اگر قصد مطالبه مهریهتان را دارید، از کجا و با چه روشی باید اقدام کنید؟ پاسخ کوتاه این است که برای اینکه بدانید چطور میتونم مهریه ام را بگیرم، باید سند نکاحیه، نوع مهریه و توان مالی همسر را بررسی کرده و سپس از طریق اجرای ثبت یا دادگاه خانواده اقدام کنید. انتخاب مسیر مناسب به وضعیت مالی زوج، عندالمطالبه یا عندالاستطاعه بودن مهریه و وجود اموال قابل شناسایی بستگی دارد.
در مهریه عندالمطالبه، اصل بر این است که زن هر زمان بخواهد میتواند مهریه را مطالبه کند و لازم نیست ابتدا طلاق بگیرد یا عدم تمکین همسر را ثابت کند. در مقابل، در مهریه عندالاستطاعه، زن باید استطاعت مالی زوج یا وجود مال قابل وصول از او را اثبات کند. بنابراین، پاسخ به این پرسش که چطور میتونم مهریه ام را بگیرم، تا حد زیادی به عبارت درجشده در سند ازدواج و دلایل مالی موجود بستگی دارد.
اگر سند نکاحیه در دسترس نیست، میتوان رونوشت آن را از دفتر ازدواج دریافت کرد. همچنین، نداشتن اطلاعات کامل از اموال همسر مانع شروع اقدام نیست؛ اما شناسایی دقیق داراییها، احتمال وصول سریعتر را افزایش میدهد.
سند نکاحیه سند رسمی است و معمولاً میتوان ابتدا از دفتر ازدواج و اجرای ثبت برای صدور اجراییه و شناسایی و توقیف اموال اقدام کرد. این مسیر در صورت وجود ملک، خودرو، حساب بانکی یا حقوق رسمی به نام زوج میتواند مؤثر باشد. مراجعه به دادگاه خانواده نیز برای مطالبه مهریه و درخواست تأمین خواسته امکانپذیر است و در برخی شرایط، بهویژه هنگام اختلاف درباره استطاعت یا نیاز به رسیدگی قضایی، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
پس از صدور اجراییه یا حکم، امکان توقیف اموال، کسر از حقوق در حدود مقررات و پیگیری ضمانتاجراهای قانونی وجود دارد. با این حال، توقیف همه اموال ممکن نیست؛ برخی ضروریات زندگی و مستثنیات دین از توقیف مستثنا هستند. درباره مهریه بیش از میزان مقرر در قانون نیز صرف مطالبه، بدون اثبات توانایی مالی زوج، الزاماً به وصول کامل یا حبس منتهی نمیشود.
ناهید در سند ازدواج خود مهریه عندالمطالبه دارد و میداند همسرش مالک یک واحد آپارتمان است. او با مدارک هویتی و سند نکاحیه، درخواست صدور اجراییه میکند و مشخصات ملک را ارائه میدهد. در این وضعیت، دانستن اینکه چطور میتونم مهریه ام را بگیرم فقط به ثبت درخواست محدود نیست؛ باید وضعیت ثبتی ملک، ارزش آن، وجود رهن یا بازداشت قبلی و میزان سهم زوج بررسی شود. اگر ملک جزو مستثنیات دین نباشد و مانع قانونی نداشته باشد، امکان توقیف و طی تشریفات قانونی فروش آن برای پرداخت بدهی وجود دارد؛ اما نتیجه قطعی به بررسی مرجع اجرا و مدارک پرونده وابسته است.
اعلام نکردن اموال، بیتوجهی به انتقال صوری دارایی، امضای توافق مبهم، صرفنظر کردن از تأمین خواسته و تصور اینکه طلاق شرط مطالبه است، از اشتباهات رایج هستند. پیش از هر اقدام، بهتر است متن سند ازدواج، نوع مهریه و وضعیت داراییهای زوج بررسی شود. اگر هنوز میپرسید چطور میتونم مهریه ام را بگیرم، مشورت با وکیل یا کارشناس حقوقی میتواند مسیر ثبت یا دادگاه، هزینههای قانونی و مدارک لازم را متناسب با شرایط واقعی پرونده مشخص کند.
مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت یا دادگاه خانواده انجام میشود و انتخاب مسیر به نوع مهریه، وجود مال قابل توقیف و توانایی مالی زوج بستگی دارد. اقدام سریع، ارائه مدارک کامل و بررسی مستثنیات دین، از مهمترین عوامل موفقیت در وصول مهریه است.