آیا میتوان برای یک واحد آپارتمان در ساختمانی که پایانکار، تفکیک یا بدهیهای اداری آن با مشکل روبهروست سند گرفت؟ بله، گرفتن سند یک واحد از مجتمعی مشکل دار در برخی شرایط امکانپذیر است، اما نتیجه به وضعیت سند مادر، مدارک مالکیت، پایانکار، صورتمجلس تفکیکی و علت دقیق مشکل بستگی دارد. اگر ساختمان از نظر ثبتی یا ساختمانی ناقص باشد، اداره ثبت معمولاً صدور سند مستقل را تا رفع مانع یا ارائه مدارک جایگزین متوقف میکند.
مشکل مجتمع ممکن است حقوقی، ثبتی یا فنی باشد و هرکدام مسیر متفاوتی دارد. نبود پایانکار، مغایرت تعداد واحدها با پروانه، خلافی ساختمانی، تفکیکنشدن عرصه و اعیان، بازداشت سند مادر، اختلاف مالک زمین با سازنده یا بدهیهای مرتبط با عوارض شهرداری از موانع رایج هستند. همچنین اگر واحد موردنظر در قرارداد با مشخصات واقعی ساختمان مطابقت نداشته باشد، ابتدا باید وضعیت معامله و تعهد فروشنده بررسی شود.
باید میان بدهی شخصی مالک و بدهی مربوط به کل ساختمان تفاوت گذاشت. بدهی شارژ یا تعهدات خصوصی یک مالک، اصولاً نباید بدون مبنای قانونی مانع حقوق سایر مالکان شود؛ اما بدهی عوارض، تخلفات ساختمانی یا تعهدات مؤثر بر سند مادر میتواند روند صدور سند همه واحدها را تحت تأثیر قرار دهد.
برای شروع، مالک باید مدارک زیر را گردآوری و وضعیت ثبتی ملک را از مراجع مربوط استعلام کند:
پس از مشخصشدن مانع، معمولاً باید از شهرداری برای اصلاح یا تکمیل پرونده ساختمانی، از اداره ثبت برای بررسی تفکیک و حدود ملک، و در صورت اختلاف از دادگاه صالح یا دفترخانه کمک گرفت. اگر فروشنده یا سازنده تعهد به انتقال رسمی داشته و از انجام آن خودداری کند، طرح دعوای الزام به اخذ پایانکار، صورتمجلس تفکیکی یا تنظیم سند رسمی ممکن است لازم شود. انتخاب خواسته باید دقیق باشد؛ زیرا الزام به تنظیم سند بدون فراهمبودن مقدمات ثبتی، همیشه به نتیجه عملی منتهی نمیشود.
قرارداد عادی میتواند دلیل مهمی برای اثبات وقوع معامله و تعهد فروشنده باشد، اما بهتنهایی جای سند رسمی یا مدارک ثبتی لازم برای تفکیک را نمیگیرد. دادگاه اصالت قرارداد، پرداخت وجه، تحویل واحد، مالکیت فروشنده و امکان قانونی انتقال را بررسی میکند. اگر ملک در رهن یا بازداشت باشد، یا فروشنده مالک رسمی نباشد، دعوا پیچیدهتر خواهد شد. بنابراین پیش از هر اقدام، استعلام وضعیت بازداشت، رهن و مالکیت رسمی اهمیت زیادی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی ملک را ببینید.
فرض کنید سارا واحدی را با مبایعهنامه از سازنده خریداری کرده، اما مجتمع به دلیل اضافهبنای مشاعی پایانکار ندارد. در چنین وضعی، گرفتن سند یک واحد از مجتمعی مشکل دار با مراجعه مستقیم به دفترخانه ممکن نیست. سارا ابتدا میتواند مدارک معامله و پرداختها را حفظ کند، سپس حسب تعهدات قراردادی، الزام سازنده به رفع مانع ساختمانی و اخذ پایانکار را پیگیری کند. اگر سایر مالکان نیز ذینفع باشند، همکاری آنان یا طرح دعوای مناسب با توجه به وضعیت پرونده ضروری است. نتیجه به میزان تخلف، امکان اصلاح بنا و مفاد قرارداد بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای ملک را ببینید.
گرفتن سند یک واحد از مجتمعی مشکل دار نیازمند تشخیص دقیق منشأ مشکل است، نه صرفاً مراجعه برای صدور سند. مالک باید ابتدا وضعیت سند مادر، پایانکار، تفکیک، بدهیها و محدودیتهای ثبتی را بررسی کند و سپس خواسته مناسب را علیه شخص یا نهاد مسئول مطرح سازد. نگهداری اصل مدارک، خودداری از پرداختهای بدون رسید و دریافت نظر کارشناس ثبتی یا وکیل ملکی، احتمال انتخاب مسیر اشتباه و تحمیل هزینههای اضافی را کاهش میدهد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در حکیمیه را ببینید.