آیا پیام یا تماس آزاردهنده، تهدیدآمیز یا توهینآمیز در شبکههای اجتماعی قابل پیگیری است؟ بله، پیام و تماس فضای مجازی در صورت وجود محتوای مجرمانه و امکان انتساب به فرستنده، میتواند مبنای شکایت و رسیدگی قضایی قرار گیرد. نوع رفتار، متن یا صدای مبادلهشده، هویت شخص و کیفیت مدارک، در تصمیم مرجع قضایی اهمیت اساسی دارد.
هر ارتباط ناخوشایند الزاماً جرم نیست؛ اما تهدید به آسیب جانی یا مالی، توهین، افترا، مزاحمت مستمر، انتشار اسرار یا تصاویر خصوصی و فریب برای گرفتن مال، حسب شرایط میتواند عنوان کیفری یا حقوقی پیدا کند. تکرار تماسهای بیمورد بهتنهایی کافی نیست و باید محتوای تماس، تعداد دفعات، زمانبندی و اثر آن بر بزهدیده بررسی شود. همچنین انتساب حساب کاربری به شخص معین باید احراز شود؛ زیرا نام نمایشی یا تصویر حساب، بهتنهایی دلیل قطعی هویت نیست.
پیش از حذف یا مسدودکردن حساب، مدارک را منظم و بدون دستکاری نگه دارید. اسکرینشات باید تا حد امکان نام کاربری، شناسه، تاریخ و ساعت را نشان دهد و بهتر است از صفحه کاربری و روند کامل گفتوگو نیز تصویر تهیه شود. فایل اصلی صوتی، ویدئو یا پیام را نگه دارید و آن را صرفاً با برش یا ویرایش ارائه نکنید. برای تقویت ادعا میتوان اطلاعات تکمیلی زیر را نیز حفظ کرد:
ضبط یا نگهداری تماس برای ارائه به مرجع قضایی با انتشار عمومی آن تفاوت دارد. انتشار صدای خصوصی، تصویر یا متن گفتوگو در کانالها و گروهها میتواند برای منتشرکننده مسئولیت جداگانه ایجاد کند، حتی اگر اصل اختلاف واقعی باشد. بنابراین مدارک را برای دادسرا، پلیس تخصصی یا وکیل ارائه کنید و از بازنشر، تهدید متقابل و افشای اطلاعات خصوصی خودداری نمایید. ارزش اثباتی فایل نیز مطلق نیست و ممکن است اصالت، پیوستگی و نحوه تحصیل آن بررسی فنی شود.
فرض کنید شخصی پس از اختلاف مالی، طی چند روز پیامهایی با مضمون آسیبزدن به فرد و خانوادهاش ارسال کند و چند بار نیز تماس بگیرد. بزهدیده با حفظ نسخه اصلی پیام و شماره کاربری، تهیه گزارش منظم از زمان تماسها و ثبت شکایت، موضوع را پیگیری میکند. در این وضعیت، پیام و تماس فضای مجازی بهتنهایی نتیجه پرونده را قطعی نمیکند؛ اما مجموعه آنها میتواند برای شروع تحقیقات، شناسایی صاحب حساب و ارزیابی عنصر تهدید اهمیت داشته باشد. اگر تهدید فوری و جدی باشد، تماس سریع با پلیس و درخواست اقدام حفاظتی، مقدم بر گفتوگوی بیشتر با تهدیدکننده است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل مشاوره رایگان خانواده را ببینید.
شاکی میتواند شکایت خود را از مسیر دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کند و موضوع را برای بررسی فنی به پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات ارجاع دهد. شرح ماجرا باید دقیق، زماندار و بدون مبالغه باشد و خواستههایی مانند شناسایی حساب، حفظ دادهها و تعقیب رفتار مجرمانه در آن بیان شود. مرجع صالح و عنوان دقیق اتهام بر اساس محل وقوع، نوع جرم و دادههای پرونده تعیین میشود. در متن شکایت، پیام و تماس فضای مجازی را به تفکیک تاریخ و محتوا فهرست کنید و اصل مدارک را نزد خود نگه دارید. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل اخاذی در تهران را ببینید.
اگر علیه شما شکایت شده است، حذف شتابزده اطلاعات، تماس تهدیدآمیز با شاکی یا ساختن نسخه جدید از گفتوگو به زیان شماست. سوابق کامل مکالمه، زمینه پیامها و مدارک هویتی حساب را حفظ کنید و توضیحات خود را منظم و مستند ارائه دهید. در نهایت، نتیجه رسیدگی به اصالت دادهها، انتساب حساب، محتوای دقیق ارتباط و سایر ادله وابسته است؛ بنابراین مشورت با وکیل، بهویژه در پروندههای تهدید، انتشار محتوای خصوصی یا اخاذی، میتواند از خطاهای جبرانناپذیر جلوگیری کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل حقوقی در اسلامشهر را ببینید.