آیا زن و شوهر میتوانند بدون مراجعه به دادگاه، طلاق توافقی را در دفتر اسناد رسمی ثبت کنند؟ خیر؛ انجام توافق طلاق در دفتر اسناد رسمی بهتنهایی موجب وقوع یا ثبت طلاق نمیشود. دفتر اسناد رسمی میتواند توافقهای مالی و تعهدات طرفین را در قالب سند ثبت کند، اما ثبت نهایی طلاق در صلاحیت دفتر رسمی ازدواج و طلاق است و معمولاً پس از صدور گواهی عدم امکان سازش یا حکم قطعی دادگاه انجام میشود.
توافق زن و شوهر درباره اصل جدایی، مهریه، نفقه، اجرتالمثل، جهیزیه، حضانت و ملاقات فرزند، مبنای طلاق توافقی است؛ اما این توافق بهتنهایی اثر اجرایی کامل ندارد. زوجین باید از مسیر قانونی مربوط به طلاق توافقی اقدام کنند. پس از طی مراحل لازم و صدور تصمیم قضایی، امکان مراجعه به دفتر رسمی ازدواج و طلاق برای اجرای صیغه و ثبت واقعه فراهم میشود. بنابراین، دفتر اسناد رسمی 일반ی نمیتواند نقش دادگاه یا دفتر ثبت طلاق را ایفا کند.
طرفین میتوانند برای کاهش اختلافهای آینده، مفاد توافق خود را بهصورت روشن و قابل اجرا تنظیم کنند. برای نمونه، زوجه ممکن است تمام یا بخشی از مهریه را در برابر طلاق بذل کند، زوج نحوه پرداخت اقساط یا تکلیف جهیزیه را بپذیرد و درباره حضانت و زمان ملاقات فرزند توافق شود. با این حال، هر توافقی که به حقوق کودک مربوط است، در صورت تعارض با مصلحت طفل الزامآور مطلق نیست و دادگاه میتواند تصمیم مناسبتری اتخاذ کند. همچنین اقرار به دریافت وجه یا اسقاط برخی حقوق باید با دقت و پس از آگاهی از آثار حقوقی آن امضا شود.
دفترخانه ممکن است با توجه به وضعیت پرونده، مدارک تکمیلی مانند گواهی داوری، گواهی مشاوره یا مدارک مربوط به فرزندان را نیز مطالبه کند. اعتبار و شرایط استفاده از هر مدرک باید در زمان اقدام بررسی شود.
ابتدا توافقها باید بهصورت دقیق تنظیم شود؛ سپس زوجین یا وکلای آنان از مرجع صالح درخواست طلاق توافقی میکنند. پس از انجام فرآیندهای قضایی و دریافت تصمیم لازم، مدارک به دفتر رسمی ازدواج و طلاق ارائه میشود. در این مرحله، دفترخانه مفاد توافق و تصمیم قضایی را بررسی کرده و پس از احراز شرایط، صیغه طلاق را جاری و واقعه را ثبت میکند. اگر هدف از انجام توافق طلاق در دفتر اسناد رسمی صرفاً تثبیت تعهدات مالی باشد، سند تنظیمی باید با تصمیم دادگاه و مفاد سند ازدواج تعارض نداشته باشد.
فرض کنید زوجین توافق کنند زوجه در برابر طلاق، نیمی از مهریه را ببخشد و زوج باقیمانده را طی چند قسط بپردازد. اگر این توافق در پرونده قضایی و سپس در سند رسمی بهدرستی منعکس شود، اثبات تعهد زوج سادهتر خواهد بود؛ اما ثبت انجام توافق طلاق در دفتر اسناد رسمی بهتنهایی، بدون تصمیم قضایی و ثبت در دفتر طلاق، به معنای پایان رابطه زوجیت نیست. در صورت تخلف، اجرای تعهد به متن سند، نوع اقرار و شرایط درجشده بستگی دارد.
انجام توافق طلاق در دفتر اسناد رسمی میتواند برای مستندسازی تعهدات مالی و کاهش اختلاف مفید باشد، اما جایگزین دادگاه و دفتر رسمی ازدواج و طلاق نیست. پیش از امضا، باید آثار بخشش مهریه، حضانت، نفقه و اقساط بهدقت بررسی شود؛ زیرا اصلاح یا بیاثر کردن یک سند رسمی معمولاً به رضایت دو طرف یا رسیدگی قضایی نیاز دارد.