید مشخص شود وجه بابت چه تعهدی و به چه شخصی پرداخت شده است. در مقابل، واریز وجه به حساب متوفی پس از فوت ممکن است باعث اختلاف شود، بهویژه اگر گیرنده واقعی وجه، وراث یا شخص دیگری بوده باشد. در این وضعیت، صرف درج شماره حساب متوفی اثبات نمیکند که تعهد بهطور قطعی و صحیح انجام شده است.
مدارک مناسب به نوع اختلاف بستگی دارد، اما معمولاً مجموعه زیر اهمیت دارد:
اگر وجه به اشتباه واریز شده باشد، پرداختکننده باید در اسرع وقت موضوع را به بانک اعلام و درخواست ثبت پیگیری کند. بانک معمولاً بدون رضایت صاحب حساب یا دستور مرجع صالح، وجه را مسترد نمیکند. در صورت بینتیجه ماندن پیگیری، طرح دعوای استرداد وجه یا مطالبه خسارت، با توجه به دلایل موجود، قابل بررسی است.
نخست باید از بانک درباره وضعیت حساب و امکان اصلاح یا برگشت تراکنش استعلام شود. سپس علت واریز، ذیحق واقعی و وجود یا نبود رضایت وراث مشخص میشود. در صورت همکاری وراث، تنظیم رسید کتبی و پرداخت از مسیر بانکی امنتر است. اگر اختلاف وجود داشته باشد، درخواست تأمین دلیل، اظهارنامه و سپس مراجعه به مرجع قضایی میتواند ضروری باشد. مرجع رسیدگی بر اساس نوع خواسته، مانند استرداد وجه، مطالبه دین یا اثبات پرداخت، تعیین میشود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی فوری را ببینید.
فرض کنید «الف» پس از فوت صاحب حساب، مبلغی را به اشتباه به حساب او واریز کرده و بانک نیز به دلیل محدودیتهای پس از فوت، وجه را برگشت نداده است. الف باید رسید واریز وجه به حساب متوفی، مدارک اشتباه بودن تراکنش و مکاتبه با بانک را نگهداری کند. اگر وراث وجه را دریافت کنند و از استرداد آن خودداری نمایند، الف میتواند با اثبات اشتباه و نبود استحقاق وراث، مطالبه بازگرداندن وجه را مطرح کند؛ نتیجه پرونده به مدارک و دفاع طرفین وابسته است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی قوه قضاییه را ببینید.
واریز وجه به حساب متوفی نه همیشه پرداخت معتبر محسوب میشود و نه خودبهخود به معنای تصاحب وجه توسط یک وارث است. پیش از هر اقدام، علت پرداخت، تاریخ فوت، وضعیت بانکی حساب و مدارک موجود را بررسی کنید و در مبالغ مهم، از جابهجایی غیرمستند یا توافق شفاهی با وراث پرهیز نمایید. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل دادگستری شهرری را ببینید.