اگر شناسنامه یا کارت ملی فرد فوتشده پیدا نشود، وراث برای انجام امور انحصار وراثت و اداری چه اقدامی باید انجام دهند؟ در موضوع گم شدن شناسنامه و کارت ملی متوفی، معمولاً باید ابتدا فقدان مدارک را اعلام و سپس از اداره ثبت احوال، گواهیها یا رونوشتهای لازم را دریافت کرد؛ زیرا پس از ثبت فوت، استفاده از مدارک هویتی متوفی برای شناسایی رسمی او کافی نیست و مدارک جایگزین باید از مرجع قانونی تهیه شود.
مرجع اصلی، اداره ثبت احوال محل ثبت واقعه فوت یا محل سکونت متقاضی است. در برخی موارد، اعلام مفقودی در کلانتری یا دفاتر خدمات انتظامی نیز برای جلوگیری از سوءاستفاده احتمالی مفید است، اما این اقدام جایگزین درخواست رونوشت یا گواهی از ثبت احوال نمیشود. اگر احتمال سرقت وجود دارد، موضوع باید صریحاً در گزارش انتظامی درج شود.
بهتر است یکی از وراث یا نماینده قانونی آنان با مدارک زیر مراجعه کند:
صدور المثنی باید با وضعیت ثبتی متوفی و هدف درخواست سنجیده شود. معمولاً پس از ثبت فوت، راهحل عملی، دریافت رونوشت مصدق شناسنامه، گواهی فوت، گواهی مشخصات سجلی یا تأییدیه هویتی از ثبت احوال است؛ نه استفاده عادی از کارت ملی متوفی. صدور کارت ملی جدید برای شخص فوتشده موضوعیت معمول ندارد، اما ثبت احوال میتواند بر اساس سوابق خود، مدرک یا گواهی مورد نیاز مرجع درخواستکننده را صادر کند.
برای انحصار وراثت، انتقال ملک، امور بانکی یا مطالبه مطالبات، ممکن است مرجع مربوط به جای اصل مدارک، رونوشت رسمی و گواهی فوت را بپذیرد. بنابراین پیش از درخواست، باید دقیقاً مشخص شود مدرک برای کدام اداره یا پرونده لازم است. در پرونده گم شدن شناسنامه و کارت ملی متوفی، این تفاوت از مراجعههای تکراری جلوگیری میکند.
مفقودی مدارک هویتی، بهتنهایی باعث از بین رفتن حقوق وراث یا مالکیت متوفی نمیشود. هویت و فوت شخص از طریق سوابق ثبت احوال و اسناد رسمی قابل احراز است. با این حال، بانک، دفترخانه، دادگاه یا اداره دولتی ممکن است برای جلوگیری از جعل، رونوشت رسمی، گواهی انحصار وراثت، گواهی مالیات بر ارث یا معرفینامه مرجع قضایی را مطالبه کند. هیچیک از وراث نباید از کارت یا شناسنامه پیداشده برای امضای سند، دریافت وجه یا انجام معامله استفاده کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل جعل سند را ببینید.
فرض کنید «مینا» پس از فوت پدرش متوجه گم شدن شناسنامه و کارت ملی متوفی میشود و بانک برای تعیین تکلیف سپرده، مدرک هویتی او را مطالبه میکند. مینا ابتدا فقدان را اعلام، سپس با کارت ملی خود، گواهی فوت و مدارک اثبات نسبت به ثبت احوال مراجعه میکند. پس از دریافت گواهی یا رونوشت قابل قبول، آن را همراه با گواهی انحصار وراثت به بانک ارائه میدهد. در چنین وضعی، گم شدن شناسنامه و کارت ملی متوفی مانع قطعی دریافت سپرده نیست؛ اما بانک میتواند اصالت مدارک و سمت همه وراث را بررسی کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی ارث را ببینید.
در گم شدن شناسنامه و کارت ملی متوفی، نخست باید احتمال سرقت یا سوءاستفاده را جدی گرفت و فقدان را گزارش کرد. سپس با مدارک هویتی وارث و گواهی فوت، از ثبت احوال رونوشت یا تأییدیه مناسب هدف خود را خواست. نوع مدرک لازم به نهاد مقصد و وضعیت ثبت فوت بستگی دارد؛ بنابراین از تهیه المثنی بهصورت خودکار فرض نکنید و پیش از اقدام، نیاز دقیق بانک، دادگاه یا دفترخانه را بپرسید. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در دیلمان را ببینید.