آخرین به‌روزرسانی ۱۴۰۵/۰۶/۲۶ (پنجشنبه - ۲۶ شهریور ۱۴۰۵)

برای شکایت از پسر بابت قول دروغین ازدواج، ابتدا باید مشخص شود که آیا موضوع فقط خلف وعده و برهم‌خوردن رابطه بوده یا اینکه پسر با فریب، وعده ازدواج، دریافت پول یا مال، یا معرفی دروغین خود موجب ضرر شده است. در حالت عادی، صرف عمل‌نکردن به قول ازدواج جرم نیست و شکایت از پسر بابت قول دروغین ازدواج بدون دلیل بر فریب یا وقوع جرم، معمولاً به نتیجه نمی‌رسد. برای مثال، اگر مردی مدتی با زنی درباره ازدواج صحبت کند، اما بعداً منصرف شود، اصل بر این است که نمی‌توان او را مجبور به ازدواج کرد؛ مگر آنکه رفتار او همراه با عناوین مجرمانه یا خسارت قابل اثبات دیگری باشد.

وعده ازدواج به‌تنهایی عقد نکاح محسوب نمی‌شود و هیچ‌یک از طرفین را مجبور به ازدواج نمی‌کند. بنابراین، صرف آشنایی، گفت‌وگو، وعده خواستگاری، معرفی به خانواده یا حتی تعیین حدودی برای زمان ازدواج، به‌تنهایی دلیل کافی برای طرح شکایت کیفری نیست. تصمیم به ازدواج باید تا زمان جاری‌شدن عقد، آزادانه باقی بماند.

با این حال، ممکن است رفتار فرد از وعده ساده فراتر رفته باشد. برای نمونه، اگر شخص با ارائه هویت، شغل، وضعیت مالی، تحصیلات یا شرایط خانوادگی دروغین، طرف مقابل را فریب داده و این فریب در تصمیم به ازدواج مؤثر بوده باشد، موضوع می‌تواند از جهت فریب در ازدواج بررسی شود. همچنین اگر با وعده ازدواج، مال یا وجهی دریافت شده و از ابتدا قصد انجام تعهد وجود نداشته باشد، در صورت وجود دلایل کافی درباره عملیات متقلبانه، امکان بررسی موضوع تحت عنوان کلاهبرداری مطرح می‌شود.

تشخیص عنوان درست، مهم‌ترین مرحله پیش از اقدام است. هر رابطه‌ای که به ازدواج منتهی نشده، الزاماً کلاهبرداری یا فریب در ازدواج نیست. در پرونده کیفری باید رفتار مشخص، قصد فریب، ارتباط فریب با تصمیم شاکی و در صورت وجود، ورود ضرر مالی اثبات شود.

• خلف وعده ازدواج: شخص درباره ازدواج صحبت کرده، اما بعداً منصرف شده یا رابطه را پایان داده است. این رفتار معمولاً به‌تنهایی جرم نیست.
• فریب در ازدواج: یکی از طرفین با نسبت‌دادن صفات یا شرایط خلاف واقع، طرف مقابل را درباره موضوع مهمی فریب داده و ازدواج بر مبنای آن فریب واقع شده یا موضوع در مسیر تشکیل ازدواج قرار گرفته است. تشخیص نهایی با مرجع قضایی و بر اساس جزئیات پرونده است.
• کلاهبرداری: باید علاوه بر وعده دروغین، اقدامات فریبکارانه و بردن مال دیگری وجود داشته باشد. صرف دریافت هدیه یا کمک مالی، بدون بررسی قصد اولیه و نحوه دریافت، به‌تنهایی برای اثبات کلاهبرداری کافی نیست.
• تهدید، اخاذی یا انتشار اطلاعات خصوصی: اگر پس از پایان رابطه، فرد تهدید کند، تصاویر یا پیام‌های خصوصی را منتشر کند یا برای دریافت پول فشار وارد کند، موضوع می‌تواند عنوان کیفری جداگانه داشته باشد.

شکایت از پسر بابت قول دروغین ازدواج زمانی شانس بیشتری دارد که اسناد و قرائن، فریب عمدی را نشان دهند. برای مثال، وجود پیام‌هایی که در آن شخص با اطمینان از ازدواج سخن گفته و هم‌زمان برای دریافت پول، طلا، تلفن همراه، هزینه سفر یا پرداخت بدهی اقدام کرده است، می‌تواند در کنار سایر دلایل اهمیت داشته باشد. البته پیام‌های مربوط به وعده ازدواج به‌تنهایی اثبات‌کننده جرم نیستند و باید با رفتارهای دیگر مانند دروغ‌گویی درباره هویت یا دریافت مال همراه شوند.

اگر مرد از ابتدا متأهل بوده و این موضوع را پنهان کرده، یا درباره وضعیت تأهل، شغل، تحصیلات، تابعیت، توانایی مالی یا ویژگی اساسی دیگری اطلاعات خلاف واقع داده باشد، باید دقیقاً مشخص شود که این موضوع چه تأثیری بر تصمیم زن داشته است. در مواردی که ازدواج واقع شده، امکان بررسی فریب در ازدواج و آثار حقوقی آن وجود دارد؛ اما اگر هنوز عقدی صورت نگرفته باشد، عنوان قابل طرح باید با دقت بیشتری انتخاب شود.

در چنین پرونده‌ای، مدارک باید به‌صورت منظم و بدون حذف یا دست‌کاری ارائه شوند. بهتر است شاکی پیش از ثبت شکایت، تاریخ وقایع، مبالغ پرداختی، وعده‌های مطرح‌شده و نام شاهدان را در یک جدول یا یادداشت دقیق ثبت کند.

• تصویر پیامک‌ها، گفت‌وگوهای پیام‌رسان‌ها و ایمیل‌ها؛
• رسید کارت‌به‌کارت، فیش واریز، گردش حساب یا اسناد پرداخت وجه؛
• رسید خرید طلا، تلفن همراه یا اموالی که به درخواست طرف مقابل تهیه شده است؛
• فایل صوتی یا تصویری در صورت قانونی‌بودن نحوه تهیه و امکان احراز اصالت؛
• شهادت افرادی که از وعده‌ها، دریافت مال یا معرفی دروغین اطلاع مستقیم دارند؛
• مدارک مربوط به هویت یا وضعیت واقعی شخص، در صورتی که ادعای خلاف واقع مطرح شده باشد؛
• پرینت یا گزارش رسمی حساب‌ها و اسناد مالی، در صورت وجود ضرر اقتصادی.

اسکرین‌شات به‌تنهایی ممکن است برای اثبات اصالت پیام کافی نباشد. مرجع رسیدگی می‌تواند درباره مالک شماره، اصالت حساب کاربری، محتوای پیام‌ها و ارتباط آن‌ها با متهم تحقیق یا موضوع را به کارشناس ارجاع کند. بنابراین، پیام‌های اصلی را نگه دارید، از حذف گفت‌وگوها خودداری کنید و در صورت امکان، از اطلاعات حساب کاربری و شماره تلفن نیز نسخه پشتیبان تهیه کنید.

برای شکایت از پسر بابت قول دروغین ازدواج، شاکی باید ابتدا موضوع را با عنوانی متناسب با واقعیت در شکواییه توضیح دهد و از نسبت‌دادن عناوین متعدد و بی‌دلیل خودداری کند. ثبت شکواییه از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام می‌شود و پس از ارجاع، پرونده ممکن است در دادسرا یا مرجع صالح دیگر بررسی شود.

1. مدارک و مستندات را جمع‌آوری و دسته‌بندی کنید.
2. هویت و نشانی قابل ابلاغ طرف مقابل را تا حد امکان مشخص کنید.
3. شرح ماجرا را به ترتیب زمانی، با ذکر مبلغ، تاریخ و نوع فریب بنویسید.
4. عنوان احتمالی جرم را با توجه به واقعیت انتخاب کنید؛ تشخیص نهایی با مقام قضایی است.
5. شکواییه را از طریق دفتر خدمات قضایی ثبت و کد رهگیری دریافت کنید.
6. در صورت احضار، اصل مدارک و توضیحات منظم خود را ارائه دهید.

مرجع صالح به عنوان اتهام، محل وقوع رفتار، محل اقامت متهم و شرایط پرونده بستگی دارد. معمولاً رسیدگی اولیه به اتهام‌های کیفری در دادسرا انجام می‌شود و پس از تحقیقات، در صورت وجود شرایط قانونی، پرونده برای ادامه رسیدگی به دادگاه فرستاده خواهد شد. هزینه ثبت شکواییه و خدمات قضایی بر اساس تعرفه‌های زمان ثبت دریافت می‌شود و ممکن است هزینه کارشناسی یا استعلام نیز به پرونده اضافه شود.

نمونه زیر باید با واقعیت پرونده تطبیق داده شود. از درج مطالب اغراق‌آمیز، تهدیدآمیز یا ادعاهایی که قابل اثبات نیستند خودداری کنید.

ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان محل وقوع جرم

شاکی: نام، نام خانوادگی، کد ملی، نشانی و شماره تماس

مشتکی‌عنه: نام، نام خانوادگی، کد ملی یا مشخصات موجود، نشانی و شماره تماس در صورت اطلاع

موضوع شکایت: تقاضای رسیدگی به فریب و دریافت مال با وعده ازدواج، حسب تشخیص مقام قضایی

شرح شکایت: اینجانب از تاریخ ........ با مشتکی‌عنه در ارتباط بوده‌ام. نامبرده در تاریخ‌ها و گفت‌وگوهای متعدد، خود را دارای شرایط ........ معرفی کرده و با تأکید بر قصد قطعی ازدواج، اعتماد اینجانب را جلب کرده است. وی در ادامه به بهانه ........ مبلغ ........ ریال یا مال ........ را از اینجانب دریافت کرد. پس از دریافت مال، از انجام وعده‌های خودداری کرده و مشخص شد که اظهارات وی درباره ........ خلاف واقع بوده است. دلایل اینجانب شامل پیام‌ها، رسیدهای پرداخت، شهادت شهود و سایر اسناد پیوست است.

با توجه به مراتب، تقاضای ثبت شکایت، انجام تحقیقات لازم، استعلام تراکنش‌های مالی، بررسی اصالت پیام‌ها، احضار مشتکی‌عنه و اتخاذ تصمیم قانونی درباره عنوان اتهامی متناسب با رفتار وی را دارم. همچنین در صورت احراز ورود ضرر و شرایط قانونی، تقاضای رسیدگی به ضرر و زیان ناشی از جرم و استرداد مال را مطرح می‌کنم.

دلایل و پیوست‌ها: تصویر مدارک هویتی، پرینت پیام‌ها، رسیدهای پرداخت، مشخصات شهود، اسناد مربوط به معرفی خلاف واقع و سایر مدارک مرتبط.

نام و امضا

خیر. حتی اگر وعده ازدواج در پیام‌ها یا نزد خانواده‌ها مطرح شده باشد، اصل بر این است که هیچ‌کس را نمی‌توان به ازدواج مجبور کرد. وعده نکاح، عقد ازدواج نیست و تا پیش از جاری‌شدن عقد، امکان انصراف وجود دارد. بنابراین، هدف شکایت باید رسیدگی به رفتار مجرمانه احتمالی یا مطالبه حق مالی قابل اثبات باشد، نه اجبار شخص به ازدواج.

هدیه و مال پرداخت‌شده شرایط یکسانی ندارند. اگر مالی صرفاً به‌عنوان هدیه داده شده باشد، پس‌گرفتن آن به نوع مال، باقی‌بودن عین مال، رابطه طرفین و وجود یا نبود موانع قانونی بستگی دارد. اگر وجه یا مال برای هدف مشخصی مانند هزینه ازدواج، خرید وسیله یا پرداخت بدهی در اختیار طرف مقابل قرار گرفته باشد، باید قرارداد، رسید، پیام‌ها و قصد واقعی طرفین بررسی شود. در این موارد، ممکن است دعوای حقوقی استرداد وجه یا مال، مستقل از شکایت کیفری، قابل طرح باشد.

تهدید به انتشار عکس، فیلم یا پیام خصوصی را جدی بگیرید و برای جلوگیری از گسترش آن، وارد پرداخت‌های مکرر نشوید. از تمام پیام‌ها، شماره‌ها، شناسه‌های کاربری و زمان تماس‌ها نسخه نگه دارید و در صورت وقوع تهدید یا انتشار، موضوع را جداگانه و با ذکر دقیق رفتار انجام‌شده گزارش کنید. پاک‌کردن پیام‌ها یا پاسخ‌های هیجانی ممکن است روند اثبات موضوع را دشوار کند.

مهلت اقدام به نوع عنوان کیفری یا حقوقی، زمان اطلاع از جرم، شرایط بزه‌دیده و مقررات حاکم بستگی دارد و نمی‌توان برای همه پرونده‌ها یک مهلت ثابت اعلام کرد. برخی جرایم قابل گذشت نیز ممکن است تابع مهلت شکایت از زمان اطلاع باشند. به همین دلیل، پس از آگاهی از رفتار زیان‌بار، ثبت مستندات و دریافت مشاوره تخصصی را به تأخیر نیندازید.

شکایت از پسر بابت قول دروغین ازدواج فقط زمانی قابل اتکا است که موضوع از یک وعده ساده فراتر رفته و فریب، دریافت مال، معرفی خلاف واقع، تهدید یا رفتار مجرمانه دیگری قابل اثبات باشد. صرف منصرف‌شدن از ازدواج معمولاً جرم نیست و نمی‌توان شخص را به تشکیل خانواده مجبور کرد. بهترین اقدام، حفظ پیام‌ها و اسناد مالی، تنظیم شرح زمانی ماجرا، انتخاب عنوان درست و ثبت شکایت از طریق مرجع رسمی است. اگر ضرر مالی وجود دارد، هم‌زمان باید امکان مطالبه حقوقی وجه یا مال نیز بررسی شود.