اگر چک پس از تحویل به گیرنده گم شود، آیا امکان جلوگیری از پرداخت آن وجود دارد؟ بله؛ در موضوع چک مفقودی توسط گیرنده، گیرنده یا ذینفع میتواند با اعلام کتبی مفقودی به بانک، درخواست عدم پرداخت کند و سپس حداکثر ظرف یک هفته، گواهی طرح شکایت را از مرجع قضایی دریافت و به بانک ارائه دهد. اگر این اقدام در مهلت مقرر انجام نشود، بانک ممکن است پس از پایان مهلت قانونی وجه چک را پرداخت کند.
مطابق مقررات مربوط به چک، صادرکننده، ذینفع یا نماینده قانونی آنان میتوانند در صورت مفقودی، سرقت، جعل یا تحصیل چک از طریق کلاهبرداری، خیانت در امانت یا جرائم مشابه، دستور عدم پرداخت بدهند. بنابراین، گیرندهای که چک به او تحویل شده و ذینفع آن است، اصولاً میتواند این درخواست را مطرح کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل چک در تهران را ببینید.
این اقدام به معنای اثبات قطعی سرقت یا مفقودی نیست؛ بلکه اعلامی قانونی برای جلوگیری موقت از پرداخت است. شخص اعلامکننده باید مسئولیت صحت ادعای خود را بپذیرد و در صورت خلاف واقع بودن ادعا، ممکن است با مسئولیت کیفری و مدنی مواجه شود.
برای ثبت درخواست، مشخصات دقیق چک اهمیت زیادی دارد. بهتر است مدارک و اطلاعات زیر آماده شود:
نبود تصویر چک مانع قطعی اقدام نیست، اما شناسایی آن را دشوارتر میکند. در چکهای صیادی، بررسی وضعیت ثبت و انتقال در سامانه نیز برای تعیین ذینفع اهمیت دارد.
نخست باید به شعبه بانک محالعلیه مراجعه و درخواست کتبی عدم پرداخت ارائه شود. بانک معمولاً پس از احراز هویت و دریافت دستور، پرداخت چک را به صورت موقت متوقف میکند. سپس اعلامکننده باید در مهلت هفتروزه مقرر، موضوع را از طریق مرجع قضایی صالح یا ضابطان مربوط پیگیری کند و گواهی طرح شکایت را به بانک تحویل دهد.
در پرونده چک مفقودی توسط گیرنده، ثبت شکایت بهتنهایی مالکیت یا طلب را ثابت نمیکند. اگر صادرکننده پرداخت وجه را انکار کند، گیرنده باید رابطه پایه، مانند معامله یا قرض، و استحقاق خود را با اسناد و قرائن اثبات کند. همچنین دستور عدم پرداخت، جایگزین مطالبه وجه یا طرح دعوای حقوقی نیست.
فرض کنید سارا بابت خرید کالا، چکی از علی دریافت کرده و پیش از سررسید، چک مفقود شده است. سارا با ارائه تصویر چک و قرارداد خرید، مفقودی را به بانک اعلام و برای چک مفقودی توسط گیرنده گواهی پیگیری قضایی دریافت میکند. اگر شخص دیگری چک را ارائه کند، بانک در صورت رعایت تشریفات قانونی از پرداخت خودداری میکند؛ اما سارا همچنان باید طلب خود را از علی، در صورت اختلاف، جداگانه مطالبه و اثبات کند.
تأخیر در مراجعه به بانک یا سپری شدن مهلت هفتروزه، اعلام شفاهی بدون ثبت درخواست، ارائه مشخصات ناقص و تصور اینکه مفقودی خودبهخود موجب ابطال چک میشود، از اشتباهات رایج است. در موضوع چک مفقودی توسط گیرنده، بهتر است همه رسیدها، مکاتبات و مدارک معامله حفظ شود و برای تعیین مرجع صالح و نوع دعوا، از مشاوره حقوقی استفاده شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی چک را ببینید.
گیرنده ذینفع میتواند برای چک گمشده درخواست عدم پرداخت کند، اما این اقدام موقت است و باید با اعلام بانکی، پیگیری قضایی و ارائه گواهی در مهلت قانونی همراه شود. نتیجه نهایی درباره مسئولیت صادرکننده یا امکان وصول وجه، به اصالت چک، رابطه پایه، مدارک موجود و نحوه انتقال آن بستگی دارد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در جواد آباد را ببینید.