آخرین به‌روزرسانی ۱۴۰۵/۰۶/۲۹ (یکشنبه - ۲۹ شهریور ۱۴۰۵)

اگر دانش‌آموز، والدین، معلم یا یکی از کارکنان مدرسه با تهدید به آسیب جسمی، لطمه حیثیتی، ضرر مالی یا افشای اطلاعات خصوصی روبه‌رو شده باشد، می‌تواند با جمع‌آوری ادله و ثبت شکایت کیفری موضوع را از طریق دادسرا یا دفاتر خدمات الکترونیک قضایی پیگیری کند. نمونه شکوائیه تهدید در مدرسه زمانی کاربرد دارد که بخواهید شرح دقیق واقعه، مشخصات تهدیدکننده، ادله و درخواست قانونی خود را منظم ارائه دهید. برای مثال، اگر دانش‌آموزی پس از مشاجره در حیاط مدرسه به همکلاسی خود بگوید «اگر موضوع را به مدیر بگویی به تو آسیب می‌زنم» و این جمله از طریق پیام یا شاهد قابل اثبات باشد، موضوع می‌تواند واجد وصف کیفری تهدید باشد. نمونه شکوائیه تهدید در مدرسه باید متناسب با سن افراد، شیوه تهدید و مدارک موجود تنظیم شود.

تهدید فقط به معنای تهدید به قتل نیست. بر اساس مقررات کیفری، تهدید به آسیب جانی، صدمه بدنی، لطمه به آبرو و حیثیت، ضرر مالی یا افشای راز درباره شخص یا بستگان او می‌تواند موضوع جرم تهدید قرار گیرد. تهدید ممکن است به صورت شفاهی، کتبی، پیامک، پیام‌رسان، تماس تلفنی، یادداشت، انتشار مطلب در گروه مدرسه یا حتی رفتار و اشاره‌ای باشد که از نظر عرف، ایجاد ترس و نگرانی جدی کند.

برای تحقق تهدید، معمولا لازم نیست تهدیدکننده حتما به وعده خود عمل کرده باشد. همین که رفتار یا گفتار او متضمن ترساندن دیگری از یک ضرر مشخص باشد، قابل بررسی است. همچنین تهدید می‌تواند همراه با درخواست انجام کار یا خودداری از انجام کاری باشد، اما وجود چنین درخواستی شرط تحقق آن نیست. تشخیص نهایی با مرجع قضایی است و قاضی مجموعه شرایط، الفاظ به‌کاررفته، رابطه طرفین، فضای مدرسه و مدارک ارائه‌شده را بررسی می‌کند.

هر مشاجره یا شوخی دانش‌آموزی لزوما جرم تهدید نیست. اگر جمله‌ای در شرایط عادی و بدون قصد ایجاد ترس بیان شده باشد، ممکن است از نظر کیفری تهدید شناخته نشود؛ با این حال، تکرار رفتار، وجود سابقه درگیری، حمل وسیله خطرناک، ارسال پیام‌های متعدد یا واکنش جدی قربانی می‌تواند اهمیت موضوع را افزایش دهد.

توهین نیز با تهدید تفاوت دارد. در توهین، شخص با الفاظ یا رفتارهای نامناسب به دیگری اهانت می‌کند، اما در تهدید، ترساندن مخاطب از یک ضرر آینده موضوع اصلی است. ممکن است یک رفتار هم‌زمان شامل توهین و تهدید باشد. در چنین شرایطی، شاکی باید همه عبارات و اتفاقات را بدون اغراق در شکوائیه توضیح دهد تا مرجع رسیدگی بتواند عنوان قانونی مناسب را تعیین کند.

در ادامه نمونه شکوائیه تهدید در مدرسه ارائه می‌شود که می‌توانید با توجه به سن شاکی، مشخصات طرفین، نوع تهدید و ادله موجود آن را تکمیل کنید. در صورتی که شاکی کودک یا نوجوان باشد، بهتر است ولی، قیم یا سرپرست قانونی در فرآیند ثبت و پیگیری شکایت نقش داشته باشد.

ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان ........

با سلام

اینجانب ........ فرزند ........ به شماره ملی ........ و نشانی ........، به استحضار می‌رسانم مشتکی‌عنه آقای/خانم ........ فرزند ........، دانش‌آموز، ولی دانش‌آموز، معلم یا یکی از کارکنان مدرسه ........، در تاریخ ........ در محل ........، با گفتار یا رفتار خود اینجانب/فرزندم ........ را به ........ تهدید کرده است.

مشتکی‌عنه در حضور آقای/خانم ........ اظهار کرد: «........». همچنین در تاریخ ........ از طریق پیامک، پیام‌رسان یا تماس تلفنی، پیام‌هایی با این مضمون ارسال یا بیان کرده است: «........». این رفتار موجب ایجاد ترس و نگرانی جدی برای اینجانب/فرزندم شده و احتمال تکرار تهدید یا وارد شدن آسیب وجود دارد.

با توجه به مراتب فوق و با عنایت به مدارک موجود، از جمله تصویر پیام‌ها، فایل صوتی، شهادت شهود، گزارش مدیر مدرسه، گزارش مشاور یا دوربین مداربسته، تقاضای تعقیب کیفری مشتکی‌عنه بابت تهدید، انجام تحقیقات لازم، احضار شهود، بررسی ادله الکترونیکی و اتخاذ تصمیم قانونی را دارم.

همچنین با توجه به احتمال تکرار تهدید و نگرانی از حضور هم‌زمان طرفین در مدرسه، تقاضا دارم موضوع به صورت فوری بررسی شود و در صورت وجود شرایط قانونی، اقدامات پیشگیرانه و حمایتی لازم برای حفظ امنیت جسمی و روانی شاکی یا فرزند وی انجام گیرد.

نام و نام خانوادگی شاکی: ........

امضا: ........

تاریخ: ........

مهم‌ترین مشکل در پرونده‌های تهدید، اثبات محتوای تهدید و انتساب آن به شخص تهدیدکننده است. بنابراین، شاکی باید هر مدرکی را که می‌تواند وقوع ماجرا را نشان دهد حفظ کند و از حذف یا تغییر آن خودداری نماید. مدارک احتمالی عبارت‌اند از:

• تصویر یا فیلم از پیام‌های تهدیدآمیز، همراه با مشخص بودن شماره، شناسه کاربری، تاریخ و ساعت ارسال.
• فایل صوتی یا تصویری، در صورتی که به شکل قانونی تهیه شده و اصالت آن قابل بررسی باشد.
• شهادت دانش‌آموزان، معلمان، مدیر، معاون، مربی یا سایر افرادی که مستقیما تهدید را شنیده یا مشاهده کرده‌اند.
• گزارش کتبی مدیر یا مسئول مدرسه درباره حادثه، زمان وقوع، محل اتفاق و اقدامات انجام‌شده.
• تصاویر دوربین مداربسته مدرسه، مشروط به اینکه هنوز نگهداری شده باشد و امکان استخراج آن وجود داشته باشد.
• گواهی پزشکی قانونی در صورت وارد شدن آسیب جسمی یا بروز آثار ناشی از درگیری.
• مدارکی مانند پیام‌های قبلی، سابقه مزاحمت یا شکایت‌های مرتبط که به روشن شدن روند رفتار تهدیدکننده کمک کند.

اسکرین‌شات به تنهایی همیشه برای اثبات کافی نیست و ممکن است اصالت آن مورد تردید قرار گیرد. بهتر است تلفن همراه یا حساب کاربری حاوی پیام‌ها حفظ شود و هنگام ثبت شکایت، درخواست بررسی فنی ادله الکترونیکی مطرح گردد. همچنین از انتشار عمومی پیام‌ها در شبکه‌های اجتماعی خودداری کنید؛ زیرا انتشار گسترده اطلاعات خصوصی ممکن است برای خود شاکی نیز مشکل حقوقی ایجاد کند.

نخست باید شرح حادثه، زمان، مکان، مشخصات تهدیدکننده، الفاظ دقیق و اسامی شاهدان یادداشت شود. سپس شاکی یا نماینده قانونی او باید با مدارک هویتی و مستندات موجود به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کند. در آنجا شکوائیه ثبت و برای مرجع صالح ارسال می‌شود. در موارد فوری، به‌ویژه زمانی که تهدید علیه کودک یا نوجوان ادامه‌دار است یا احتمال درگیری وجود دارد، موضوع باید علاوه بر مدرسه، به پلیس یا مرجع قضایی نیز اطلاع داده شود.

پس از ارجاع پرونده، ممکن است شاکی و مشتکی‌عنه احضار شوند، از شهود تحقیق شود، گزارش مدرسه مطالبه گردد و ادله دیجیتال برای بررسی تخصصی ارسال شود. اگر تهدیدکننده زیر سن قانونی باشد، رسیدگی با توجه به مقررات مربوط به اطفال و نوجوانان و شرایط سنی او انجام می‌شود. مسئولیت کیفری کودک و نوجوان مانند شخص بزرگسال بررسی نمی‌شود و وضعیت رشد، سن و شرایط تربیتی او اهمیت دارد.

مدرسه نیز وظیفه دارد موضوع را نادیده نگیرد. ثبت گزارش داخلی، حفظ فیلم دوربین‌ها، جدا کردن موقت طرفین در صورت ضرورت، اطلاع به والدین و ارجاع دانش‌آموز به مشاور از اقدامات مفید است. با این حال، گزارش مدرسه جایگزین شکایت کیفری نیست و والدین یا فرد آسیب‌دیده می‌توانند مستقلا موضوع را از مراجع قانونی پیگیری کنند.

تهدید در قانون مجازات اسلامی جرم‌انگاری شده و برای آن مجازات حبس تعزیری یا شلاق تعزیری پیش‌بینی شده است. میزان مجازات به عنوان اتهام، شرایط پرونده و قوانین لازم‌الاجرا در زمان رسیدگی بستگی دارد. از سوی دیگر، عنوان تهدید از جرایم قابل گذشت محسوب می‌شود و گذشت شاکی می‌تواند در ادامه رسیدگی و سرنوشت پرونده اثر داشته باشد. به دلیل تغییرات قانونی، تعیین مجازات نهایی باید بر اساس مقررات جاری و تصمیم مرجع قضایی انجام شود.

اگر تهدید همراه با ضرب و جرح، توهین، مزاحمت، انتشار تصاویر خصوصی، تخریب اموال یا حمل سلاح باشد، هر رفتار ممکن است عنوان جداگانه‌ای داشته باشد. بنابراین، شاکی نباید فقط به ذکر عبارت «تهدید شدم» اکتفا کند؛ بلکه باید تمام رفتارهای مرتبط را با تاریخ و جزئیات بیان نماید. در صورت محکومیت، علاوه بر مجازات اصلی، سابقه کیفری و آثار انضباطی یا اداری موضوع نیز ممکن است اهمیت پیدا کند.

آیا تهدید شفاهی در مدرسه قابل شکایت است؟

بله. تهدید شفاهی نیز می‌تواند قابل شکایت باشد، اما اثبات آن معمولا به شهادت افراد حاضر، گزارش مدرسه، اقرار، پیام‌های قبل و بعد از حادثه یا سایر قرائن نیاز دارد. بهتر است الفاظ دقیق، محل وقوع و نام همه شاهدان در شکوائیه نوشته شود.

اگر تهدیدکننده دانش‌آموز باشد، آیا می‌توان از او شکایت کرد؟

بله، اما رسیدگی با توجه به سن دانش‌آموز انجام می‌شود. در مورد افراد نابالغ یا نوجوان، مقررات ویژه اطفال و نوجوانان اعمال می‌شود و ولی یا سرپرست قانونی نیز می‌تواند برای پیگیری موضوع اقدام کند. مدرسه هم باید اقدامات حمایتی و پیشگیرانه لازم را انجام دهد.

آیا پیام تهدیدآمیز در شبکه اجتماعی مدرک محسوب می‌شود؟

پیام می‌تواند دلیل یا اماره مهمی باشد، اما اصالت آن باید قابل احراز باشد. شماره تلفن، شناسه حساب، تاریخ ارسال و اصل تلفن همراه را حفظ کنید و پیام را فقط به صورت تصویر جداگانه ارائه ندهید. بررسی فنی می‌تواند به انتساب پیام کمک کند.

آیا برای ثبت شکایت مهلت مشخصی وجود دارد؟

برای جرایم قابل گذشت، مهلت قانونی شکایت اهمیت دارد و بی‌توجهی به آن ممکن است موجب از بین رفتن امکان تعقیب کیفری شود. چون محاسبه مهلت به زمان اطلاع از جرم، شرایط شاکی و مقررات جاری وابسته است، ثبت شکایت را به تأخیر نیندازید و در صورت وجود فاصله زمانی، وضعیت پرونده را از مرجع قضایی جویا شوید.

اگر مدرسه از تحویل فیلم دوربین خودداری کند چه باید کرد؟

در شکوائیه، وجود دوربین و محل آن را دقیق بنویسید و از مرجع رسیدگی بخواهید فیلم‌ها را مطالبه و حفظ کند. همچنین درخواست کتبی خود را به مدیر مدرسه تحویل دهید و رسید دریافت کنید؛ زیرا فیلم‌های دوربین ممکن است پس از مدتی پاک یا روی آن‌ها اطلاعات جدید ضبط شود.

در تنظیم نمونه شکوائیه تهدید در مدرسه، از بیان مطالب احساسی، توهین‌آمیز یا غیرمرتبط خودداری کنید. تهدید را عینا و بدون تفسیر شخصی بنویسید، مشخص کنید چه کسی، در چه زمانی، در کجا و در حضور چه افرادی این رفتار را انجام داده است. اگر تهدید در فضای مجازی رخ داده، متن پیام را بدون تغییر نقل کنید و به وجود فایل، تصویر یا حساب کاربری مربوط اشاره نمایید.

همچنین از مواجهه مستقیم با تهدیدکننده یا فرستادن پیام‌های تند و تهدیدآمیز متقابل پرهیز کنید. چنین واکنشی ممکن است موجب شکل‌گیری پرونده متقابل شود. در صورت وجود خطر فوری، حفظ امنیت دانش‌آموز و تماس با مراجع امدادی و انتظامی باید بر ادامه بحث با طرف مقابل مقدم باشد.

تهدید در مدرسه، صرف‌نظر از اینکه میان دانش‌آموزان، والدین یا کارکنان رخ داده باشد، باید جدی گرفته شود. ثبت دقیق حادثه، نگهداری ادله، معرفی شاهدان و اعلام فوری موضوع به مدرسه و مرجع قضایی، مهم‌ترین اقدامات عملی هستند. نمونه شکوائیه تهدید در مدرسه تنها یک الگوی اولیه است و باید با واقعیت پرونده، سن طرفین، نوع تهدید و مدارک موجود تکمیل شود. اگر تهدید ادامه‌دار، شدید یا همراه با آسیب جسمی و انتشار اطلاعات خصوصی است، پیگیری فوری و دریافت راهنمایی تخصصی می‌تواند از تشدید خطر و از بین رفتن ادله جلوگیری کند.