شکایت بابت تهدید توسط شاکی پرونده

اگر شاکی یک پرونده، شما یا اعضای خانواده‌تان را به قتل، آسیب بدنی، لطمه به آبرو، خسارت مالی یا افشای راز تهدید کرده باشد، می‌توانید با ارائه مدارک و مستندات، شکایت کیفری جداگانه مطرح کنید؛ شکایت بابت تهدید توسط شاکی پرونده حتی در صورتی امکان‌پذیر است که پرونده اصلی هنوز در جریان باشد. برای مثال، اگر شاکی پس از ثبت شکایت، در پیام‌رسان برای متهم بنویسد «اگر در دادگاه حاضر شوی، به تو آسیب می‌زنم» یا او را به انتشار اطلاعات خصوصی تهدید کند، این رفتار می‌تواند موضوع شکایت بابت تهدید توسط شاکی پرونده قرار گیرد و رسیدگی آن مستقل از پرونده نخست انجام شود.

بله. شاکی بودن، مجوز تهدید کردن طرف مقابل نیست. هر شخصی، صرف‌نظر از جایگاه خود در یک پرونده، در صورت تهدید دیگری به قتل، آسیب جسمی، ضرر مالی یا حیثیتی یا افشای اسرار، ممکن است تحت تعقیب کیفری قرار گیرد. مبنای اصلی رسیدگی به این رفتار، ماده ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی، بخش تعزیرات است. برای تحقق جرم، لازم نیست حتماً تهدیدکننده به وعده خود عمل کرده باشد؛ بیان تهدیدآمیز، با توجه به شرایط و قرائن، می‌تواند برای شروع رسیدگی کافی باشد.

البته هر سخن تند، اعتراض، مطالبه قانونی یا اعلام پیگیری قضایی، الزاماً تهدید کیفری نیست. برای نمونه، گفتن «از طریق دادگاه حق خود را مطالبه می‌کنم» استفاده از حق قانونی است، اما عبارت‌هایی مانند «اگر شکایتت را پس نگیری، خانه‌ات را آتش می‌زنم» یا «اسرارت را منتشر می‌کنم» می‌تواند واجد وصف تهدید باشد. مقام قضایی، الفاظ، قصد گوینده، رابطه طرفین، زمان و مکان بیان تهدید و احتمال اثرگذاری آن بر بزه‌دیده را بررسی می‌کند.

برای طرح شکایت، لازم نیست پرونده اصلی مختومه شده باشد یا بی‌گناهی شما در آن پرونده اثبات شود. اگر تهدید پس از تشکیل پرونده رخ داده باشد، می‌توانید هم‌زمان با دفاع در پرونده اصلی، برای رفتار جدید نیز شکایت جداگانه ثبت کنید. شکایت بابت تهدید توسط شاکی پرونده زمانی قابل پیگیری است که رفتار مورد ادعا، مستقل از محتوای شکایت اولیه باشد و صرفاً به دلیل ناراحتی از طرح شکایت یا اختلاف حقوقی مطرح نشود.

چنانچه تهدید در راهروهای دادگستری، کلانتری، محل کار یا منزل اتفاق افتاده باشد، محل وقوع جرم اهمیت دارد. اگر تهدید از طریق تماس تلفنی، پیامک، شبکه‌های اجتماعی یا پیام‌رسان انجام شده باشد، اطلاعات فنی و سوابق ارتباطی نیز می‌تواند در بررسی موضوع مؤثر باشد. در تهدیدهای مکرر، بهتر است هر مورد با تاریخ و ساعت جداگانه ثبت و از حذف یا تغییر محتوای پیام‌ها خودداری شود.

• حفظ امنیت فوری: اگر تهدید متوجه جان یا سلامت شماست، ابتدا از محل خطر دور شوید و در صورت ضرورت با پلیس تماس بگیرید. ثبت شکایت نباید باعث شود شخص در معرض خطر فوری باقی بماند.
• جمع‌آوری مدارک: پیام‌ها، فایل صوتی، تصویر دوربین، مشخصات شاهدان، پرینت تماس‌ها و هر مدرکی را که وقوع تهدید را نشان می‌دهد نگهداری کنید.
• ثبت شکواییه: شکواییه از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت می‌شود. در متن باید مشخصات شاکی و مشتکی‌عنه، زمان و مکان، نحوه تهدید، عبارات استفاده‌شده و دلایل ذکر شود.
• ارجاع به مرجع قضایی: پس از ثبت، پرونده معمولاً برای تحقیقات مقدماتی به دادسرای صالح ارجاع می‌شود. مرجع رسیدگی بر اساس محل وقوع جرم و شرایط فنی یا محلی حادثه تعیین خواهد شد.
• تحقیقات و ارائه توضیحات: ممکن است از شاکی، طرف مقابل و شاهدان تحقیق شود و برای بررسی تلفن همراه، حساب کاربری یا فایل صوتی، دستور کارشناسی صادر شود.
• پیگیری ابلاغ‌ها: ابلاغ‌های قضایی از طریق سامانه ابلاغ الکترونیک انجام می‌شود. بی‌توجهی به ابلاغ، احتمال از دست رفتن فرصت ارائه توضیح یا مدرک را افزایش می‌دهد.

در شکواییه باید از بیان مطالب حاشیه‌ای و نسبت دادن جرم‌های اثبات‌نشده خودداری شود. تمرکز متن باید بر رفتار تهدیدآمیز، دلیل موجود و آثار آن باشد. اگر تهدید در ارتباط با پرونده اصلی رخ داده است، شماره پرونده یا شعبه رسیدگی‌کننده را نیز می‌توان برای روشن شدن ارتباط موضوع ذکر کرد؛ با این حال، پرونده تهدید لزوماً با پرونده اصلی یکی نیست.

در شکایت بابت تهدید توسط شاکی پرونده، کیفیت و اصالت دلیل اهمیت زیادی دارد. اسکرین‌شات به‌تنهایی ممکن است برای اثبات قطعی کافی نباشد، اما می‌تواند شروع تحقیقات و مبنای بررسی فنی قرار گیرد. بهتر است پیام‌ها به شکلی نگهداری شوند که نام کاربری، شماره تلفن، تاریخ، ساعت و مسیر ارسال مشخص باشد.

• تصویر یا فیلم دوربین‌های مداربسته، در صورت وجود؛
• پیامک، پیام‌رسان و محتوای شبکه‌های اجتماعی؛
• فایل صوتی یا تصویری، همراه با وسیله یا حسابی که از آن دریافت شده است؛
• شهادت افرادی که تهدید را شنیده یا بلافاصله از آن مطلع شده‌اند؛
• پرینت تماس‌ها و فهرست تماس‌های مرتبط، در صورت دسترسی قانونی؛
• گزارش کلانتری، پلیس یا مرکز فوریت‌ها؛
• مدارکی که نشان دهد تهدید موجب ترس، تغییر محل اقامت، مراجعه پزشکی یا اختلال جدی در زندگی شده است.

از ویرایش، برش، بازنشر یا دستکاری فایل‌ها خودداری کنید. همچنین ورود غیرمجاز به حساب طرف مقابل یا انتشار عمومی پیام‌های خصوصی می‌تواند برای شما مسئولیت جداگانه ایجاد کند. اگر احتمال حذف پیام یا حساب کاربری وجود دارد، موضوع را سریع‌تر در شکواییه مطرح کنید تا در صورت صلاحدید مرجع قضایی، بررسی و حفظ داده‌ها انجام شود.

در ادامه نمونه متن شکایت بابت تهدید توسط شاکی پرونده ارائه می‌شود که باید با توجه به جزئیات واقعی، مدارک و مشخصات پرونده تکمیل شود:

ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان …

موضوع: شکایت از بابت تهدید

شاکی: نام و نام خانوادگی، کد ملی، نشانی و شماره تماس

مشتکی‌عنه: نام و نام خانوادگی شاکی پرونده اصلی، در صورت اطلاع، کد ملی، نشانی و شماره تماس

شرح شکایت: احتراماً به استحضار می‌رساند مشتکی‌عنه که در پرونده کلاسه … در شعبه … به عنوان شاکی حضور دارد، در تاریخ … در محل … / از طریق شماره تلفن … / حساب کاربری …، اینجانب را به … تهدید کرده است. عبارات بیان‌شده یا محتوای ارسال‌شده به شرح زیر است: «…». تهدید مذکور در حضور آقای/خانم … انجام شده یا مستندات آن شامل … است. با توجه به مراتب و با عنایت به مقررات کیفری مربوط به تهدید، تقاضای ثبت شکایت، انجام تحقیقات، احضار مشتکی‌عنه، بررسی ادله الکترونیکی و تعقیب قانونی وی را دارم.

دلایل و پیوست‌ها: تصویر پیام‌ها، فایل صوتی یا تصویری، مشخصات شاهدان، گزارش کلانتری، پرینت تماس‌ها و سایر مدارک مرتبط.

امضا و تاریخ

در متن نمونه، نباید عبارتی را که واقعاً گفته نشده به طرف مقابل نسبت دهید. اگر عین جمله تهدیدآمیز را به خاطر ندارید، مفهوم آن را با ذکر زمان، شیوه بیان و شرایط وقوع توضیح دهید. همچنین اگر تهدید همراه با توهین، مزاحمت، تخریب، ضرب‌وجرح یا انتشار اطلاعات خصوصی بوده است، هر رفتار را جداگانه و با دلیل مربوط به آن بنویسید.

ثبت شکواییه کیفری از مسیر دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام می‌شود و هزینه‌های آن طبق تعرفه‌های قانونی دریافت می‌گردد. مبلغ نهایی ممکن است به نوع خدمت، تعداد صفحات، ارسال پیوست و خدمات دفتر بستگی داشته باشد. در صورت ناتوانی مالی، امکان بررسی شرایط استفاده از معاضدت یا راهنمایی حقوقی وجود دارد، اما تصمیم‌گیری درباره پذیرش این درخواست با مرجع مربوط است.

برای جرم تهدید، بهتر است بلافاصله پس از وقوع اقدام شود. تأخیر می‌تواند باعث از بین رفتن پیام‌ها، حذف تصاویر دوربین، فراموشی جزئیات توسط شاهدان یا دشوار شدن بررسی فنی شود. درباره مهلت شکایت نیز باید مقررات جاری و وضعیت قابل‌گذشت بودن جرم در زمان وقوع رفتار بررسی شود؛ بنابراین نمی‌توان بدون توجه به تاریخ حادثه و قوانین لازم‌الاجرا، یک مهلت ثابت برای همه پرونده‌ها اعلام کرد.

مرجع رسیدگی معمولاً دادسرای محل وقوع تهدید است، اما در تهدیدهای تلفنی و اینترنتی، تعیین محل وقوع و نحوه تحقیقات ممکن است به بررسی فنی نیاز داشته باشد. ثبت اولیه از طریق دفتر خدمات قضایی انجام می‌شود و مرجع قضایی پس از ارجاع، صلاحیت و اقدامات لازم را مشخص می‌کند.

آیا تهدید در جلسه دادگاه هم قابل شکایت است؟

بله، اگر سخن یا رفتار مطرح‌شده از حدود دفاع و اعتراض قانونی خارج شده و مصداق تهدید باشد، می‌توان آن را گزارش و برای آن شکواییه مستقل ثبت کرد. مشخصات جلسه، صورت‌جلسه، شاهدان و اظهارات ثبت‌شده اهمیت زیادی دارد.

آیا ارسال پیام تهدیدآمیز بدون اجرای تهدید جرم است؟

در بسیاری از موارد، برای بررسی جرم تهدید لازم نیست تهدیدکننده عملاً آسیب را وارد کرده باشد. محتوای پیام، شرایط ارسال، رابطه طرفین و قابلیت ایجاد ترس یا فشار، توسط مرجع قضایی بررسی می‌شود.

اگر شماره فرستنده ناشناس باشد چه اقدامی انجام دهم؟

پیام‌ها و اطلاعات حساب را حذف نکنید و شماره، شناسه کاربری، تاریخ و ساعت را نگه دارید. در شکواییه درخواست شناسایی فرستنده و بررسی فنی را مطرح کنید. تشخیص هویت به اقدامات قانونی و نظر مرجع قضایی وابسته است.

آیا می‌توان تهدید را در همان پرونده اصلی مطرح کرد؟

می‌توانید وقوع تهدید را به شعبه پرونده اصلی اطلاع دهید، به‌ویژه اگر بر روند رسیدگی یا امنیت شما اثر گذاشته باشد؛ اما برای تعقیب کیفری رفتار، معمولاً ثبت شکایت جداگانه و تشکیل پرونده مستقل ضرورت دارد.

اگر شاکی بعداً عذرخواهی کند، پرونده پایان می‌یابد؟

عذرخواهی یا توافق ممکن است در تصمیم‌گیری قضایی مؤثر باشد، اما آثار آن به نوع اتهام، مرحله رسیدگی و مقررات قابل اجرا بستگی دارد. گذشت باید آگاهانه و از مسیر قانونی ثبت شود و صرفاً پیام یا وعده شفاهی همیشه موجب پایان پرونده نیست.

شاکی پرونده بودن، حق تهدید طرف مقابل را ایجاد نمی‌کند. برای پیگیری مؤثر، امنیت خود را در اولویت قرار دهید، مدارک را بدون دستکاری حفظ کنید، زمان و شیوه تهدید را دقیق بنویسید و از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی شکایت خود را ثبت کنید. شکایت بابت تهدید توسط شاکی پرونده می‌تواند هم‌زمان با پرونده اصلی مطرح شود، اما نتیجه آن به محتوای تهدید، اعتبار ادله، اظهارات شاهدان و تشخیص مرجع قضایی وابسته است. در موارد پیچیده، به‌خصوص تهدیدهای اینترنتی، مکرر یا همراه با جرایم دیگر، بررسی پرونده توسط متخصص حقوق کیفری می‌تواند از اشتباه در تنظیم شکایت و از دست رفتن ادله جلوگیری کند.