اگر مستاجر پس از پایان مدت اجاره، ملک را تخلیه نکند، مالک میتواند از طریق مراجع قانونی شکایت برای تخلیه مستاجر را مطرح کند. با این حال، قبل از ثبت شکایت برای تخلیه مستاجر، بهتر است مراحل قانونی به ترتیب و به درستی انجام شود تا از اطاله دادرسی یا رد درخواست جلوگیری شود.
در این مقاله، صرفاً مراحل شکایت برای تخلیه مستاجر، نمونه اظهارنامه و متن دادخواست را بررسی میکنیم.
قبل از هر اقدامی باید مشخص شود که آیا شرایط قانونی برای درخواست تخلیه وجود دارد یا خیر. در بسیاری از پروندهها، پایان مدت قرارداد اجاره مهمترین دلیل درخواست تخلیه است، اما در برخی موارد نیز به علت فسخ قرارداد یا تحقق شرایط مندرج در اجارهنامه، امکان درخواست تخلیه وجود دارد.
انتخاب مسیر درست در این مرحله اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در برخی پروندهها باید دستور تخلیه درخواست شود و در برخی دیگر حکم تخلیه.
اگرچه ارسال اظهارنامه همیشه الزامی نیست، اما در عمل یکی از بهترین اقدامات قبل از طرح دعوا محسوب میشود. اظهارنامه نشان میدهد که مالک پیش از مراجعه به دادگاه، به مستاجر فرصت داده است تا ملک را به صورت داوطلبانه تخلیه کند.
در اظهارنامه بهتر است مهلت مشخصی برای تخلیه تعیین شود و از بهکار بردن عبارات توهینآمیز یا تهدیدآمیز خودداری شود.
اظهارشونده: آقای/خانم ...
با سلام
بر اساس قرارداد اجاره مورخ ...، مدت اجاره ملک واقع در ... در تاریخ ... به پایان رسیده است. با وجود پایان قرارداد، تاکنون ملک را تخلیه نکردهاید.
بدین وسیله از شما درخواست میشود حداکثر ظرف ... روز از تاریخ ابلاغ این اظهارنامه، نسبت به تخلیه و تحویل ملک اقدام کنید.
بدیهی است در صورت عدم تخلیه در مهلت مقرر، ناچار به طرح دعوای قانونی و مطالبه کلیه خسارات و هزینههای قانونی خواهم بود.
نام و نام خانوادگی
امضاء
تاریخ
اگر مستاجر پس از دریافت اظهارنامه همچنان از تخلیه ملک خودداری کند، مالک میتواند دادخواست تخلیه را در مرجع صالح ثبت کند.
در متن دادخواست باید به صورت شفاف به موارد زیر اشاره شود:
مشخصات قرارداد اجاره
تاریخ پایان قرارداد
عدم تخلیه ملک
ارسال اظهارنامه (در صورت انجام)
درخواست صدور دستور یا حکم تخلیه
هرچه شرح دادخواست دقیقتر باشد، رسیدگی نیز سادهتر خواهد بود.
ریاست محترم مرجع قضایی
با سلام
اینجانب مالک ملک واقع در ... هستم. مطابق قرارداد اجاره مورخ ...، ملک یادشده به خوانده اجاره داده شده و مدت قرارداد در تاریخ ... به پایان رسیده است.
با وجود انقضای مدت اجاره و درخواستهای مکرر اینجانب، خوانده تاکنون از تخلیه و تحویل ملک خودداری کرده است. همچنین طی اظهارنامه مورخ ... نیز از وی درخواست تخلیه شده، اما اقدامی صورت نگرفته است.
با توجه به پایان مدت قرارداد و استمرار تصرف ملک بدون مجوز قانونی، مستنداً به مقررات مربوط به روابط موجر و مستاجر، صدور دستور یا حکم تخلیه (حسب مورد) و اجرای آن مورد تقاضاست.
با احترام
نام و نام خانوادگی
امضاء
تاریخ
پس از ثبت دادخواست، پرونده بررسی میشود. اگر شرایط صدور دستور تخلیه وجود داشته باشد، روند رسیدگی معمولاً سریعتر خواهد بود. در غیر این صورت، پرونده به عنوان دعوای حکم تخلیه رسیدگی میشود و پس از استماع اظهارات طرفین، رأی صادر خواهد شد.
در این مرحله، ممکن است مرجع رسیدگی از طرفین بخواهد توضیحات یا مدارک تکمیلی ارائه کنند.
پس از قطعی شدن رأی یا صدور دستور قابل اجرا، پرونده به واحد اجرای احکام ارسال میشود.
در این مرحله، ابتدا به مستاجر برای تخلیه ملک ابلاغ میشود. اگر مستاجر در مهلت قانونی ملک را تخلیه نکند، اجرای احکام مطابق مقررات نسبت به اجرای دستور یا حکم اقدام خواهد کرد.
مالک نباید پیش از اجرای قانونی، شخصاً اقدام به تخلیه، تعویض قفل یا خارج کردن وسایل مستاجر کند.
در صورتی که مستاجر مدعی تمدید قرارداد یا وجود توافق جدید باشد، این موضوع در جریان رسیدگی بررسی میشود. مرجع قضایی با توجه به قرارداد، ادله و دفاعیات طرفین درباره حق تخلیه تصمیم خواهد گرفت.
در حالت عادی، تا زمانی که مدت اجاره به پایان نرسیده است، امکان درخواست تخلیه صرفاً به استناد پایان مدت وجود ندارد؛ مگر اینکه مطابق قانون یا مفاد قرارداد، موجر حق فسخ پیدا کرده باشد.
در همه پروندهها الزامی نیست، اما ارسال آن اقدامی مناسب و مؤثر است و میتواند از بروز برخی اختلافات جلوگیری کند.
در این صورت، مالک باید دادخواست تخلیه را در مرجع صالح ثبت کند و از هرگونه اقدام شخصی برای بیرون کردن مستاجر خودداری کند.
بله، در صورت وجود شرایط قانونی، امکان طرح این خواستهها در کنار دعوای تخلیه وجود دارد.
در مواردی که قانون پیشبینی کرده باشد یا اعتراض مؤثری مطرح شود، امکان بررسی موضوع توسط مرجع قضایی وجود دارد، اما صرف مخالفت مستاجر مانع اجرای حکم نخواهد بود.
در پروندههای تخلیه مستاجر، رعایت ترتیب اقدامات اهمیت زیادی دارد. ارسال اظهارنامه، تنظیم صحیح دادخواست و پیگیری پرونده از طریق مرجع صالح، بهترین مسیر برای بازپسگیری قانونی ملک است. در مقابل، اقداماتی مانند تعویض قفل، قطع انشعابات یا خارج کردن وسایل مستاجر بدون حکم قانونی میتواند برای مالک مسئولیت حقوقی یا کیفری ایجاد کند.