آیا انتشار عکس خصوصی فردی در استوری اینستاگرام بدون رضایت او جرم است؟ بله، مجازات استوری کردن تصاویر خصوصی دیگران میتواند بر اساس ماده ۱۷ قانون جرایم رایانهای شامل حبس از نود و یک روز تا دو سال، جزای نقدی یا هر دو باشد؛ البته تحقق جرم به خصوصی بودن تصویر، نبود رضایت و ورود ضرر یا هتک حیثیت نیز وابسته است. عمومی بودن حساب کاربری، مسئولیت منتشرکننده را از بین نمیبرد.
ماده ۱۷ قانون جرایم رایانهای، انتشار یا در دسترس قرار دادن صوت، تصویر یا فیلم خصوصی و خانوادگی یا اسرار دیگری را بدون رضایت او، در صورتی که موجب ضرر یا هتک حیثیت شود، قابل مجازات میداند. بنابراین صرف اینکه تصویری در تلفن همراه منتشرکننده وجود دارد، به معنای اجازه انتشار نیست.
منظور از تصویر خصوصی، تصویری است که عرفاً برای جمع محدود یا فضای شخصی تهیه شده باشد؛ مانند عکس داخل منزل، تصاویر خانوادگی یا عکسهایی که برای یک شخص مشخص ارسال شدهاند. تصاویر کاملاً عمومی، مانند عکس منتشرشده در صفحه رسمی فرد، معمولاً شرایط متفاوتی دارند؛ با این حال استفاده تحقیرآمیز، ساخت محتوای جعلی یا همراه کردن عکس با مطالب توهینآمیز میتواند عناوین دیگری ایجاد کند.
در پروندهای که شرایط ماده ۱۷ احراز شود، مجازات استوری کردن تصاویر خصوصی دیگران ممکن است حبس، جزای نقدی یا هر دو باشد. میزان واقعی مجازات به عواملی مانند قصد یا نحوه انتشار، تعداد مخاطبان، میزان آسیب واردشده، سابقه متهم، تکرار رفتار و کیفیت ادله بستگی دارد. ارقام جزای نقدی ممکن است در اثر اصلاحات قانونی تغییر کند؛ بنابراین مبلغ نهایی باید بر مبنای قانون لازمالاجرا در زمان وقوع یا رسیدگی بررسی شود.
اگر محتوای منتشرشده مستهجن باشد، همراه با تهدید یا اخاذی منتشر شود، یا برای تخریب اعتبار شخص به کار رود، امکان بررسی عناوین مجرمانه دیگر نیز وجود دارد. حذف استوری پس از انتشار، لزوماً جرم را منتفی نمیکند، اما ممکن است در ارزیابی آثار و دفاع مؤثر باشد.
بهتر است شاکی از ویرایش یا بازنشر گسترده محتوای مجرمانه خودداری کند و برای حفظ ادله به پلیس فتا یا مرجع قضایی مراجعه نماید. اسکرینشات بهتنهایی همیشه برای انتساب قطعی کافی نیست و اصالت، قابلیت انتساب حساب و تمامیت فایل نیز بررسی میشود.
فرض کنید «مریم» عکسی خانوادگی را برای «سارا» ارسال کرده و سارا بدون اجازه، آن را در استوری عمومی منتشر و عبارتی توهینآمیز اضافه میکند. در این وضعیت، مجازات استوری کردن تصاویر خصوصی دیگران فقط با ادعای مریم قطعی نمیشود؛ او باید خصوصی بودن تصویر، انتشار توسط سارا و ورود ضرر یا هتک حیثیت را تا حد امکان اثبات کند. گزارش فنی، پیام ارسال عکس و شهادت بینندگان میتواند در تصمیم مرجع رسیدگی مؤثر باشد.
شاکی میتواند با ثبت شکایت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، موضوع را به دادسرای صالح ارجاع دهد و همزمان برای حفظ ادله از پلیس فتا کمک بگیرد. اطلاعات هویتی طرفین، شرح دقیق ماجرا، زمان انتشار و مستندات باید ارائه شود. در صورت ورود خسارت مالی یا معنوی، مطالبه جبران خسارت نیز ممکن است، اما پذیرش آن به اثبات رابطه میان انتشار و زیان واردشده بستگی دارد.
انتشار عکس خصوصی بدون رضایت، حتی در قالب یک استوری کوتاه، میتواند مسئولیت کیفری و گاهی مدنی ایجاد کند. مجازات استوری کردن تصاویر خصوصی دیگران به خصوصی بودن محتوا، شیوه انتشار، نتیجه رفتار و کیفیت مدارک وابسته است؛ بنابراین پیش از انتشار هر تصویر، رضایت روشن و قابل اثبات صاحب آن را دریافت کنید.