سند مالکیت ملک را پیدا نمیکنید و نگران سوءاستفاده یا فروش غیرمجاز آن هستید؟ پاسخ کوتاه این است که برای اگر سند ملک گم شود چه باید کرد، باید موضوع را فوراً به اداره ثبت اسناد و املاک محل وقوع ملک اعلام و برای صدور سند مالکیت المثنی درخواست کنید. گمشدن سند، بهخودیخود مالکیت شما را از بین نمیبرد؛ زیرا سابقه مالکیت در دفتر املاک و سامانههای ثبتی ثبت شده است، اما بیتوجهی میتواند روند معامله یا دریافت خدمات ثبتی را دشوار کند.
مرجع اصلی، اداره ثبت اسناد و املاک ناحیهای است که ملک در حوزه آن قرار دارد، نه الزاماً محل سکونت مالک. در مراجعه حضوری، موضوع فقدان سند در پرونده ثبتی بررسی میشود و در صورت احراز مالکیت، مراحل صدور المثنی آغاز خواهد شد. اگر سند به سرقت رفته باشد، علاوه بر مراجعه به ثبت، اعلام سرقت به کلانتری و دریافت گزارش نیز اقدام احتیاطی مناسبی است؛ بهویژه زمانی که احتمال استفاده از سند برای جعل یا فریب اشخاص وجود دارد.
مدارک ممکن است با توجه به نوع سند، وضعیت پرونده و رویه اداره ثبت متفاوت باشد، اما معمولاً این موارد درخواست میشود:
چنانچه ملک چند مالک داشته باشد، وضعیت امضای مالکان و حدود اختیار نماینده اهمیت دارد. همچنین در صورت فوت مالک، ابتدا باید رابطه وراث و سمت شخص متقاضی از طریق مدارک قانونی روشن شود.
اداره ثبت، سوابق ملک، مشخصات مالک، حدود و پلاک ثبتی را بررسی میکند. برای جلوگیری از صدور سندهای متعارض یا تضییع حقوق اشخاص، ممکن است اعلام فقدان از طریق تشریفات اداری و آگهی انجام شود. مدت انجام کار ثابت نیست و به کامل بودن مدارک، حجم کار اداره، قدیمی یا جدید بودن سند و وجود اعتراض بستگی دارد؛ بنابراین نمیتوان یک زمان قطعی برای همه پروندهها اعلام کرد. هزینه نیز شامل هزینههای اداری، تهیه آگهی احتمالی و صدور سند است و مبلغ آن باید از همان اداره و بر اساس تعرفه جاری استعلام شود.
اگر پس از درخواست المثنی، سند قبلی پیدا شد، نباید از هر دو سند استفاده یا آنها را همزمان برای معامله ارائه کرد. سند قبلی باید طبق دستور اداره ثبت تحویل یا از درجه اعتبار معاملاتی خارج شود. تا زمانی که وضعیت سند در سوابق ثبتی روشن نشده، از واگذاری آن به دیگری یا نگهداری بدون اطلاع اداره ثبت خودداری کنید. اگر سند به شخص دیگری سپرده شده یا احتمال جعل وجود دارد، مشورت با وکیل و اعلام موضوع به مراجع انتظامی یا قضایی ضروری است.
فرض کنید مریم مالک یک واحد آپارتمان است و سند تکبرگ آن را در جابهجایی منزل گم میکند. او ابتدا تصویر سند و مدارک هویتی را بررسی، فقدان را به اداره ثبت محل اعلام و درخواست المثنی میدهد. در این وضعیت، اگر سند ملک گم شود چه باید کرد با اقدام سریع مریم روشن میشود: سابقه مالکیت او بررسی میگردد و پس از طی تشریفات لازم، سند جدید صادر میشود. اگر شخصی سند پیداشده را برای فروش ارائه کند، ثبت رسمی معامله بدون احراز مالکیت و کنترل سوابق امکانپذیر نیست؛ بااینحال مریم باید موضوع را جدی پیگیری کند.
در پاسخ به اینکه اگر سند ملک گم شود چه باید کرد، نخست باید نوع فقدان، مالک یا مالکان، و حوزه ثبتی ملک مشخص شود؛ سپس با مدارک هویتی و مستندات موجود به اداره ثبت محل مراجعه و درخواست سند المثنی ثبت گردد. ثبت فقدان، پیگیری سوابق و پرهیز از ارائه اطلاعات نادرست، از مهمترین اقدامات است. چنانچه ملک در رهن، بازداشت، وراثت یا شراکت باشد، بررسی تخصصی پیش از هر معامله اهمیت بیشتری دارد.