ثبت ازدواج موقت برخلاف ازدواج دائم، در همه موارد الزامی نیست. با این حال، قانون حمایت خانواده در برخی شرایط مرد را مکلف به ثبت رسمی نکاح موقت کرده است. اگر در این موارد، مرد از ثبت ازدواج موقت خودداری کند، علاوه بر الزام به ثبت واقعه، با مجازات کیفری نیز مواجه خواهد شد. از این رو، مطلع شدن از میزان مجازات عدم ثبت ازدواج موقت و شرایط قانونی آن برای زوجین اهمیت زیادی دارد.
خیر. اصل بر این است که ثبت ازدواج موقت الزامی نیست؛ اما مطابق ماده ۲۱ قانون حمایت خانواده، ثبت نکاح موقت در سه مورد الزامی است:
در غیر این موارد، قانون مرد را مکلف به ثبت ازدواج موقت نکرده است.
هرگاه ثبت ازدواج موقت طبق قانون الزامی باشد و مرد از انجام آن خودداری کند، مطابق ماده ۴۹ قانون حمایت خانواده علاوه بر الزام به ثبت ازدواج، به یکی از مجازاتهای زیر محکوم خواهد شد:
بنابراین، مجازات عدم ثبت ازدواج موقت تنها در مواردی اعمال میشود که قانون ثبت نکاح موقت را الزامی دانسته باشد.
مهمترین مستند قانونی در این زمینه مواد ۲۱ و ۴۹ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ هستند.
بر اساس ماده ۴۹ قانون حمایت خانواده:
چنانچه مرد در مواردی که ثبت نکاح موقت الزامی است از ثبت آن امتناع کند، ضمن الزام به ثبت واقعه، به پرداخت جزای نقدی درجه پنج یا حبس تعزیری درجه هفت محکوم میشود.
بنابراین قانون علاوه بر مجازات کیفری، مرد را ملزم به ثبت رسمی ازدواج نیز میکند.
با توجه به قانون مجازات اسلامی، مجازات عدم ثبت ازدواج موقت مقرر عبارتاند از:
علاوه بر این مجازاتها، دادگاه حکم به ثبت رسمی ازدواج موقت نیز صادر خواهد کرد.
ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاببا سلام
اینجانب .................. به استحضار میرسانم در تاریخ ................. با مشتکیعنه آقای .................. عقد موقت منعقد نمودهایم.
با توجه به اینکه ثبت این ازدواج مطابق ماده ۲۱ قانون حمایت خانواده الزامی بوده است (به علت بارداری/توافق طرفین/شرط ضمن عقد)، نامبرده از ثبت رسمی نکاح موقت خودداری کرده است.
لذا با استناد به ماده ۴۹ قانون حمایت خانواده، تقاضای تعقیب کیفری مشتکیعنه، الزام وی به ثبت واقعه ازدواج و صدور حکم قانونی مورد استدعاست.
نام و نام خانوادگی
امضاء / تاریخ
خیر. فقط در موارد بارداری زوجه، توافق طرفین یا شرط ضمن عقد، ثبت ازدواج موقت الزامی است.
بله. اگر ثبت نکاح موقت طبق قانون الزامی باشد و مرد از ثبت آن خودداری کند، زوجه میتواند شکایت کیفری مطرح کند و الزام به ثبت ازدواج را نیز بخواهد.
رسیدگی به این جرم در صلاحیت دادسرای عمومی و انقلاب و دادگاه کیفری دو است و همزمان امکان صدور حکم به ثبت واقعه ازدواج نیز وجود دارد.
مجازات عدم ثبت ازدواج موقت تنها زمانی اعمال میشود که ثبت نکاح بر اساس ماده ۲۱ قانون حمایت خانواده الزامی باشد. در این صورت، مطابق ماده ۴۹ قانون حمایت خانواده، مرد علاوه بر الزام به ثبت ازدواج، به جزای نقدی درجه پنج یا حبس تعزیری درجه هفت (۹۱ روز تا ۶ ماه) محکوم میشود. بنابراین، در صورت تحقق شرایط قانونی، زوجه میتواند از طریق دادسرا علیه مرد شکایت کرده و هم ثبت ازدواج و هم اعمال مجازات قانونی را درخواست کند.