آیا برای تعیین مبلغ یا اجرای مهریه حتماً باید به کارشناس مراجعه کرد؟ خیر؛ کارشناس دادگستری برای پرداخت مهریه فقط در مواردی لازم میشود که ارزشگذاری مال، تشخیص اصالت یا بررسی فنی موضوع مورد اختلاف باشد و در مهریههای سکه یا مبلغ نقدی، اصل بدهی معمولاً از سند ازدواج مشخص است.
نقش کارشناس به نوع مهریه و موضوع اختلاف بستگی دارد. اگر مهریه یک مال معین مانند آپارتمان، زمین، خودرو، سهام یا حق تجاری باشد، برای تعیین ارزش روز یا بررسی ویژگیهای فنی آن ممکن است نظر کارشناس رسمی دادگستری ضروری شود. همچنین در اختلاف درباره امضای سند، وضعیت ساختمان، مساحت ملک یا قابلیت انتقال مال، ارجاع امر به کارشناسی امکان دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای مهریه را ببینید.
در مهریههای سکه، اصل تعهد معمولاً به تعداد سکههای مندرج در عقدنامه وابسته است، نه ارزیابی کارشناس. با این حال، در برخی اختلافات جانبی مانند ادعای پرداخت، بررسی حسابها، ارزش مال معرفیشده برای توقیف یا ارزیابی ملک، موضوع کارشناسی مطرح میشود. بنابراین کارشناس دادگستری برای پرداخت مهریه جایگزین مرجع قضایی یا اجرای ثبت نیست و فقط درباره امور تخصصی اظهارنظر میکند.
ارجاع کارشناسی معمولاً با تصمیم دادگاه، اجرای ثبت یا در برخی موارد با درخواست یکی از طرفین انجام میشود. مرجع رسیدگی موضوع کارشناسی، حدود بررسی و مهلت ارائه نظر را تعیین میکند و کارشناس باید در همان چارچوب اظهارنظر کند. نظر کارشناس برای قاضی دلیل محسوب میشود، اما الزاماً به معنای پذیرش قطعی آن نیست؛ دادگاه میتواند در صورت وجود ایراد مؤثر، توضیح بخواهد یا موضوع را به هیأت کارشناسی ارجاع دهد.
مدارک لازم به موضوع پرونده بستگی دارد، اما معمولاً عقدنامه، اسناد مالکیت، قراردادها، رسیدهای پرداخت، گزارشهای ثبتی، مدارک هویتی و مستندات مربوط به مال مورد ارزیابی بررسی میشوند. اگر ادعا درباره پرداخت بخشی از مهریه است، رسید بانکی، اقرارنامه یا نوشته معتبر اهمیت دارد و صرف ادعای پرداخت، الزاماً بدهی را از بین نمیبرد.
درخواست استفاده از کارشناس دادگستری برای پرداخت مهریه باید با بیان دقیق اختلاف همراه باشد. درخواست کلی مانند «بررسی همه اموال» ممکن است باعث طولانی شدن روند یا بینتیجه ماندن کارشناسی شود. همچنین طرفین باید در مهلت مقرر، اعتراض مستند خود را ارائه کنند؛ اعتراض مبهم یا صرفاً ناشی از نارضایتی معمولاً اثر کافی ندارد.
فرض کنید در عقدنامه، یک واحد آپارتمان مشخص به عنوان مهریه تعیین شده، اما پس از مطالبه، زوج ادعا میکند ملک به دلیل بدهی بانکی قابل انتقال نیست و ارزش آن کمتر از مبلغ مورد ادعای زوجه است. در این وضعیت، کارشناس دادگستری برای پرداخت مهریه میتواند وضعیت ثبتی، مساحت، امکانات و ارزش ملک را بررسی کند. با این حال، کارشناس درباره مالکیت نهایی یا پذیرش ادعای زوج تصمیم نمیگیرد؛ این امور در صلاحیت مرجع رسیدگی است.
یکی از اشتباهات رایج، تصور این است که کارشناس میتواند زوج را به پرداخت مهریه ملزم کند. کارشناس فقط نظر تخصصی میدهد و صدور حکم، صدور اجراییه، توقیف مال یا تعیین اقساط در صلاحیت مرجع قانونی است. اشتباه دیگر، پرداخت هزینه کارشناسی بدون دریافت رسید یا بیتوجهی به مهلت اعتراض است. اگر موضوع مالی پیچیده باشد، بررسی اسناد با مشاور حقوقی پیش از درخواست کارشناسی میتواند از هزینه و تأخیر غیرضروری جلوگیری کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل برای مهریه را ببینید.
کارشناسی در پرونده مهریه زمانی اهمیت دارد که ارزش، اصالت، وضعیت یا قابلیت انتقال مال محل اختلاف باشد. برای سکه و مبلغ نقدی، معمولاً سند ازدواج و سوابق پرداخت اهمیت بیشتری دارد. پیش از درخواست کارشناس دادگستری برای پرداخت مهریه باید مشخص شود اختلاف دقیقاً فنی است یا حقوقی؛ زیرا کارشناسی نادرست، نهتنها مشکل را حل نمیکند، بلکه ممکن است روند مطالبه را طولانیتر و پرهزینهتر کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در جوادیه را ببینید.