نحوه شکایت از سازنده ساختمان مبنی بر افتادن سنگ نمای ساختمان

اگر سنگ نمای ساختمان سقوط کرده یا در آستانه افتادن است، ابتدا محل را ایمن کنید، از وضعیت موجود عکس و فیلم بگیرید، سپس با درخواست تأمین دلیل و ارجاع موضوع به کارشناس رسمی، مسئولیت سازنده، مجری یا مالک را مستند کنید. نحوه شکایت از سازنده ساختمان مبنی بر افتادن سنگ نمای ساختمان معمولاً با طرح دعوای مطالبه خسارت و الزام به رفع خطر در دادگاه حقوقی انجام می‌شود؛ اما اگر سقوط سنگ موجب جراحت، فوت یا تهدید جدی علیه اشخاص شده باشد، امکان طرح شکایت کیفری نیز وجود دارد. برای مثال، اگر چند قطعه سنگ از نمای یک ساختمان نوساز روی خودروی همسایه سقوط کند، مالک خودرو باید پیش از تعمیر خودرو، وضعیت نما، محل برخورد و میزان خسارت را مستندسازی و برای تأمین دلیل اقدام کند. در چنین شرایطی، نحوه شکایت از سازنده ساختمان مبنی بر افتادن سنگ نمای ساختمان به نوع خسارت و علت سقوط بستگی دارد.

اولین اقدام، جلوگیری از تردد در محدوده خطر است. اگر احتمال سقوط قطعات دیگر وجود دارد، موضوع را به مدیر ساختمان، مالک، شهرداری یا واحدهای امدادی اطلاع دهید و از نزدیک شدن افراد به محل خودداری کنید. تعمیر فوری نمای ساختمان بدون ثبت وضعیت اولیه ممکن است اثبات علت حادثه را دشوار کند؛ بنابراین در صورت امکان، پیش از تعمیر، از نمای ساختمان، قطعات جداشده، محل سقوط، خودرو یا اموال آسیب‌دیده و ترک‌ها و لق‌شدگی‌های موجود عکس و فیلم تهیه کنید.

در صورتی که حادثه در ساختمان مشاع رخ داده باشد، صورت‌جلسه‌ای با امضای مدیر ساختمان و چند نفر از ساکنان تنظیم کنید. در این صورت‌جلسه باید تاریخ و ساعت حادثه، محل دقیق سقوط، خسارت‌های ایجادشده و اقدامات ایمنی انجام‌شده نوشته شود. شهادت ساکنان، گزارش آتش‌نشانی، گزارش پلیس و مکاتبات انجام‌شده با سازنده نیز می‌تواند در آینده اهمیت داشته باشد.

صرف سقوط سنگ، به‌تنهایی مسئولیت سازنده را قطعی نمی‌کند. دادگاه باید بررسی کند که آیا اجرای نما برخلاف اصول فنی بوده، مصالح نامناسب استفاده شده، اتصال سنگ‌ها به‌درستی انجام نشده یا سازنده از وجود نقص اطلاع داشته و برای رفع آن اقدامی نکرده است. نظریه کارشناس رسمی دادگستری معمولاً مهم‌ترین دلیل برای تشخیص علت حادثه و تعیین شخص یا اشخاص مسئول است.

مسئول حادثه ممکن است سازنده، پیمانکار نما، مجری ذی‌صلاح، مالک فعلی، مدیر ساختمان یا چند نفر از آنها باشد. برای نمونه، اگر نقص مربوط به اجرای اولیه نما باشد، سازنده یا پیمانکار می‌تواند مسئول شناخته شود؛ اما اگر مالک پس از تحویل ساختمان، بدون رعایت اصول فنی تغییراتی در نما ایجاد کرده باشد، این موضوع نیز در ارزیابی مسئولیت مؤثر خواهد بود. نحوه شکایت از سازنده ساختمان مبنی بر افتادن سنگ نمای ساختمان باید بر اساس قرارداد ساخت، صورت‌جلسه تحویل، پایان کار، گزارش فنی و علت واقعی سقوط تنظیم شود.

تأمین دلیل برای زمانی است که احتمال دارد آثار حادثه از بین برود یا استفاده از آن در آینده دشوار شود. در این درخواست، از مرجع صالح خواسته می‌شود کارشناس از محل بازدید کند و وضعیت نما، نحوه اتصال سنگ‌ها، محل سقوط و خسارت‌های ایجادشده را صورت‌برداری و ارزیابی کند. تأمین دلیل به‌خودی‌خود حکم محکومیت سازنده نیست، اما گزارش کارشناسی آن می‌تواند مبنای طرح دعوای اصلی قرار گیرد.

برای تأمین دلیل، مشخصات درخواست‌کننده، نشانی دقیق ساختمان، شرح حادثه، خطر موجود و دلایل فوریت را بنویسید. اگر سنگ‌ها همچنان لق هستند، درخواست کنید کارشناس درباره ضرورت ایمن‌سازی فوری نیز اظهارنظر کند. پس از ثبت درخواست، باید هزینه قانونی مربوط به تأمین دلیل پرداخت شود. میزان این هزینه به مقررات و خدمات انجام‌شده بستگی دارد و قبل از ثبت نهایی، در سامانه یا دفتر خدمات قضایی اعلام می‌شود.

• تصویر کارت ملی و اطلاعات کامل خواهان.
• عکس و فیلم از نمای ساختمان، قطعات سقوط‌کرده و محل برخورد.
• گزارش تأمین دلیل و نظریه کارشناس رسمی، در صورت انجام.
• قرارداد خرید، قرارداد ساخت، مبایعه‌نامه یا مدارکی که رابطه خواهان با ملک را ثابت کند.
• رسیدها و فاکتورهای تعمیر خودرو، شیشه، تأسیسات، دیوار یا سایر اموال آسیب‌دیده.
• گزارش پلیس، آتش‌نشانی، اورژانس یا پزشکی قانونی، در صورت وجود.
• اظهارات کتبی شاهدان و صورت‌جلسه مدیر ساختمان یا هیئت‌مدیره.
• مکاتبات، پیام‌ها و اظهارنامه‌هایی که در آنها از سازنده یا مالک درخواست رفع خطر شده است.

اگر خسارت مربوط به خودرو یا مال دیگری است، پیش از تعمیر، از شرکت بیمه و کارشناس آن نیز بازدید و گزارش دریافت کنید. پرداخت خسارت از سوی بیمه مانع پیگیری مسئول اصلی نیست، اما باید مشخص شود چه مقدار از خسارت جبران شده و چه مقدار باقی مانده است.

دعوای مطالبه خسارت، هزینه تعمیر و الزام به رفع خطر اصولاً در دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ساختمان مطرح می‌شود. ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام می‌گیرد و پس از آن، پرونده برای رسیدگی به شعبه صالح ارجاع می‌شود. در متن دادخواست باید خوانده یا خواندگان، نشانی آنها، شرح دقیق حادثه، میزان تقریبی خسارت و خواسته‌های قانونی به‌طور روشن درج شود.

در پرونده‌های مربوط به افتادن سنگ نما، خواسته‌ها می‌تواند شامل مطالبه خسارت واردشده به اموال، هزینه کارشناسی و تأمین دلیل، هزینه ایمن‌سازی و تعمیر، الزام به رفع نقص نما و در صورت وجود شرایط، مطالبه خسارت ناشی از صدمات بدنی باشد. اگر مبلغ خسارت هنوز دقیق مشخص نیست، می‌توان با استناد به نظر کارشناس، تعیین میزان خسارت را از دادگاه درخواست کرد. هزینه دادرسی دعوای مالی بر مبنای ارزش خواسته محاسبه می‌شود و در صورت پیروزی، امکان مطالبه برخی هزینه‌های قانونی از محکوم‌علیه وجود دارد.

برای پیگیری نحوه شکایت از سازنده ساختمان مبنی بر افتادن سنگ نمای ساختمان، بهتر است پیش از ثبت دادخواست، گزارش کارشناس و مدارک مالکیت یا رابطه قراردادی بررسی شود. اگر سازنده چند شخص حقوقی یا حقیقی داشته باشد، باید طرف صحیح دعوا شناسایی شود؛ زیرا طرح دعوا علیه شخصی که نقشی در ساخت یا اجرای نما نداشته، باعث اطاله رسیدگی خواهد شد.

اگر سقوط سنگ باعث جراحت، نقص عضو یا فوت شده باشد، موضوع می‌تواند علاوه بر مسئولیت مدنی، واجد جنبه کیفری نیز باشد. در این حالت، گزارش پزشکی قانونی، گواهی درمان، گزارش ضابطان و نظریه کارشناسی درباره بی‌احتیاطی یا بی‌مبالاتی مسئولان اهمیت زیادی دارد. شکایت کیفری معمولاً در دادسرا یا از طریق دفاتر خدمات قضایی ثبت می‌شود و پس از تحقیقات مقدماتی، ممکن است پرونده برای تعیین میزان تقصیر به کارشناس ارجاع شود.

وقتی فقط به خودرو، دیوار یا سایر اموال خسارت وارد شده و صدمه بدنی وجود ندارد، مسیر اصلی معمولاً حقوقی است. با این حال، اگر رفتار شخصی همراه با تخلف یا بی‌احتیاطی مؤثر در وقوع حادثه باشد، مرجع کیفری نیز ممکن است موضوع را از جنبه عمومی بررسی کند. تشخیص نهایی عنوان اتهام و مسئولیت کیفری بر عهده مرجع قضایی است و نباید بدون گزارش فنی، سازنده را مجرم قطعی دانست.

در ادامه، نمونه‌ای کاربردی برای نحوه شکایت از سازنده ساختمان مبنی بر افتادن سنگ نمای ساختمان ارائه می‌شود. این متن باید با توجه به نوع ملک، میزان خسارت، قراردادها و نتیجه کارشناسی تکمیل شود.

خواهان: نام و نام خانوادگی، کد ملی، نشانی و شماره تماس

خوانده: نام سازنده یا شرکت سازنده، شناسه ملی یا کد ملی، نشانی

خواسته: مطالبه خسارت ناشی از سقوط سنگ نمای ساختمان، مطالبه هزینه تأمین دلیل و کارشناسی، الزام به رفع نقص و ایمن‌سازی نما و مطالبه سایر خسارت‌های قابل اثبات

دلایل و مستندات: قرارداد یا مبایعه‌نامه، عکس و فیلم، گزارش تأمین دلیل، نظریه کارشناس، فاکتورهای تعمیر، گزارش پلیس یا آتش‌نشانی، شهادت شهود و اظهارنامه

شرح دادخواست: احتراماً به استحضار می‌رساند اینجانب مالک یا متصرف قانونی ملک واقع در نشانی ... هستم. خوانده به‌عنوان سازنده یا مجری عملیات ساختمانی، در اجرای نمای ساختمان مذکور نقش داشته است. در تاریخ ... به علت نقص فنی و جداشدن سنگ‌های نما، قطعه‌ای از نمای ساختمان سقوط کرده و موجب ورود خسارت به ... شده است. با توجه به احتمال سقوط مجدد و ضرورت حفظ آثار حادثه، موضوع از طریق تأمین دلیل بررسی و کارشناس، علت حادثه و میزان خسارت را اعلام کرده است. با وجود اطلاع خوانده و درخواست‌های انجام‌شده، اقدام مؤثری برای جبران خسارت و رفع نقص صورت نگرفته است. بنابراین با استناد به مدارک پیوست، صدور حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت خسارت تعیین‌شده توسط کارشناس، هزینه‌های قانونی انجام‌شده و الزام وی به رفع نقص و ایمن‌سازی نمای ساختمان مورد تقاضاست.

آیا برای شکایت از سازنده، داشتن قرارداد ضروری است؟

خیر. قرارداد دلیل مهمی است، اما تنها دلیل ممکن نیست. گزارش کارشناسی، اسناد ساختمان، شهادت، مکاتبات، سابقه اجرای نما و مدارک مالکیت نیز می‌تواند رابطه سازنده با حادثه را نشان دهد.

اگر سنگ نما هنوز سقوط نکرده ولی لق شده باشد، چه اقدامی انجام دهیم؟

منتظر وقوع حادثه نمانید. محدوده را ایمن کنید، موضوع را کتبی به مالک یا سازنده اعلام کنید و برای ثبت وضعیت موجود و تعیین خطر، تأمین دلیل و کارشناسی درخواست کنید.

آیا می‌توان هزینه تعمیر خودرو را مطالبه کرد؟

بله، در صورتی که رابطه میان سقوط سنگ و خسارت خودرو اثبات شود. عکس‌های قبل از تعمیر، گزارش کارشناس، فاکتور تعمیر و گزارش پلیس یا بیمه برای اثبات میزان خسارت مفید است.

اگر ساختمان چند مالک داشته باشد، چه کسی باید شکایت کند؟

مالک مال آسیب‌دیده می‌تواند برای خسارت شخصی خود اقدام کند. در مورد نمای مشاع و خطر عمومی، مدیر ساختمان یا هیئت‌مدیره نیز می‌تواند برای ایمن‌سازی و پیگیری حقوق مشترک اقدام کند.

آیا ارسال اظهارنامه قبل از دادخواست الزامی است؟

در اغلب موارد، ارسال اظهارنامه شرط قطعی طرح دعوا نیست؛ اما اقدامی مفید برای اعلام رسمی حادثه، مطالبه رفع خطر و ثبت امتناع یا بی‌توجهی طرف مقابل محسوب می‌شود.

برای موفقیت در پرونده، ابتدا ایمنی افراد را تأمین کنید، آثار حادثه را از بین نبرید، تأمین دلیل بگیرید و از کارشناس رسمی درباره علت سقوط و میزان خسارت نظر بخواهید. سپس با شناسایی سازنده، پیمانکار یا سایر مسئولان، دادخواست حقوقی مطالبه خسارت و رفع نقص را در مرجع صالح ثبت کنید. اگر حادثه موجب آسیب بدنی یا فوت شده است، رسیدگی کیفری نیز باید جدی گرفته شود. اقدام سریع، مستندسازی دقیق و تعیین درست طرف دعوا، مهم‌ترین عوامل در اثبات مسئولیت و دریافت خسارت هستند.