آیا یکی از شرکا میتواند بدون اجازه دیگران خانه مشترک را پیشفروش کند؟ در حالت معمول، پیش فروش خانه شریکی بدون رضایت همه مالکان فقط نسبت به سهم همان شریک قابل بررسی است و او نمیتواند حقوق شرکای دیگر یا مالکیت کل ملک را منتقل کند. اگر موضوع قرارداد، یک واحد مشخص در ساختمان در حال ساخت باشد، رعایت الزامات قانون پیشفروش ساختمان و تنظیم سند رسمی نیز اهمیت اساسی دارد.
هر شریک اصولاً میتواند سهم مشاع خود را منتقل کند؛ اما این انتقال با فروش یک واحد اختصاصی تفاوت دارد. خریدار سهم مشاع، معمولاً در مالکیت ملک با سایر شرکا شریک میشود و لزوماً مالک انحصاری واحدی معین نیست. اختصاص یک واحد مشخص به خریدار، زمانی مطمئنتر است که همه شرکا قرارداد را امضا کنند، حدود و مشخصات واحد روشن باشد و وضعیت تفکیک، پارکینگ، انباری و سهم عرصه مشخص شود.
اگر یک شریک بدون اختیار، کل ملک یا سهم سایر مالکان را پیشفروش کند، قرارداد نسبت به سهم دیگران اصولاً نافذ نیست؛ یعنی مالکان میتوانند آن را نپذیرند، مگر اینکه بعداً معامله را تنفیذ کنند. در چنین وضعی، خریدار ممکن است برای استرداد وجه، خسارت یا اجرای تعهدات قراردادی علیه فروشنده اقدام کند؛ اما نتیجه دعوا به متن قرارداد، پرداختها، علم خریدار و اسناد مالکیت وابسته است.
پیش از امضا، باید مالکیت زمین، اختیار امضاکنندگان و امکان قانونی ساختوساز بررسی شود. در پروندههای شراکتی، بهتر است همه مالکان یا وکلای رسمی آنان در قرارداد حاضر باشند. مدارک مهم معمولاً شامل موارد زیر است:
قرارداد باید مساحت تقریبی، طبقه، شماره واحد، پارکینگ، انباری، زمان تحویل، نحوه پرداخت، خسارت تأخیر، وضعیت بیمه و مسئولیت عیوب ساختمان را دقیق بیان کند. توافق عادی ممکن است برای اثبات رابطه قراردادی مفید باشد، اما جایگزین تشریفات سند رسمی در موارد الزامی نیست.
ابتدا باید سهم هر شریک و حدود اختیار او از اداره ثبت و اسناد قراردادی بررسی شود. سپس رضایت کتبی همه مالکان، وضعیت پروانه و مشخصات واحد پیشفروششده تطبیق داده شود. مرحله بعد، مراجعه به دفتر اسناد رسمی و درج تمام تعهدات و تضمینهاست. پرداخت وجه نیز بهتر است مرحلهای و متناسب با پیشرفت واقعی ساختمان انجام شود، نه صرفاً بر اساس وعده فروشنده. خریدار باید از پرداخت به حساب شخصی یک شریک، بدون تعیین تکلیف سهم دیگران، پرهیز کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل دفتر اسناد رسمی در تهران را ببینید.
فرض کنید سه خواهر مالک یک زمین هستند و یکی از آنان، بدون امضای دو شریک دیگر، یک واحد در حال ساخت را به شخصی میفروشد و کل مبلغ را دریافت میکند. در این وضعیت، پیش فروش خانه شریکی نسبت به سهم دو خواهر دیگر الزامآور نیست. خریدار میتواند برای اثبات تعهد همان فروشنده و مطالبه وجه یا خسارت اقدام کند، اما نمیتواند بدون رضایت مالکان، الزام آنان به انتقال قطعی واحد را قطعی فرض کند. اگر دو شریک بعداً قرارداد را تأیید کنند، وضعیت حقوقی متفاوت خواهد شد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی تلفنی را ببینید.
در پیش فروش خانه شریکی، تفاوت میان انتقال سهم مشاع و فروش واحد مشخص را جدی بگیرید. رضایت همه شرکا، بررسی سند و پروانه، تنظیم رسمی قرارداد و تعیین دقیق تعهدات، مهمترین ابزارهای کاهش ریسک هستند. پیش از پرداخت مبلغ قابل توجه، قرارداد و مدارک باید توسط وکیل یا کارشناس حقوقی مستقل بررسی شود؛ زیرا صرف امضای یک شریک، همیشه برای انتقال کل ملک یا ایجاد مالکیت انحصاری خریدار کافی نیست. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل طلاق صادقیه را ببینید.