آیا زوجه میتواند بهتنهایی برای دریافت گواهی عدم سازش اقدام کند؟ پاسخ به نوع طلاق بستگی دارد؛ در طلاق توافقی، گواهی عدم سازش از طرف زوجه همراه با توافق زوجین صادر میشود، اما اگر زن بدون رضایت شوهر درخواست جدایی داشته باشد، معمولاً موضوع در قالب «حکم الزام زوج به طلاق» بررسی خواهد شد، نه گواهی عدم امکان سازش. تشخیص عنوان صحیح دعوا، بر روند رسیدگی و مدارک مورد نیاز اثر مستقیم دارد.
گواهی عدم امکان سازش معمولاً در طلاق توافقی یا طلاقی که به درخواست شوهر مطرح میشود، صادر میشود. این گواهی به دفترخانه اجازه میدهد پس از احراز شرایط قانونی، صیغه طلاق را ثبت کند. در مقابل، هنگامی که زوجه بهتنهایی متقاضی طلاق است و زوج با جدایی موافق نیست، دادگاه باید ادعاها و دلایل زن را بررسی کند و در صورت احراز شرایط، حکم الزام شوهر به طلاق صادر کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل طلاق توافقی در تهران را ببینید.
بنابراین، استفاده از عنوان گواهی عدم سازش از طرف زوجه در گفتوگوی عمومی رایج است، اما از نظر حقوقی باید میان «گواهی عدم امکان سازش» و «حکم طلاق» تفاوت گذاشت. این تفاوت در مهلت اعتبار، شیوه اجرا و مدارکی که باید به دفترخانه ارائه شود، اهمیت دارد.
زن میتواند با استناد به مواردی مانند تحقق شروط ضمن عقد، ترک انفاق، سوءرفتار شدید، اعتیاد زیانبار، غیبت طولانی یا عُسر و حَرَج، درخواست طلاق کند. صرف ادعا برای صدور حکم کافی نیست و دادگاه با توجه به مدارک، اظهارات طرفین، گزارش مددکاری، تحقیقات محلی، نظر کارشناسی یا شهادت شهود تصمیم میگیرد. همچنین اگر زن و شوهر درباره جدایی، مهریه یا حضانت توافق کنند، پرونده ممکن است به مسیر توافقی وارد شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی مهریه را ببینید.
دادگاه خانواده ابتدا اظهارات زوجین را میشنود و در موارد لازم، موضوع را به مشاوره خانواده یا داوری ارجاع میدهد. اگر سازش حاصل نشود، دادگاه بر اساس دلایل موجود تصمیم میگیرد. در پرونده توافقی، توافق دقیق درباره مهریه، نفقه، اجرتالمثل، جهیزیه، حضانت و ملاقات فرزندان باید در صورتجلسه یا توافقنامه درج شود.
فرض کنید زوجه به دلیل پرداختنشدن نفقه و ترک طولانیمدت زندگی مشترک، گواهی عدم سازش از طرف زوجه را درخواست میکند، اما زوج با طلاق موافق نیست. دادگاه ابتدا دلایل زن را بررسی و تلاش برای سازش را انجام میدهد. اگر عسر و حرج یا سبب قانونی طلاق احراز شود، نتیجه محتمل صدور حکم الزام زوج به طلاق است؛ نه صدور خودکار گواهی عدم امکان سازش. اگر همین زوجین درباره جدایی و حقوق مالی توافق کنند، مسیر پرونده میتواند به طلاق توافقی تغییر یابد.
پس از قطعیشدن رأی یا طی مراحل اعتراض، زن باید برای اجرای تصمیم و ثبت طلاق به دفترخانه مراجعه کند. مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش و حکم طلاق یکسان نیست و از زمانهای قانونی متفاوت محاسبه میشود؛ بنابراین نباید مراجعه به دفترخانه را بدون بررسی تاریخ ابلاغ و قطعیت رأی به تأخیر انداخت. در صورت خودداری زوج، اجرای حکم ممکن است با سازوکار قانونی و نمایندگی معرفیشده از سوی دادگاه انجام شود.
گواهی عدم سازش از طرف زوجه اصطلاحی رایج اما دارای دو کاربرد متفاوت است. در طلاق توافقی، گواهی عدم امکان سازش صادر میشود؛ در طلاق یکطرفه زن، معمولاً باید سبب قانونی طلاق اثبات و حکم الزام زوج به طلاق دریافت شود. بررسی دقیق مدارک، انتخاب عنوان صحیح دادخواست و توجه به مهلتهای قانونی، احتمال اتلاف زمان و رد درخواست را کاهش میدهد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل دادگستری پرند را ببینید.