آخرین به‌روزرسانی ۱۴۰۵/۰۴/۲۵ (پنجشنبه - ۲۵ تیر ۱۴۰۵)

چگونه از ضامن چک شکایت کنیم؟

ضمانت چک یکی از روش‌های متداول برای افزایش اعتبار اسناد تجاری است. در بسیاری از معاملات، شخصی به عنوان ضامن یا ظهرنویس چک را امضا می‌کند تا در صورت عدم پرداخت وجه توسط صادرکننده، مسئولیت پرداخت را بر عهده بگیرد. با این حال، بسیاری از دارندگان چک نمی‌دانند در صورت برگشت خوردن چک، آیا می‌توانند مستقیماً علیه ضامن اقدام کنند یا خیر.

آگاهی از نحوه چگونه از ضامن چک شکایت کنیم اهمیت زیادی دارد؛ زیرا رعایت تشریفات قانونی در حفظ حقوق دارنده چک نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. در بسیاری از پرونده‌ها، پاسخ به این سؤال که چگونه از ضامن چک شکایت کنیم به نوع ضمانت، نحوه امضای چک و رعایت مهلت‌های قانونی بستگی دارد.

آیا می‌توان از ضامن چک شکایت کرد؟

بله. اگر شخصی مطابق مقررات قانون تجارت به عنوان ضامن چک را امضا کرده باشد، دارنده چک می‌تواند در صورت عدم پرداخت وجه، علیه ضامن نیز اقامه دعوا کند.

مطابق ماده ۲۴۹ قانون تجارت، برات‌دهنده، قبول‌کننده، ظهرنویسان و ضامن در مقابل دارنده سند دارای مسئولیت تضامنی هستند و دارنده می‌تواند به هر یک از آن‌ها منفرداً یا به همه آن‌ها مجتمعاً مراجعه کند. اگرچه این ماده درباره برات است، اما با توجه به ماده ۳۱۴ قانون تجارت، مقررات مربوط به برات در موارد مقرر درباره چک نیز جاری است.

بنابراین پاسخ به این سؤال که آیا می‌توان از ضامن چک شکایت کرد؟ مثبت است، مشروط بر اینکه ضمانت مطابق قانون تحقق یافته باشد.

شرایط شکایت از ضامن چک

برای اینکه امکان مطالبه وجه از ضامن وجود داشته باشد، رعایت برخی شرایط ضروری است.

مهم‌ترین شرط آن است که امضای ضامن روی چک یا ظهر آن به گونه‌ای باشد که ضمانت وی قابل احراز باشد. همچنین دارنده باید در مواردی که قانون تجارت مقرر کرده است، مهلت‌های قانونی مربوط به مطالبه وجه و اعتراض را رعایت کند؛ زیرا در برخی موارد، عدم رعایت مواعد قانونی ممکن است حق مراجعه به ظهرنویس یا ضامن را از بین ببرد.

بنابراین بررسی شرایط شکایت از ضامن چک پیش از طرح دعوا اهمیت زیادی دارد و آگاهی از شرایط شکایت از ضامن چک مانع از رد شدن دعوا خواهد شد.

عنوان دعوا علیه ضامن چک

در اغلب موارد، دعوای مطرح‌شده علیه ضامن، مطالبه وجه چک است و دارنده می‌تواند صادرکننده و ضامن را به صورت همزمان یا جداگانه طرف دعوا قرار دهد.

اگر چک واجد شرایط صدور اجرائیه مستقیم بر اساس ماده ۲۳ قانون صدور چک باشد، امکان درخواست اجرائیه علیه صادرکننده وجود دارد؛ اما نسبت به ضامن، معمولاً لازم است دعوای حقوقی اقامه شود؛ زیرا اجرائیه مستقیم موضوع ماده ۲۳ عمدتاً ناظر به صادرکننده چک است.

به همین دلیل، انتخاب عنوان صحیح دعوا در پرونده‌های مربوط به ضامن اهمیت زیادی دارد.

نمونه دادخواست مطالبه وجه از ضامن چک

ریاست محترم دادگاه عمومی حقوقی

با سلام

اینجانب .................. فرزند .................. دارنده یک فقره چک به شماره .................. به مبلغ .................. ریال عهده بانک .................. می‌باشم.

خوانده ردیف اول صادرکننده چک و خوانده ردیف دوم به عنوان ضامن، سند مذکور را امضا نموده است. با وجود مراجعه به بانک، چک منتهی به صدور گواهی عدم پرداخت شده و تاکنون وجه آن پرداخت نشده است.

با استناد به مواد ۲۴۹ و ۳۱۴ قانون تجارت و سایر مقررات مربوط، صدور حکم بر محکومیت خواندگان به پرداخت اصل مبلغ چک، خسارت تأخیر تأدیه، هزینه دادرسی و حق‌الوکاله مورد استدعاست.

نام و نام خانوادگی

امضاء

تاریخ

مدارک لازم برای شکایت از ضامن چک

برای طرح دعوا علیه ضامن، ارائه مدارک زیر ضروری است:

• اصل چک.
• گواهی عدم پرداخت صادره از بانک.
• تصویر چک که امضای ضامن در آن مشخص باشد.
• مدارک هویتی خواهان.
• دادخواست مطالبه وجه.
• سایر اسناد و مدارک مرتبط.

هرچه مدارک لازم برای شکایت از ضامن چک کامل‌تر باشد، رسیدگی دادگاه با سرعت بیشتری انجام خواهد شد.

سوالات متداول درباره شکایت از ضامن چک

آیا می‌توان فقط از ضامن شکایت کرد؟

بله. با توجه به مسئولیت تضامنی، دارنده می‌تواند فقط علیه ضامن، فقط علیه صادرکننده یا علیه هر دو اقامه دعوا کند؛ مشروط بر اینکه شرایط قانونی مراجعه به ضامن وجود داشته باشد.

آیا ضامن مسئول پرداخت کل مبلغ چک است؟

بله. ضامن در حدود تعهدی که ضمانت کرده است، مسئول پرداخت وجه چک و در صورت وجود شرایط قانونی، خسارات مربوط نیز خواهد بود.

اگر ضامن فوت کند چه باید کرد؟

در صورت فوت ضامن، امکان طرح دعوا علیه وراث وی در حدود ترکه و مطابق مقررات مربوط وجود دارد.

آیا برای شکایت از ضامن باید ابتدا از صادرکننده شکایت کرد؟

خیر. با توجه به مسئولیت تضامنی، الزام قانونی برای طرح دعوا علیه صادرکننده قبل از ضامن وجود ندارد؛ البته رعایت مواعد مقرر در قانون تجارت برای حفظ حق مراجعه به ضامن ضروری است.

آیا ضامن می‌تواند پس از پرداخت وجه به صادرکننده مراجعه کند؟

بله. پس از پرداخت وجه چک، ضامن مطابق مقررات قانون تجارت حق رجوع به شخصی را که از او ضمانت کرده است خواهد داشت.

جمع‌بندی

ضامن چک در صورت تحقق شرایط قانونی، مسئولیت تضامنی در برابر دارنده دارد و دارنده می‌تواند برای مطالبه وجه چک علیه وی نیز اقامه دعوا کند. مستند اصلی این مسئولیت مواد ۲۴۹ و ۳۱۴ قانون تجارت است. با این حال، رعایت مواعد قانونی، احراز ضمانت و ارائه مدارک کامل از مهم‌ترین عوامل موفقیت در دعوای مطالبه وجه علیه ضامن چک محسوب می‌شود.