آیا افزایش سرمایه شرکت بدون رعایت تشریفات قانونی یا برخلاف حقوق سهامداران انجام شده است؟ در این وضعیت، دادخواست ابطال صورت جلسه افزایش سرمایه میتواند برای بیاثر کردن تصمیم مجمع و اقدامات ثبتی پس از آن مطرح شود؛ البته موفقیت دعوا به نوع شرکت، مفاد اساسنامه، نحوه دعوت، میزان تخلف و اسناد قابل ارائه بستگی دارد.
هر اختلافی درباره افزایش سرمایه بهتنهایی موجب ابطال صورتجلسه نیست. خواهان باید نشان دهد تصمیم مجمع یا مراحل اجرای آن با قانون، اساسنامه یا حقوق مسلم سهامداران تعارض دارد. مهمترین ایرادهای قابل بررسی عبارتاند از:
در برخی موارد، خواسته مناسب فقط ابطال صورتجلسه نیست و ممکن است ابطال آگهی ثبت، بیاعتباری اقدامات اجرایی یا اصلاح ثبت شرکت نیز ضرورت پیدا کند. انتخاب نادرست خواسته میتواند رسیدگی را دشوار یا نتیجه دعوا را محدود کند.
مدارک باید رابطه سهامداری، وقوع تخلف و زیان یا تضییع حق را نشان دهند. تصویر روزنامه رسمی و آگهیهای دعوت، اساسنامه، صورتجلسه مجمع، فهرست حاضرین و میزان آرای موافق و مخالف، گواهی سهامداری، مکاتبات شرکت و سوابق اداره ثبت شرکتها از اسناد مهم هستند. اگر ادعا مربوط به جعل یا دستکاری باشد، اصل سند، نمونه امضا و درخواست کارشناسی نیز اهمیت دارد.
در دادخواست ابطال صورت جلسه افزایش سرمایه باید شرکت، اشخاص یا نهادهای مرتبط با تصمیم و در صورت نیاز اداره ثبت شرکتها، بهدرستی طرف دعوا قرار گیرند. همچنین خواسته باید دقیق، مستند و هماهنگ با ایراد مطرحشده نوشته شود؛ صرف ادعای «غیرقانونی بودن» بدون توضیح تخلف و دلیل، معمولاً کافی نیست.
دعوای ابطال تصمیمات ارکان شرکت معمولاً در دادگاه عمومی حقوقی صالح بررسی میشود و صلاحیت محلی میتواند به نشانی مرکز اصلی شرکت و وضعیت دعوا وابسته باشد. ثبت دادخواست از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی انجام میشود و پس از ابلاغ، شرکت و سایر خواندگان فرصت دفاع خواهند داشت. در صورت احتمال انتقال سهام، تغییر وضعیت شرکت یا ایجاد آثار دشوار برای بازگشت، میتوان با احراز شرایط قانونی، درخواست دستور موقت کرد.
فرض کنید سهامدار شرکت «الف» متوجه شود مجمع فوقالعاده برای افزایش سرمایه برگزار شده، اما دعوتنامه به نشانی اعلامشده او ارسال نشده و صورتجلسه نیز حضور وی را برخلاف واقع نشان میدهد. او با ارائه گواهی سهامداری، سوابق نشانی و کارشناسی امضا، دادخواست ابطال صورت جلسه افزایش سرمایه را مطرح میکند. دادگاه پس از بررسی اسناد ممکن است در صورت احراز تخلف مؤثر، تصمیم مجمع و آثار ثبتی وابسته به آن را بیاعتبار کند؛ اما نتیجه قطعی، به اصالت اسناد، میزان اثر تخلف بر رأیگیری و دفاع شرکت بستگی دارد.
دادخواست ابطال صورت جلسه افزایش سرمایه زمانی مؤثر است که تخلف مشخص، دلیل قابل ارزیابی و خواستهای متناسب با آثار تصمیم وجود داشته باشد. پیش از ثبت دادخواست، بررسی اساسنامه، سوابق ثبتی، نحوه دعوت، حد نصاب و وضعیت اجرای افزایش سرمایه ضروری است. اقدام شتابزده یا استناد به مدارک ناقص ممکن است موجب رد دعوا یا از دست رفتن فرصت اصلاح مناسب خواسته شود.