آیا میتوان برای وصول مهریهای که با چک پرداخت نشده است اقدام کرد؟ بله، چک برگشتی بابت مهریه در صورت وجود شرایط قانونی میتواند از طریق دادگاه، اجرای ثبت یا در برخی موارد با شکایت کیفری پیگیری شود؛ اما نتیجه پرونده به تاریخ چک، نحوه صدور، وجود گواهی عدم پرداخت و اثبات ارتباط آن با مهریه بستگی دارد.
چک اصولاً سندی تجاری برای پرداخت وجه است و دارنده آن میتواند وجه مندرج در چک را مطالبه کند. با این حال، صرف داشتن چک همیشه به معنای اثبات قطعی تمام جزئیات توافق زوجین نیست. اگر در متن توافق، رسید، پیامها یا اقرار زوج مشخص شده باشد که چک بابت مهریه صادر شده، ارتباط آن با دین بهتر اثبات میشود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل چک را ببینید.
تفاوت مهم این است که مطالبه وجه چک با مطالبه اصل مهریه دو موضوع مرتبط اما یکسان نیستند. ممکن است زوجه وجه چک را بخواهد یا اصل مهریه را از طریق سند ازدواج و مرجع صالح مطالبه کند. دریافت بخشی از مبلغ چک نیز میتواند در میزان باقیمانده مهریه اثر بگذارد و باید دقیق ثبت و محاسبه شود.
نخست باید چک در بانک ارائه و در صورت پرداخت نشدن، گواهی عدم پرداخت دریافت شود. سپس دارنده میتواند با توجه به وضعیت چک، از مسیر اجرایی یا قضایی استفاده کند. مسیرهای معمول عبارتاند از:
پیش از انتخاب مسیر، باید مشخص شود چک وعدهدار، مشروط یا بابت تضمین بوده است یا خیر. درج عباراتی مانند «بابت تضمین» یا اثبات اینکه پرداخت آن به تحقق شرطی وابسته بوده، میتواند امکان شکایت کیفری را محدود کند؛ هرچند ممکن است مطالبه حقوقی وجه همچنان قابل بررسی باشد.
اصل چک، گواهی عدم پرداخت، کارت شناسایی، سند ازدواج و هر مدرکی که رابطه چک با مهریه را نشان دهد اهمیت دارد. رسید تحویل چک، توافقنامه کتبی، مکاتبات، اقرار زوج و شهادت اشخاص حاضر میتواند در تشخیص علت صدور چک مؤثر باشد. اگر چک از حساب شخص دیگری صادر شده باشد، مسئولیت امضاکننده، صادرکننده و زوج باید جداگانه بررسی شود.
فرض کنید نرگس پس از توافق با همسرش، یک فقره چک بابت بخشی از مهریه دریافت میکند. چک در سررسید برگشت میخورد و روی رسید کتبی نیز عبارت «بابت قسمتی از مهریه» درج شده است. در این وضعیت، نرگس میتواند با گواهی عدم پرداخت و رسید، وصول وجه چک را پیگیری کند؛ اما اگر قبلاً همان مبلغ را از مسیر دیگری دریافت کرده باشد، مطالبه دوباره آن ممکن نیست. عنوان چک برگشتی بابت مهریه بهتنهایی نتیجه پرونده را تضمین نمیکند و مدارک و دفاعیات طرفین بررسی خواهد شد.
تأخیر در دریافت گواهی عدم پرداخت، از بین بردن رسیدها، توافق شفاهی بدون مستند، یا تصور اینکه برگشت چک خودبهخود موجب حبس زوج میشود، از اشتباهات رایج است. همچنین باید توجه داشت که ناتوانی مالی زوج، اعسار، پرداختهای قبلی و وضعیت اموال او میتواند بر شیوه وصول اثر بگذارد. برای پیگیری چک برگشتی بابت مهریه بهتر است پیش از اقدام، متن چک و توافقات مرتبط توسط وکیل یا کارشناس حقوقی بررسی شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل برای مهریه را ببینید.
چک برگشتی بابت مهریه میتواند مبنای مطالبه وجه و در شرایطی پیگیری اجرایی یا کیفری باشد، اما تشخیص مسیر مناسب به نوع چک، مهلتهای قانونی، مدارک و نحوه اثبات ارتباط آن با مهریه بستگی دارد. جمعآوری مستندات و اقدام سریع، از مهمترین عوامل حفظ حقوق دارنده چک است. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در رودهن را ببینید.