برای شکایت بابت تهدید و آبرو، باید تهدید، توهین، انتشار مطالب خلاف واقع یا افشای اطلاعات خصوصی را با مدارک قابل استناد به مرجع قضایی اعلام کنید؛ برای شکایت بابت تهدید و آبرو معمولاً ثبت شکواییه از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی و ارائه ادله‌ای مانند پیام، فایل صوتی، تصویر، شهادت شهود و گزارش کارشناسی انجام می‌شود. برای مثال، اگر شخصی در پیام‌رسان اعلام کند که تصاویر خصوصی شما را منتشر می‌کند یا موضوعی خلاف واقع را بین همکاران و بستگان شما پخش خواهد کرد، موضوع می‌تواند حسب محتوای رفتار، تهدید، توهین، افترا، نشر اکاذیب یا انتشار محتوای خصوصی تلقی شود.
آسیب به آبرو عنوان واحد و مستقلی برای همه رفتارهای مجرمانه نیست. مرجع قضایی ابتدا رفتار دقیق مرتکب و ادله موجود را بررسی می‌کند و سپس عنوان قانونی مناسب را تعیین خواهد کرد. مهم‌ترین حالت‌ها عبارت‌اند از:
به همین دلیل، در متن شکواییه نباید فقط به عبارت کلی «آبرویم را برده است» اکتفا کرد. باید دقیقاً نوشته شود مرتکب چه چیزی را، در چه زمانی، برای چه کسی و از چه طریقی بیان یا منتشر کرده است.
برای تقویت شکایت بابت تهدید و آبرو، سه موضوع اهمیت زیادی دارد: انتساب رفتار به شخص معین، اثبات محتوای اظهارات یا اقدامات و نشان دادن عمدی بودن رفتار در مواردی که قانون به قصد مرتکب توجه دارد. اگر پیام از شماره ناشناس ارسال شده باشد، می‌توان درخواست شناسایی صاحب خط و بررسی فنی را مطرح کرد؛ با این حال، نتیجه کارشناسی به کیفیت داده‌ها و امکان دسترسی به اطلاعات فنی وابسته است.
اسکرین‌شات به‌تنهایی ممکن است برای اثبات همه جزئیات کافی نباشد، اما می‌تواند همراه با گوشی اصلی، لینک صفحه، شماره تماس، شناسه کاربری، تاریخ و ساعت ارسال، شهادت شهود و گزارش کارشناسی ارزش اثباتی بیشتری پیدا کند. پیام‌ها را پیش از مراجعه حذف نکنید و از ویرایش یا برش دادن محتوای اصلی خودداری کنید. اگر تهدید شفاهی بوده است، مشخصات افرادی را که آن را شنیده‌اند یادداشت کنید و در شکواییه به حضور آنان اشاره نمایید.
نخست، مدارک و شرح زمانی ماجرا را آماده کنید. سپس با داشتن حساب کاربری سامانه ابلاغ و مدارک هویتی، به دفتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کنید. در صورت وقوع رفتار در شبکه‌های اجتماعی یا پیام‌رسان‌ها، می‌توانید موضوع را برای بررسی فنی به پلیس فتا نیز اعلام کنید؛ این مراجعه جای ثبت رسمی شکواییه را نمی‌گیرد، مگر اینکه مرجع مربوط طبق روال پرونده، گزارش را به مرجع قضایی ارسال کند.
پس از ثبت شکواییه، پرونده به دادسرا یا مرجع صالح ارجاع می‌شود. ممکن است برای توضیح، ارائه اصل مدارک، تحقیقات محلی، احضار شهود یا ارجاع به کارشناس از شما دعوت شود. ابلاغ‌ها را از طریق سامانه مربوط پیگیری کنید؛ بی‌توجهی به ابلاغیه، به‌خصوص در مواردی که حضور یا ارائه توضیح لازم است، می‌تواند روند رسیدگی را دشوار کند.
در ادامه نمونه متن شکایت بابت تهدید و آبرو ارائه می‌شود که باید با واقعیت پرونده، نوع رفتار و مدارک موجود تطبیق داده شود و از درج مطالب نادرست یا مبالغه‌آمیز در آن خودداری گردد.
ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان ...
شاکی: نام و نام خانوادگی، کد ملی، نشانی و شماره تماس
مشتکی‌عنه: نام و نام خانوادگی، شماره تماس، نشانی یا هر مشخصه قابل شناسایی
موضوع شکایت: تهدید، توهین، افترا، نشر اکاذیب یا انتشار محتوای خصوصی، حسب تشخیص مقام قضایی
شرح شکایت: احتراماً به استحضار می‌رساند مشتکی‌عنه در تاریخ ... از طریق ... با ارسال پیام، تماس تلفنی، انتشار مطلب در صفحه ... یا در حضور شهود، مطالبی را علیه اینجانب بیان کرده و ضمن تهدید به ...، اعلام نموده است که ... را منتشر خواهد کرد. همچنین در تاریخ ... مطلبی خلاف واقع درباره اینجانب برای اشخاص ... ارسال یا منتشر شده است. رفتار نامبرده موجب ایجاد ترس، لطمه به حیثیت اجتماعی و ورود خسارت معنوی به اینجانب شده است.
دلایل اینجانب شامل تصویر و فایل پیام‌ها، فایل صوتی، مشخصات شهود، نشانی صفحه یا حساب کاربری، گزارش مربوط به انتشار محتوا و سایر مدارک پیوست است. تقاضا دارم ضمن تعقیب کیفری مشتکی‌عنه، دستور بررسی فنی ادله، شناسایی صاحب حساب یا شماره، احضار شهود، جلوگیری از ادامه انتشار و اتخاذ تصمیم قانونی درباره آثار و خسارات واردشده صادر شود.
نام و نام خانوادگی ـ امضا ـ تاریخ
مهم‌ترین دلیل در چنین پرونده‌هایی، مدرکی است که هم محتوای رفتار و هم ارتباط آن با متهم را نشان دهد. پیامک، پیام‌رسان، پست، استوری، ایمیل، فایل صوتی، فیلم دوربین، پرینت مکالمات در حدود امکان قانونی، شهادت شهود و اقرار متهم می‌تواند مورد بررسی قرار گیرد. در صورت وجود صفحه عمومی، نشانی دقیق صفحه و زمان مشاهده محتوا را ثبت کنید؛ زیرا حذف محتوا پس از مدتی، بررسی آن را دشوار می‌کند.
از ساختن حساب جعلی، تهدید متقابل، انتشار پاسخ‌های توهین‌آمیز یا دستکاری فایل‌ها خودداری کنید. پاسخ هیجانی ممکن است علیه خود شما استفاده شود و تشخیص نقش هر دو طرف را پیچیده کند. اگر محتوای منتشرشده حاوی اطلاعات خصوصی است، از ارسال دوباره آن برای اشخاص مختلف خودداری کنید و فقط آن را به مرجع رسیدگی یا کارشناس رسمی ارائه دهید.
مجازات به عنوان قانونی نهایی، نوع تهدید یا توهین، شیوه ارتکاب، سابقه متهم، میزان انتشار و سایر شرایط پرونده بستگی دارد. تهدید موضوع مقررات کیفری مربوط به تهدید می‌تواند مجازات حبس یا شلاق تعزیری داشته باشد و برای توهین، افترا، نشر اکاذیب یا انتشار محتوای خصوصی نیز مقررات جداگانه‌ای وجود دارد. بنابراین نمی‌توان بدون بررسی متن و مدارک، مجازات قطعی یا یکسانی اعلام کرد.
زیان‌دیده می‌تواند در صورت وجود شرایط قانونی، جبران خسارت مادی و معنوی واردشده را نیز مطالبه کند. خسارت مادی باید با اسناد قابل اثبات مانند کاهش درآمد یا هزینه‌های مستقیم نشان داده شود. اثبات خسارت معنوی به نوع لطمه، گستره انتشار و تشخیص مرجع رسیدگی وابسته است. درخواست جبران خسارت را می‌توان در زمان مناسب و مطابق تشریفات قانونی مطرح کرد.
ثبت شکواییه مستلزم پرداخت هزینه خدمات قضایی بر اساس تعرفه‌های زمان ثبت است و هزینه کارشناسی، در صورت ارجاع موضوع، جداگانه محاسبه می‌شود. مرجع رسیدگی معمولاً دادسرای محل وقوع جرم یا مرجعی است که قانون برای رفتار ارتکابی صالح می‌داند. در جرایم قابل گذشت، برای شکایت مهلت قانونی مطرح است و تأخیر طولانی ممکن است حق شکایت کیفری را با مشکل مواجه کند؛ بنابراین بهتر است پس از اطلاع از رفتار، اقدام را به تعویق نیندازید.
اگر تهدید فوری، مستمر یا همراه با احتمال آسیب جسمی است، ابتدا امنیت خود و اعضای خانواده را تأمین کنید، از مواجهه مستقیم با تهدیدکننده پرهیز نمایید و موضوع را فوراً به ضابطان و مرجع قضایی اعلام کنید. در چنین شرایطی، حفظ جان و جلوگیری از وقوع حادثه بر جمع‌آوری کامل همه مدارک مقدم است.
اسکرین‌شات می‌تواند دلیل اولیه و مهمی باشد، اما اصالت و انتساب آن ممکن است بررسی شود. ارائه گوشی اصلی، فایل کامل، اطلاعات حساب کاربری و درخواست کارشناسی، اعتبار ادله را بیشتر می‌کند.
شماره تلفن، شناسه کاربری، لینک صفحه، زمان ارسال و هر اطلاعات فنی را حفظ کنید. مرجع قضایی می‌تواند حسب ضرورت، شناسایی صاحب حساب یا خط و بررسی فنی را از مراجع مربوط درخواست کند.
بله، تهدید شفاهی نیز در صورت وجود شرایط قانونی قابل بررسی است. در این حالت، شهادت افراد حاضر، تماس‌های پس از تهدید، قرائن رفتاری و هر مدرکی که وقوع گفت‌وگو و انتساب آن را تقویت کند اهمیت دارد.
تعداد مخاطبان، عمومی یا خصوصی بودن گروه، متن مطلب، قصد منتشرکننده و آثار آن در تشخیص عنوان قانونی مؤثر است. مشخصات اعضای مطلع و تصویر کامل گفت‌وگو را حفظ کنید و از بازنشر آن برای افراد بیشتر خودداری نمایید.
درخواست جلوگیری از ادامه انتشار، حذف یا جمع‌آوری محتوای مجرمانه و حفظ ادله را می‌توان در شکواییه مطرح کرد. تصمیم نهایی با مرجع رسیدگی و با توجه به نوع محتوا و فوریت خطر خواهد بود.
الزامی نیست، اما در پرونده‌هایی که چند عنوان مجرمانه، ادله دیجیتال، انتشار گسترده یا مطالبه خسارت وجود دارد، مشورت با وکیل می‌تواند به انتخاب عنوان درست، تنظیم دقیق شکواییه و پیگیری کارشناسی کمک کند.
برای پیگیری این موضوع، ابتدا امنیت خود را حفظ کنید، سپس همه پیام‌ها و مدارک را بدون دستکاری نگهداری و شرح دقیق رفتار، زمان، شیوه انتشار و مشخصات مرتکب را ثبت کنید. شکایت بابت تهدید و آبرو زمانی نتیجه بهتری دارد که به جای بیان کلی، بر ادله قابل بررسی و عنوان قانونی متناسب با رفتار تمرکز کند. ثبت شکواییه از مسیر رسمی، پیگیری ابلاغ‌ها، همکاری با کارشناسی و پرهیز از پاسخ‌های متقابل، مهم‌ترین اقدامات عملی برای حفظ حقوق شماست.