آیا صدور گزارش اصلاحی بار اول و بار دوم برای یک دعوا امکانپذیر است؟ بله، اما پاسخ به این موضوع به مرحله رسیدگی، مفاد توافق قبلی و علت تنظیم سند دوم بستگی دارد. گزارش اصلاحی، توافقی است که با نظارت دادگاه ثبت میشود و پس از تأیید، مانند رأی دادگاه قابلیت اجرا دارد؛ بنابراین صرف صدور سند دوم، خودبهخود سند نخست را بیاعتبار نمیکند.
گزارش اصلاحی ممکن است در دادگاه بدوی یا در جریان رسیدگی تجدیدنظر تنظیم شود. تفاوت اصلی، مرحلهای است که توافق در آن شکل گرفته، نه میزان اعتبار توافق. اگر طرفین پیش از صدور رأی بدوی سازش کنند، دادگاه بدوی مفاد توافق را در گزارش اصلاحی درج میکند. چنانچه پرونده به تجدیدنظر رفته باشد و طرفین در آن مرحله توافق کنند، مرجع تجدیدنظر نیز در حدود صلاحیت خود توافق را ثبت میکند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل اعتراض به گزارش اصلاحی در تهران را ببینید.
بر اساس مقررات آیین دادرسی مدنی، مفاد سازش نسبت به طرفین، وراث و قائممقام قانونی آنان معتبر است و مانند احکام دادگاه به اجرا گذاشته میشود. بااینحال، گزارش اصلاحی معمولاً از طریق اعتراض به رأی ماهوی قابل رسیدگی نیست؛ زیرا اساس آن توافق طرفین است. ادعای بطلان توافق، فقدان اختیار، اکراه، اشتباه مؤثر یا بیاعتباری امضا، موضوعی جداگانه است و باید با دلیل پیگیری شود.
گزارش اصلاحی دوم زمانی قابل اتکا است که روشن باشد برای چه موضوعی تنظیم شده است. این سند میتواند تکمیلکننده تعهدات قبلی، اصلاح اشتباه نوشتاری، تغییر زمانبندی پرداخت یا توافق درباره بخشی از اختلاف باشد. اگر سند دوم با حضور و رضایت همان اشخاص و در مرجع صالح تنظیم شده باشد، معمولاً باید رابطه آن با سند نخست بهصراحت مشخص شود.
به همین دلیل، در موضوع گزارش اصلاحی بار اول و بار دوم نباید تنها به تاریخ سند توجه کرد؛ باید متن دقیق هر دو گزارش، امضاکنندگان، حدود خواسته و عبارتهای مربوط به اسقاط یا باقیماندن تعهدات بررسی شود.
ذینفع باید متن رسمی گزارش اصلاحی، شماره پرونده و اطلاعات شناسایی طرف متعهد را در اختیار داشته باشد و از مرجع صادرکننده یا واحد اجرای احکام، تقاضای اجرا کند. اگر تعهد پرداخت وجه باشد، مبلغ، سررسید، شماره حساب و نحوه محاسبه خسارت باید تا حد امکان روشن باشد. در تعهد به انتقال ملک، مشخصات ثبتی و مدارک مالکیت اهمیت ویژه دارد.
اگر در گزارش، مهلت انجام تعهد تعیین نشده باشد، تشخیص زمان مطالبه و امکان اقدام اجرایی به متن سند و ماهیت تعهد بستگی دارد. بنابراین پیش از درخواست اجرا، ابهامهای موجود باید از طریق مرجع صالح بررسی شود.
فرض کنید علی و رضا در دادگاه بدوی درباره پرداخت بدهی توافق میکنند و گزارش اصلاحی بار اول مقرر میکند مبلغ در سه قسط پرداخت شود. سپس در تجدیدنظر، گزارش اصلاحی بار دوم صادر میشود و فقط تاریخ قسط دوم را تغییر میدهد. در این مثال، اصل بدهی و سایر اقساط، در صورت نبود عبارت صریح درباره جایگزینی کامل توافق، احتمالاً باقی است؛ اما نتیجه نهایی به متن دقیق دو گزارش و نحوه تنظیم توافق بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل تلفنی رایگان را ببینید.
دو گزارش اصلاحی لزوماً متعارض یا بیاعتبار نیستند. ملاک، رضایت معتبر طرفین، صلاحیت مرجع، ارتباط روشن میان دو سند و قابلیت اجرای تعهدات است. پیش از امضا یا اقدام اجرایی، مقایسه بندبهبند اسناد و بررسی آثار عبارتهایی مانند «جایگزین»، «اصلاح»، «اسقاط» و «تسویه کامل» اهمیت اساسی دارد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در پردیس تهران را ببینید.