آیا پس از انتقال ملک یا مال به عنوان مهریه میتوان آن را پس گرفت؟ بله، اما برگرداندن معامله انجام شده برای دریافت مهریه فقط با رضایت دو طرف یا اثبات یکی از دلایل قانونی مانند فسخ، بطلان، اشتباه مؤثر، تدلیس یا صوری بودن معامله امکانپذیر است و صرف پشیمانی، بهتنهایی کافی نیست.
ابتدا باید مشخص شود که اقدام انجامشده «پرداخت مهریه»، «صلح مال در برابر مهریه»، «هبه»، «فروش» یا صرفاً تنظیم وکالتنامه بوده است. آثار هرکدام متفاوت است. اگر زن و شوهر با اراده آزاد و با سند معتبر، مالی را بابت مهریه منتقل کرده باشند، اصل بر صحت معامله و قطعی بودن انتقال است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای مهریه را ببینید.
بازگشت مال معمولاً از یکی از این راهها انجام میشود: توافق کتبی و اقاله، استفاده از حق فسخ پیشبینیشده در قرارداد، یا طرح دعوای ابطال، اعلام بطلان و فسخ در دادگاه. بنابراین، برگرداندن معامله انجام شده برای دریافت مهریه نیازمند بررسی متن سند، قصد واقعی طرفین و وضعیت ثبتی مال است.
صرف ادعای اینکه ارزش ملک بیشتر یا کمتر از میزان مهریه بوده، معمولاً معامله را خودبهخود از بین نمیبرد. همچنین اگر مال بهطور رسمی منتقل شده و سپس به شخص ثالث واگذار شده باشد، رسیدگی پیچیدهتر میشود و حقوق مالک بعدی نیز باید بررسی شود.
اصل سند رسمی یا مبایعهنامه، عقدنامه، رسیدهای پرداخت، اظهارنامهها، پیامها، شهادت شهود، مدارک مربوط به ارزش مال و اسناد مربوط به وکالت یا رضایت طرفین میتواند در اثبات ادعا مؤثر باشد. اگر ادعا صوری بودن معامله است، باید قرائن واقعی مانند باقی ماندن تصرف در اختیار انتقالدهنده، نبود پرداخت یا توافق پنهانی بررسی شود.
پیش از طرح دعوا، استعلام وضعیت ثبتی ملک و بررسی بازداشت، رهن یا انتقال بعدی اهمیت دارد. در معاملات رسمی، معمولاً دعوا باید علیه اشخاصی مطرح شود که سند یا حق مورد اعتراض به نام آنان ثبت شده است؛ انتخاب نادرست خواسته یا طرف دعوا ممکن است موجب رد یا بینتیجه ماندن پرونده شود.
اگر موضوع به سند رسمی، مالکیت ملک یا ابطال انتقال مربوط باشد، دعوا غالباً در دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک مطرح میشود. در مواردی مانند الزام به تنظیم سند یا اختلاف درباره پرداخت، تشخیص مرجع به نوع خواسته و ارزش آن بستگی دارد. تنظیم اظهارنامه برای اعلام موضع، جمعآوری مدارک، بررسی قرارداد توسط وکیل و سپس ثبت دادخواست، مسیر معمول پیگیری است.
اگر خطر انتقال دوباره مال وجود داشته باشد، درخواست تأمین خواسته یا اقدامات احتیاطی مناسب نیز باید با توجه به شرایط پرونده بررسی شود. طرح شکایت کیفری فقط زمانی منطقی است که رفتار، عناصر جرم مشخصی مانند جعل، کلاهبرداری یا انتقال مال برای فرار از دین داشته باشد؛ صرف اختلاف قراردادی الزاماً جرم نیست.
فرض کنید زوجه در قبال بخشی از مهریه، سند یک واحد مسکونی را دریافت کرده و در سند نیز انتقال قطعی ثبت شده است. چند ماه بعد زوج با ادعای پشیمانی خواهان برگرداندن معامله انجام شده برای دریافت مهریه میشود. اگر هیچ شرط فسخ، فریب یا ایراد اساسی در معامله وجود نداشته باشد، احتمال پذیرش دعوا پایین است. اما اگر ثابت شود سند بدون آگاهی واقعی، با وکالت منقضی یا بر پایه توافق صوری تنظیم شده، امکان طرح دعوای مناسب وجود دارد؛ نتیجه نهایی به مدارک و تشخیص دادگاه وابسته است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل برای مهریه را ببینید.
برای برگرداندن معامله انجام شده برای دریافت مهریه باید ماهیت حقوقی انتقال و دلیل قانونی بازگشت آن مشخص شود. توافق کتبی و رسمی سادهترین راه است؛ در نبود توافق، فسخ یا ابطال تنها با دلیل قابل اثبات امکانپذیر خواهد بود. پیش از هر اقدام، متن سند و وضعیت ثبتی مال را بررسی کنید. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در جواد آباد را ببینید.