آیا فرزند کمتر از هجده سال میتواند مستقل برای گذرنامه اقدام کند؟ بله، پاسپورت زیر 18 سال با ارائه مدارک هویتی و رضایت ولی یا نماینده قانونی صادر میشود، اما متقاضی خردسال معمولاً نمیتواند بدون اجازه قانونی لازم، مراحل دریافت گذرنامه و خروج از کشور را بهتنهایی انجام دهد. شرایط دقیق به وضعیت حضانت، ولایت، تابعیت و مدارک والدین بستگی دارد.
در حقوق ایران، برای صدور گذرنامه افراد کمتر از هجده سال، رضایت کتبی ولی قهری یا قیم قانونی اهمیت اساسی دارد. ولی قهری معمولاً پدر یا جد پدری است. مادر، حتی اگر حضانت فرزند را بر عهده داشته باشد، صرف حضانتکننده بودن اختیار صدور گذرنامه یا اجازه خروج را به دست نمیآورد؛ مگر اینکه سمت قانونی یا رضایت معتبر لازم را داشته باشد.
اگر پدر فوت کرده باشد، محجور شناخته شود، در دسترس نباشد یا درباره اجازه سفر اختلاف وجود داشته باشد، ارائه اسناد مربوط به قیمومت، حکم دادگاه یا سایر مدارک معتبر ضروری است. در چنین شرایطی، اداره گذرنامه بر اساس مدارک رسمی تصمیم میگیرد و صرف ادعای شفاهی کافی نیست.
مدارک لازم ممکن است با توجه به محل درخواست و وضعیت سجلی تغییر کند. بنابراین پیش از مراجعه، اطلاعات سامانه رسمی یا دفتر خدمات انتظامی محل را بررسی کنید. پرداخت هزینههای صدور نیز بر اساس تعرفههای زمان درخواست انجام میشود و رقم آن ثابت و همیشگی نیست.
خیر. صدور پاسپورت زیر 18 سال فقط سند مسافرتی معتبر ایجاد میکند و لزوماً به معنای رفع همه محدودیتهای خروج نیست. رضایت ولی یا قیم باید در مرحله صدور و در صورت لزوم هنگام خروج قابل احراز باشد. همچنین همراه سفر، مقصد، قوانین کشور خارجی و مقررات شرکت هواپیمایی میتواند مدارک دیگری مانند اجازهنامه رسمی یا ترجمه اسناد را ضروری کند.
در خانوادههای دارای اختلاف، طلاق یا حضانت مشترک، بهتر است پیش از خرید بلیت، وضعیت اجازه خروج و اعتبار رضایتنامه بهطور جداگانه بررسی شود؛ زیرا حضانت، ولایت و اجازه سفر مفاهیم یکسانی نیستند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره طلاق رایگان را ببینید.
فرض کنید مادری که حضانت دختر دوازدهساله خود را دارد، برای دریافت پاسپورت زیر 18 سال اقدام میکند، اما پدر رضایت نمیدهد. حکم حضانت بهتنهایی الزاماً جایگزین رضایت ولی قهری نیست. اداره مربوط ممکن است صدور گذرنامه را تا ارائه رضایت معتبر یا تصمیم مرجع قضایی متوقف کند. مادر میتواند با مدارک حضانت و دلایل سفر به مرجع صالح مراجعه کند، اما نتیجه نهایی به وضعیت ولایت، علت مخالفت، مصلحت کودک و اسناد ارائهشده بستگی دارد.
متقاضی باید همراه ولی یا نماینده قانونی به دفتر خدمات انتظامی مراجعه، فرمها را تکمیل و مدارک را ارائه کند. پس از احراز هویت و ثبت درخواست، پرونده برای بررسیهای لازم ارسال میشود و گذرنامه معمولاً از طریق پست تحویل خواهد شد. مدت انجام کار به نقص مدارک، بررسیهای اداری، محل درخواست و شرایط خاص پرونده وابسته است؛ بنابراین نمیتوان برای همه متقاضیان زمان قطعی یکسان اعلام کرد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره برای وکیل را ببینید.
برای دریافت پاسپورت زیر 18 سال، مهمترین موضوع احراز هویت کودک و رضایت شخص دارای اختیار قانونی است. پیش از اقدام، تفاوت حضانت و ولایت، امکان خروج، مدارک خانوادگی و اعتبار رضایتنامه را بررسی کنید تا درخواست به علت نقص مدرک یا اختلاف والدین با تأخیر مواجه نشود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در امیرآباد را ببینید.