آیا میتوان مدارکی را که پلیس هنگام بازرسی، تشکیل پرونده یا توقیف وسیله نقلیه دریافت کرده است، پس گرفت؟ بله، برای پس گرفتن مدارک از پلیس باید به همان واحد انتظامی یا مرجع قضایی رسیدگیکننده مراجعه و با ارائه رسید، کارت شناسایی و توضیح دلیل، درخواست استرداد مدارک را مطرح کنید؛ البته اگر مدارک به عنوان دلیل جرم یا بخشی از پرونده ثبت شده باشند، تحویل آنها ممکن است به دستور مقام قضایی یا پایان ضرورت نگهداری موکول شود.
ضابطان دادگستری ممکن است مدارکی مانند کارت ملی، گواهینامه، سند خودرو، کارت خودرو، گذرنامه یا اسناد مرتبط با یک واقعه را برای احراز هویت، تنظیم گزارش یا حفظ آثار و ادله دریافت کنند. دریافت مدرک باید تا حد امکان در گزارش، صورتجلسه یا رسید ثبت شود. تفاوت مهمی میان «دریافت موقت برای بررسی» و «توقیف به عنوان دلیل» وجود دارد. در حالت نخست، پس از انجام بررسی معمولاً امکان تحویل سریعتر وجود دارد؛ اما در حالت دوم، پلیس بدون اجازه مرجع صالح نمیتواند مدرک را آزاد کند.
متقاضی باید ابتدا مشخص کند مدارک در اختیار کدام کلانتری، پلیس تخصصی، راهور یا شعبه قضایی است. سپس بهتر است مدارک زیر را همراه داشته باشد:
اگر مدرک متعلق به شخص دیگری باشد، صرف در اختیار داشتن آن برای تحویل کافی نیست و مالک یا نماینده قانونی باید درخواست کند. درباره اسناد خودرو نیز ممکن است احراز مالکیت، رفع توقیف و پرداخت یا تعیین تکلیف تخلف، هرکدام جداگانه بررسی شود.
در مرحله اول، درخواست خود را به صورت روشن و ترجیحاً کتبی به مسئول واحد تحویل دهید و رسید ثبت درخواست بگیرید. اگر پرونده به دادسرا یا دادگاه ارسال شده باشد، مراجعه مستقیم به پلیس معمولاً کافی نیست و باید از شعبه رسیدگیکننده، تقاضای استرداد یا اجازه تحویل مدارک را مطرح کرد. در فرایند پس گرفتن مدارک از پلیس، مرجع رسیدگی ممکن است اصل مدرک را لازم بداند اما با تهیه تصویر برابر اصل یا اخذ تعهد، آن را موقتاً تحویل دهد؛ تصمیم نهایی به نوع پرونده و ارزش اثباتی مدرک بستگی دارد.
اگر از تحویل مدارک خودداری شد، دلیل خودداری را مطالبه کنید و شماره پرونده، نام واحد و تاریخ مراجعه را یادداشت نمایید. سپس میتوان درخواست را نزد مقام قضایی پرونده، بازرسی مربوط یا مرجع اداری صالح پیگیری کرد. از پرداخت وجه بدون رسید یا تحویل گرفتن مدرک بدون امضای صورتجلسه خودداری کنید. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی تلفنی 24 ساعته رایگان را ببینید.
فرض کنید پلیس پس از تصادف، کارت خودرو و گواهینامه امیر را دریافت کرده و برای آن رسید صادر کرده است. امیر پس از مراجعه، متوجه میشود گزارش به دادسرا فرستاده شده است. او نمیتواند صرفاً با مراجعه مکرر به کلانتری، تحویل فوری را الزام کند؛ بلکه باید با رسید و کارت شناسایی، تقاضای خود را به شعبه ارائه دهد. اگر قاضی ادامه نگهداری اصل مدارک را ضروری نداند، ممکن است دستور پس گرفتن مدارک از پلیس را صادر کند یا ارائه تصویر معتبر و تعهد را بپذیرد. اگر مدارک برای اثبات اصالت یا تعیین مسئولیت لازم باشند، رد درخواست نیز ممکن است تا تکمیل بررسیها ادامه یابد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل دیه تصادفات را ببینید.
برای پس گرفتن مدارک از پلیس، رسید، هویت متقاضی و وضعیت پرونده اهمیت اساسی دارد. مدارک صرفاً امانی معمولاً پس از پایان بررسی قابل تحویلاند، اما اسناد مرتبط با جرم، تصادف یا توقیف ممکن است تحت اختیار مقام قضایی باشند. بهترین اقدام، ثبت درخواست کتبی، پیگیری از مرجع دارنده پرونده و دریافت رسید رسمی هنگام تحویل است. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل خوب تهرانپارس را ببینید.