مجازات شکایت دروغ ضرب و جرح

مجازات شکایت دروغ ضرب و جرح چیست ؟ به طور خلاصه می تواند حبس و شلاق باشد. در قانون ایران، هر کسی که به دروغ از شخص دیگری شکایت کند و بگوید او مرتکب جرم شده (مثل ضرب و جرح یا کتک زدن)، در حالی که بعداً ثابت شود شکایت او دروغ بوده، مرتکب جرم افترا یا گزارش خلاف واقع شده است. قانون برای چنین کاری مجازات تعیین کرده، چون شکایت دروغی باعث بی‌آبرویی و دردسر برای فرد بی‌گناه می‌شود.

شکایت دروغ یعنی اینکه کسی عمداً و با آگاهی، از شخص دیگری به دروغ شکایت کند و بگوید او مرتکب جرم شده، در حالی که می‌داند چنین اتفاقی نیفتاده است.

مثال: خانمی از همسایه‌اش شکایت می‌کند و می‌گوید: «او مرا کتک زده و دستم را زخمی کرده است.» اما در بررسی پزشکی قانونی مشخص می‌شود هیچ جراحتی وجود ندارد و حتی دوربین ساختمان هم نشان می‌دهد که هیچ درگیری رخ نداده است. در این حالت، شکایت او دروغ محسوب می‌شود و خودش قابل تعقیب کیفری است.

قانون مجازات اسلامی دو ماده اصلی دارد که مستقیماً به شکایت دروغ مربوط می‌شود.

ماده ۶۹۷ قانون مجازات اسلامی : هرکس به دیگری اتهام ارتکاب جرم بزند، ولی نتواند آن را ثابت کند، به جرم افترا مجازات می‌شود. مجازات آن حبس از یک ماه تا یک سال یا تا ۷۴ ضربه شلاق است. یعنی اگر کسی بگوید: «فلانی مرا زده» یا «او دزدی کرده» اما مدرکی نداشته باشد و بعد ثابت شود دروغ گفته، مشمول این ماده می‌شود.

ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی : اگر کسی برای آسیب زدن به دیگران یا فریب دادن مقامات رسمی، گزارش دروغ به کلانتری یا دادسرا بدهد، به جرم گزارش خلاف واقع مجازات می‌شود. مجازات آن حبس از دو ماه تا دو سال یا تا ۷۴ ضربه شلاق است.

تفاوت بین افترا و گزارش خلاف واقع

افترا زمانی است که فرد به صورت مستقیم به کسی تهمت بزند، مثلاً بگوید «فلانی مرا زده است». اما گزارش خلاف واقع زمانی است که فرد به مقام رسمی (مثل پلیس یا دادسرا) گزارش دروغ بدهد، مثلاً بگوید «فلان شخص به من حمله کرده» و پرونده تشکیل دهد، در حالی که دروغ است.

در هر دو حالت، رفتار او جرم محسوب می‌شود.

چگونه مشخص می‌شود شکایت دروغ بوده است؟

دادگاه و دادسرا برای تشخیص دروغ بودن شکایت، چند موضوع را بررسی می‌کنند:

• پزشکی قانونی: اگر هیچ اثری از جراحت، کبودی یا آسیب نباشد، احتمال دروغ بودن شکایت زیاد است.
• شهادت شهود یا فیلم دوربین: اگر شاهدان یا دوربین‌ها نشان دهند درگیری رخ نداده، شکایت بی‌اعتبار می‌شود.
• گزارش کلانتری: مأموران معمولاً صحنه را بررسی می‌کنند. اگر نشانه‌ای از درگیری نباشد، گزارش به ضرر شاکی است.
• تناقض در گفته‌های شاکی: اگر اظهارات شاکی در طول پرونده تغییر کند، قاضی متوجه می‌شود که شکایت او واقعی نیست.

مثال: آقایی در کلانتری شکایت می‌کند که دوستش او را با مشت زده است. پزشکی قانونی هیچ کبودی یا جراحتی پیدا نمی‌کند. دوربین محل نیز نشان می‌دهد آن دو حتی به هم نزدیک نشده‌اند. در نتیجه، دادگاه شکایت را دروغ تشخیص می‌دهد و شاکی به جرم افترا محکوم می‌شود.

اگر علیه کسی شکایت دروغ شده باشد چه باید کرد؟

اگر کسی از شما به دروغ شکایت ضرب و جرح کرده و در نهایت بی‌گناهی‌تان ثابت شده، می‌توانید از او شکایت کنید. باید پس از صدور قرار منع تعقیب یا حکم برائت، به دادسرا بروید و از شاکی به جرم افترا یا گزارش خلاف واقع شکایت کنید. به همراه شکایت، مدارک زیر را ارائه دهید:

• حکم برائت یا قرار منع تعقیب
• نظر پزشکی قانونی
• گزارش پلیس یا کلانتری
• فیلم یا شهادت شهود

اگر دادگاه تشخیص دهد شکایت واقعاً دروغ بوده، شاکی را به حبس یا شلاق محکوم می‌کند.

کسی که به دروغ از دیگری شکایت کرده باشد، ممکن است با این پیامدها روبه‌رو شود:

• حبس بین یک ماه تا دو سال
• تا ۷۴ ضربه شلاق تعزیری
• الزام به جبران خسارت مادی و معنوی فرد بی‌گناه
• از بین رفتن اعتبار و اعتماد در مراجع قضایی

در برخی موارد، شاکی دروغ‌گو ممکن است به خاطر اعاده حیثیت، مجبور به عذرخواهی رسمی از متهم شود.

نمونه از پرونده شکایت دروغ

خانمی از شوهر سابقش شکایت کرد که او را مورد ضرب و جرح قرار داده است. پزشکی قانونی هیچ اثر ضرب‌دیدگی در بدن او پیدا نکرد.

دوربین‌های ساختمان نیز نشان دادند مرد در زمان ادعایی در محل دیگری بوده است. دادسرا شکایت را کذب اعلام کرد و برای خانم پرونده افترا تشکیل شد. در نهایت، او به چهار ماه حبس تعزیری محکوم شد که به مدت دو سال تعلیق شد.

چطور از وقوع شکایت دروغ پیشگیری کنیم؟

قبل از شکایت، مطمئن شوید مدارک کافی دارید؛ مثل گواهی پزشکی قانونی یا شاهد معتبر. اگر فقط مشاجره لفظی داشته‌اید، از گفتن جملاتی مثل «او مرا کتک زد» خودداری کنید مگر مدرک واقعی دارید. هر شکایت بی‌اساس می‌تواند به ضرر خودتان تمام شود و حتی باعث محکومیتتان گردد. در صورت تردید، با یک وکیل کیفری یا مشاور حقوقی مشورت کنید.

نتیجه‌گیری

شکایت دروغ درباره ضرب و جرح ممکن است در ابتدا بی‌اهمیت به نظر برسد، اما در قانون جرم محسوب می‌شود و مجازات دارد. اگر کسی عمداً به دروغ بگوید دیگری او را زده است، بدون اینکه مدرکی داشته باشد، ممکن است خودش به افترا یا گزارش خلاف واقع محکوم شود. قانون برای حفظ آبرو و عدالت، چنین رفتارهایی را به‌شدت مجازات می‌کند.

توصیه پایانی داد وکیل استفاده از وکیل ضرب و جرح عمدی برای مشاوره حقوقی است.