آخرین به‌روزرسانی ۱۴۰۵/۰۵/۰۱ (پنجشنبه - ۰۱ مرداد ۱۴۰۵)

گاهی شاکی و طرف مقابل در یک شهر زندگی نمی‌کنند یا محل وقوع جرم و محل اقامت طرفین با یکدیگر متفاوت است. در چنین شرایطی این سؤال مطرح می‌شود که آیا می‌توان بدون سفر به شهر محل اقامت طرف مقابل شکایت کرد یا خیر. خوشبختانه با راه‌اندازی سامانه‌های الکترونیکی قوه قضاییه، ثبت بسیاری از شکایت‌ها و دادخواست‌ها از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی امکان‌پذیر است و نیازی نیست شاکی برای ثبت اولیه پرونده به شهر دیگری مراجعه کند. با این حال، مرجع صالح برای رسیدگی بر اساس نوع دعوا و مقررات قانونی تعیین می‌شود.

اگر قصد شکایت از شخصی در شهر دیگر را دارید، ابتدا باید متن شکوائیه یا دادخواست خود را تهیه کرده و با در دست داشتن مدارک لازم به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی محل سکونت خود مراجعه کنید. دفتر خدمات قضایی، درخواست شما را به صورت الکترونیکی ثبت و برای مرجع صالح ارسال می‌کند.

در پرونده‌های کیفری، اصل بر این است که دادسرای محل وقوع جرم صلاحیت رسیدگی دارد. بنابراین اگر جرم در شهر دیگری رخ داده باشد، پس از ثبت شکایت، پرونده به دادسرای همان شهر ارسال خواهد شد. در دعاوی حقوقی نیز معمولاً دادگاه محل اقامت خوانده یا محل اجرای تعهد، صلاحیت رسیدگی دارد؛ مگر اینکه قانون ترتیب دیگری مقرر کرده باشد.

شکایت در شهری غیر محل سکونت امکان‌پذیر است و محل سکونت شاکی مانع طرح دعوا نیست. بسیاری از افراد در شهری زندگی می‌کنند که با محل وقوع جرم یا محل اقامت خوانده متفاوت است. در این موارد، ثبت اولیه شکایت از طریق دفتر خدمات قضایی محل سکونت انجام می‌شود، اما رسیدگی در مرجع صالحی خواهد بود که قانون تعیین کرده است.

البته ممکن است در برخی مراحل رسیدگی، مانند جلسه دادگاه یا تحقیقات، حضور شاکی ضروری باشد. در صورت وجود عذر موجه یا امکان استفاده از سامانه‌های الکترونیکی، دادگاه ممکن است تصمیم دیگری اتخاذ کند.

اگر شاکی در شهر دیگری باشد، همچنان حق طرح شکایت را دارد و نیازی نیست برای ثبت اولیه پرونده به شهر محل رسیدگی مراجعه کند. همچنین در بسیاری از پرونده‌ها، شاکی می‌تواند برای پیگیری امور قضایی از وکیل استفاده کند تا نیاز به حضور مکرر در شهر محل رسیدگی نداشته باشد.

پس از ثبت پرونده، تمامی ابلاغیه‌ها از طریق سامانه ثنا ارسال می‌شود و شاکی می‌تواند روند رسیدگی را به صورت الکترونیکی پیگیری کند. این موضوع باعث شده است که فاصله جغرافیایی، مانع استفاده از حقوق قانونی افراد نباشد.

ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب
با سلام
اینجانب .................. فرزند .................. به استحضار می‌رسانم مشتکی‌عنه آقای/خانم .................. ساکن شهر .................. در تاریخ ................. با انجام اعمالی که واجد وصف مجرمانه است، موجب ورود ضرر و زیان به اینجانب شده است.
شرح شکایت:
.......................................................................
.......................................................................
.......................................................................
با توجه به اینکه جرم در شهر .................. به وقوع پیوسته و مدارک و مستندات از جمله ................................ به پیوست تقدیم می‌شود، تقاضای ثبت شکوائیه، ارجاع پرونده به مرجع صالح و تعقیب کیفری مشتکی‌عنه مطابق مقررات قانونی را دارم.
در صورت لزوم، آمادگی ارائه مدارک تکمیلی، معرفی شهود و حضور در مرجع رسیدگی را نیز دارم.
با تشکر
نام و نام خانوادگی شاکی: ..................
نام مشتکی‌عنه: ..................
نشانی شاکی: ..................
نشانی مشتکی‌عنه (در صورت اطلاع): ..................
شماره تماس: ..................
امضاء و تاریخ

صلاحیت رسیدگی به نوع دعوا بستگی دارد. در دعاوی کیفری، مطابق قانون آیین دادرسی کیفری، اصل بر صلاحیت دادسرای محل وقوع جرم است. در دعاوی حقوقی نیز مطابق قانون آیین دادرسی مدنی، معمولاً دادگاه محل اقامت خوانده صالح به رسیدگی است؛ هرچند در برخی دعاوی مانند اختلافات مربوط به اموال غیرمنقول یا قراردادها، ممکن است قواعد صلاحیت متفاوت باشد.

به همین دلیل، پیش از ثبت شکایت بهتر است مشخص شود که پرونده حقوقی است یا کیفری تا مرجع صالح به درستی تعیین شود.

آیا می‌توان از شهر محل سکونت خود علیه شخصی در شهر دیگر شکایت کرد؟

بله. ثبت شکایت از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی امکان‌پذیر است، اما رسیدگی در مرجع صالح انجام می‌شود.

آیا برای هر جلسه دادگاه باید به شهر دیگر سفر کنم؟

در برخی پرونده‌ها ممکن است حضور شاکی لازم باشد، اما در بسیاری از موارد می‌توان از وکیل استفاده کرد یا از امکانات الکترونیکی قوه قضاییه بهره برد.

اگر محل وقوع جرم با محل سکونت متهم متفاوت باشد، کدام شهر صلاحیت رسیدگی دارد؟

در بیشتر پرونده‌های کیفری، دادسرای محل وقوع جرم صالح به رسیدگی است.

شکایت از شخصی در شهر دیگر از نظر قانونی امکان‌پذیر است و شاکی می‌تواند از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی محل سکونت خود، شکایت را ثبت کند. پس از ثبت، پرونده به مرجع صالح ارسال می‌شود و ابلاغیه‌ها نیز از طریق سامانه ثنا در اختیار طرفین قرار می‌گیرد. بنابراین، تفاوت محل سکونت شاکی و طرف مقابل مانع طرح دعوا نیست و تنها مرجع صالح برای رسیدگی بر اساس قوانین آیین دادرسی تعیین خواهد شد.