برای شکایت بابت تهدید و مزاحمت باید رفتار تهدیدآمیز یا آزاردهنده، زمان و شیوه وقوع آن و هویت مرتکب را تا حد امکان مستند کنید و سپس شکایت بابت تهدید و مزاحمت را از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت نمایید. اگر تهدید فوری، جدی یا همراه با احتمال آسیب جسمی است، ابتدا با پلیس تماس بگیرید و برای حفظ امنیت خود و خانواده‌تان اقدام کنید. پیامک، صدای ضبط‌شده، تصویر صفحه، شماره تماس، شهادت شاهدان و گزارش پلیس می‌تواند مسیر رسیدگی را روشن‌تر کند.
برای مثال، اگر شخصی پس از پایان یک اختلاف خانوادگی یا مالی، چند مرتبه پیام‌هایی با مضمون آسیب‌زدن، آبروریزی یا تخریب اموال ارسال کند و هم‌زمان مقابل محل کار یا منزل شما حاضر شود، موضوع فقط یک اختلاف ساده نیست. در چنین وضعیتی، باید تهدید و مزاحمت را از یکدیگر تفکیک کرده، ادله را نگهداری و از پاسخ‌های هیجانی یا درگیری مستقیم خودداری کنید.
تهدید زمانی مطرح می‌شود که فردی دیگری را به قتل، آسیب بدنی، وارد کردن خسارت مالی، افشای راز یا لطمه به حیثیت تهدید کند. برای تحقق این عنوان، محتوای گفتار یا رفتار، شرایط وقوع، رابطه طرفین و امکان برداشت عرفی از تهدید اهمیت دارد. صرف عصبانیت یا استفاده از عبارت‌های نامناسب همیشه به معنای تحقق جرم تهدید نیست؛ اما اگر پیام یا رفتار به‌گونه‌ای باشد که عرفاً ترس از یک ضرر مشخص ایجاد کند، موضوع قابل پیگیری خواهد بود.
مزاحمت نیز می‌تواند شکل‌های مختلفی داشته باشد؛ از تماس‌های مکرر و بی‌مورد گرفته تا تعقیب، حضور آزاردهنده در محل کار یا سکونت، ارسال پیام‌های متعدد، ایجاد مزاحمت در شبکه‌های اجتماعی و انتشار مطالب آزاردهنده. عنوان قانونی موضوع به روش ارتکاب بستگی دارد. برای نمونه، مزاحمت تلفنی، مزاحمت اینترنتی، توهین، افترا، تهدید یا انتشار محتوای خصوصی ممکن است هرکدام مسیر و ادله متفاوتی داشته باشند.
بنابراین در شکایت بابت تهدید و مزاحمت بهتر است فقط به یک عنوان کلی اکتفا نکنید. در شرح ماجرا، رفتارهای مشخص، تعداد دفعات تماس یا مراجعه، محتوای پیام‌ها و نتیجه‌ای را که برای شما ایجاد کرده است بنویسید تا مرجع رسیدگی بتواند عنوان قانونی مناسب را بررسی کند.
برای تکمیل شکایت بابت تهدید و مزاحمت، نام و نشانی تقریبی مشتکی‌عنه در صورت اطلاع، شماره تلفن یا شناسه کاربری او، تاریخ شروع رفتار، دفعات تکرار، شرح دقیق تهدید و فهرست ادله را ارائه کنید. اگر هویت مرتکب مشخص نیست، شکایت همچنان قابل ثبت است و می‌توان مشخصات فنی، شماره تماس یا نشانی حساب کاربری را برای شناسایی اعلام کرد.
هیچ مدرکی به تنهایی در همه پرونده‌ها نتیجه قطعی ایجاد نمی‌کند و ارزش هر دلیل با توجه به اصالت، ارتباط با موضوع و نحوه به‌دست‌آمدن آن سنجیده می‌شود. مهمترین مدارک عبارت‌اند از:
در مورد اسکرین‌شات، بهتر است تصویر کامل صفحه، تاریخ، ساعت، نام کاربری و نشانی حساب مشخص باشد. فایل اصلی را در چند محل امن نگهداری کنید و برای اثبات اصالت، آن را بیش از حد برش ندهید. ضبط مکالمه یا تهیه تصویر باید با رعایت قوانین و بدون ورود غیرمجاز به حساب دیگران انجام شود؛ دسترسی غیرقانونی به اطلاعات اشخاص می‌تواند برای خود فرد نیز مشکل حقوقی ایجاد کند.
در ادامه، نمونه‌ای برای تنظیم شکایت بابت تهدید و مزاحمت ارائه می‌شود. این متن باید با واقعیت پرونده، نوع ادله و مشخصات طرفین تطبیق داده شود و نباید شامل ادعایی باشد که امکان اثبات آن وجود ندارد.
ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان [نام شهرستان]
شاکی: [نام و نام خانوادگی، کد ملی، نشانی و شماره تماس]
مشتکی‌عنه: [نام و نام خانوادگی در صورت اطلاع، شماره تماس، نشانی یا شناسه کاربری]
موضوع شکایت: تهدید و ایجاد مزاحمت از طریق [تماس تلفنی، پیام‌رسان، مراجعه حضوری یا سایر موارد]
شرح شکایت: اینجانب از تاریخ [تاریخ] تاکنون، از سوی مشتکی‌عنه با رفتارهای مکرر و آزاردهنده مواجه شده‌ام. نامبرده در تاریخ‌های [تاریخ‌ها] از طریق [روش ارتباط] با اینجانب تماس گرفته یا پیام ارسال کرده و طی آن، به [شرح دقیق تهدید بدون تغییر در معنا] اقدام نموده است. همچنین در تاریخ [تاریخ] در [محل] حاضر شده و موجب ایجاد مزاحمت و نگرانی برای اینجانب و خانواده‌ام شده است. با توجه به تکرار رفتار، محتوای پیام‌ها و شرایط وقوع، امنیت و آرامش اینجانب مختل شده است.
دلایل و مستندات شامل تصویر پیام‌ها، فایل صوتی یا تصویری، فهرست تماس‌ها، شهادت آقای/خانم [نام شاهد] و گزارش انتظامی، حسب مورد، به پیوست ارائه می‌شود. تقاضا دارم دستور بررسی ادله، شناسایی و احضار مشتکی‌عنه، انجام تحقیقات لازم و اتخاذ تصمیم قانونی صادر شود. همچنین در صورت وجود خطر فوری، تقاضای اتخاذ تدابیر لازم برای جلوگیری از ادامه مزاحمت و تهدید را دارم.
نام و امضا: [نام شاکی] ـ تاریخ: [تاریخ ثبت]
مجازات به عنوان دقیق رفتار، شدت تهدید، وسیله ارتکاب، سابقه فرد، تعداد دفعات تکرار، میزان خسارت و ادله موجود بستگی دارد. تهدید، مزاحمت تلفنی، توهین، افترا، نشر اکاذیب یا انتشار محتوای خصوصی ممکن است عناوین جداگانه‌ای داشته باشند و برای هرکدام مقررات متفاوتی اعمال شود. بنابراین نمی‌توان بدون بررسی جزئیات، مجازات قطعی یا نتیجه مشخصی را وعده داد.
در برخی پرونده‌ها، پس از تحقیقات و احراز شرایط، امکان صدور قرار تأمین، تعهد به حضور، منع تماس یا اقدامات قانونی دیگر وجود دارد؛ اما نوع تصمیم به نظر مقام قضایی و وضعیت پرونده وابسته است. اگر رفتار مرتکب همراه با ضرب‌وجرح، تخریب، ورود غیرمجاز، انتشار تصویر خصوصی یا اخاذی باشد، باید تمام این موارد در شکواییه جداگانه یا در شرح کامل ماجرا ذکر شود.
هزینه ثبت شکواییه و خدمات قضایی بر اساس تعرفه‌های رسمی و سالانه تعیین می‌شود و ممکن است هزینه کارشناسی، تأمین دلیل یا خدمات فنی نیز به پرونده اضافه شود. مبلغ دقیق را باید هنگام ثبت از دفتر خدمات قضایی دریافت کرد. اگر شخص توانایی مالی کافی نداشته باشد، می‌تواند درباره امکان استفاده از نهادهای حمایتی یا درخواست‌های قانونی مرتبط با هزینه دادرسی پرس‌وجو کند.
برای بیشتر این موارد، اقدام سریع توصیه می‌شود؛ زیرا پیام‌ها ممکن است حذف شوند، حساب کاربری تغییر کند، شاهدان جزئیات را فراموش کنند یا دسترسی به داده‌های فنی دشوارتر شود. مهلت دقیق بسته به عنوان اتهامی و شرایط پرونده متفاوت است و نباید برای همه موارد یک زمان یکسان در نظر گرفت. مرجع ثبت اولیه معمولاً دفتر خدمات الکترونیک قضایی است و پرونده بر اساس محل وقوع رفتار، محل اقامت یا مقررات مربوط، به مرجع قضایی صالح ارجاع می‌شود.
بله، اگر شماره تلفن، شناسه کاربری، تصویر، پلاک خودرو، نشانی محل یا هر اطلاعات دیگری از مرتکب دارید، همان موارد را ارائه کنید. شناسایی شخص می‌تواند از طریق تحقیقات انتظامی یا فنی انجام شود؛ با این حال هرچه اطلاعات اولیه دقیق‌تر باشد، روند بررسی آسان‌تر خواهد بود.
اسکرین‌شات می‌تواند دلیل مهمی باشد، اما تشخیص اعتبار آن با مرجع رسیدگی است. بهتر است فایل اصلی، اطلاعات حساب، شماره تلفن، تاریخ و ساعت و در صورت امکان گوشی یا وسیله‌ای که پیام روی آن دریافت شده نیز حفظ شود. حذف پیام یا ویرایش تصویر ممکن است ارزش اثباتی آن را کاهش دهد.
فایل صوتی ممکن است برای روشن شدن موضوع مفید باشد، اما نحوه تهیه و اصالت آن اهمیت دارد. از انتشار عمومی فایل یا ارسال آن برای اشخاص مختلف خودداری کنید و آن را فقط از مسیر قانونی ارائه دهید. درباره اعتبار و قابلیت استناد، مرجع قضایی با توجه به شرایط پرونده تصمیم می‌گیرد.
بله، نسبت خانوادگی مانع طرح شکایت نیست. تماس، مراجعه، تهدید یا انتشار مطالب خصوصی، در صورت وجود شرایط قانونی، می‌تواند قابل رسیدگی باشد. بهتر است تاریخچه رفتارها و آثار آن بر امنیت و زندگی روزمره خود را دقیق ثبت کنید.
هر واقعه جدید را با تاریخ و مدرک ثبت و نگهداری کنید و در صورت وجود پرونده قبلی، شماره پرونده را به مرجع رسیدگی اعلام نمایید. اینکه رفتارهای بعدی به همان پرونده ضمیمه شود یا شکایت جداگانه لازم باشد، به نظر مرجع رسیدگی و تفاوت عنوان اتهامی بستگی دارد.
الزام عمومی برای داشتن وکیل در این موضوع وجود ندارد، اما در پرونده‌های پیچیده، چند عنوان اتهامی، ادله دیجیتال یا تهدید جدی، مشاوره حقوقی می‌تواند به تنظیم دقیق شکواییه و پیگیری بهتر کمک کند. وکیل نیز نمی‌تواند نتیجه قطعی را تضمین کند و موفقیت پرونده به واقعیت و ادله بستگی دارد.
برای شکایت بابت تهدید و مزاحمت، مهمترین اقدامات شامل حفظ امنیت، نگهداری اصل ادله، ثبت منظم تاریخ و شرح وقایع، مراجعه به دفتر خدمات الکترونیک قضایی و پیگیری ابلاغ‌هاست. از پاسخ تهدیدآمیز، درگیری حضوری و انتشار عمومی اطلاعات خصوصی خودداری کنید. اگر مزاحمت اینترنتی است، گزارش فنی و ادله دیجیتال را نیز جدی بگیرید و در صورت وجود خطر فوری، پیش از هر اقدام اداری با پلیس تماس بگیرید. شرح دقیق و واقع‌بینانه ماجرا، بیش از استفاده از عبارات کلی، به رسیدگی مؤثر کمک می‌کند.