برای شکایت بابت فحاشی در روبیکا باید پیام‌ها، نام کاربری، شناسه حساب و زمان ارسال مطالب را حفظ کنید و سپس از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی، شکایت کیفری خود را ثبت نمایید. شکایت بابت فحاشی در روبیکا زمانی نتیجه بهتری دارد که هویت فرستنده قابل شناسایی باشد و محتوای توهین‌آمیز بدون حذف یا دستکاری به مرجع رسیدگی ارائه شود.
برای مثال، تصور کنید فردی در گفت‌وگوی خصوصی یا یک گروه روبیکایی، شما را با الفاظ رکیک خطاب کرده و پس از اطلاع از اعتراض شما، پیام‌ها را حذف کرده است. در این وضعیت، اگر از صفحه گفت‌وگو، نام کاربری، تصویر حساب، تاریخ و ساعت پیام‌ها اسکرین‌شات گرفته باشید، همچنان امکان پیگیری وجود دارد؛ اما صرف تصویر صفحه همیشه برای اثبات قطعی جرم کافی نیست و ممکن است مقام قضایی بررسی فنی و احراز هویت انجام دهد.
فحاشی نسبت به اشخاص، چنانچه شامل نسبت دادن زنا یا لواط نباشد، معمولاً در قالب جرم توهین بررسی می‌شود. توهین می‌تواند به صورت گفتاری، نوشتاری، تصویری یا از طریق ارسال پیام در شبکه‌های اجتماعی رخ دهد. بنابراین، مجازی بودن بستر انتشار پیام، مانع رسیدگی کیفری نیست.
برای تشخیص توهین، شرایط کلی پیام، عرف، مخاطب، رابطه طرفین و معنای الفاظ بررسی می‌شود. ممکن است یک عبارت در شرایط خاص صرفاً شوخی تلقی شود و در موقعیتی دیگر، با توجه به لحن و محتوای پیام، توهین‌آمیز شناخته شود. همچنین اگر شخصی در روبیکا به دیگری جرم سنگینی مانند زنا یا لواط نسبت دهد، موضوع ممکن است از توهین ساده جدا شده و عنوان خاص قذف پیدا کند.
در صورتی که همراه فحاشی، تهدید، انتشار تصاویر خصوصی، افشای اسرار یا نسبت دادن جرم نیز وجود داشته باشد، شاکی باید همه رفتارها را در شرح شکایت خود بیان کند. مرجع قضایی پس از بررسی ادله، ممکن است برای هر رفتار عنوان قانونی جداگانه‌ای در نظر بگیرد.
نخست باید مدارک و مستندات را جمع‌آوری کنید. سپس با داشتن کارت ملی و اطلاعات مربوط به حساب روبیکا، به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه و شکواییه خود را ثبت نمایید. اگر در سامانه ابلاغ قضایی حساب فعال ندارید، معمولاً لازم است ابتدا برای ایجاد یا تکمیل حساب کاربری اقدام کنید.
پس از ثبت شکواییه، پرونده به مرجع صالح ارجاع می‌شود. در پرونده‌های مربوط به پیام‌رسان‌ها، ممکن است پلیس فتا برای بررسی فنی، شناسایی حساب یا جمع‌آوری داده‌های الکترونیکی مأمور شود. حضور در پلیس فتا به تنهایی جای ثبت شکایت رسمی را نمی‌گیرد؛ بنابراین بهتر است ثبت قضایی شکواییه نیز انجام شود.
در جریان رسیدگی، ممکن است از شاکی خواسته شود اصل تلفن همراه، نسخه کامل گفت‌وگو یا توضیحات تکمیلی ارائه کند. از دستکاری گوشی، حذف چت‌ها یا نصب برنامه‌هایی که اطلاعات را تغییر می‌دهند خودداری کنید. در صورت امکان، از محتوای موجود نسخه پشتیبان تهیه کنید و تلفن همراه را برای بررسی احتمالی در وضعیت اصلی نگه دارید.
مهم‌ترین دلیل در این پرونده، محتوای پیام و امکان انتساب آن به متهم است. اسکرین‌شات به تنهایی ممکن است مورد انکار قرار گیرد؛ به همین دلیل باید سایر نشانه‌ها مانند شماره تلفن، عکس حساب، سابقه گفت‌وگو، پیام‌های صوتی، اطلاعات گروه و شهادت اشخاص نیز ارائه شود.
اگر فحاشی در گروه روبیکا انجام شده، نام گروه، مدیر گروه، اعضای حاضر و پیام‌های قبل و بعد از عبارت توهین‌آمیز را نیز ثبت کنید. حذف بخشی از مکالمه ممکن است زمینه و منظور پیام را نامشخص کند. اگر پیام صوتی وجود دارد، فایل اصلی را نگه دارید و آن را فقط به شکل بریده یا تبدیل‌شده ارائه نکنید.
در برخی موارد، شاکی می‌تواند از مرجع قضایی درخواست کند اصالت و انتساب داده‌های الکترونیکی بررسی شود. تشخیص ارزش ادله با مقام رسیدگی‌کننده است و هیچ مدرکی به تنهایی نتیجه پرونده را تضمین نمی‌کند. انتشار دوباره فحاشی در کانال‌ها یا گروه‌های دیگر برای اثبات آن نیز توصیه نمی‌شود؛ زیرا ممکن است باعث نقض حریم خصوصی یا ایجاد مسئولیت جدید شود.
در ادامه، نمونه‌ای برای تنظیم شکواییه ارائه می‌شود. این متن باید با توجه به جزئیات واقعی پرونده، نوع پیام، مشخصات حساب و مدارک موجود تکمیل شود. در تنظیم شکایت بابت فحاشی در روبیکا، از نوشتن مطالب حدسی یا نسبت دادن رفتارهایی که مدرک ندارند خودداری کنید.
ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب
موضوع: شکایت از توهین و استعمال الفاظ رکیک در پیام‌رسان روبیکا
شاکی: نام و نام خانوادگی، کد ملی، نشانی و شماره تماس
مشتکی‌عنه: نام و نام خانوادگی در صورت اطلاع، شماره تلفن یا شناسه حساب روبیکا و سایر مشخصات قابل شناسایی
شرح شکایت: احتراماً به استحضار می‌رساند مشتکی‌عنه در تاریخ ... از طریق حساب کاربری به نام ... در پیام‌رسان روبیکا، در گفت‌وگوی خصوصی یا گروهی با عنوان ...، پیام‌هایی حاوی الفاظ توهین‌آمیز و رکیک برای اینجانب ارسال کرده است. پیام‌های مذکور در ساعت ... ارسال شده و در حضور اشخاصی از جمله ... مشاهده شده است. با وجود تذکر اینجانب، مشتکی‌عنه به ارسال مطالب توهین‌آمیز ادامه داده است. تصاویر پیام‌ها، مشخصات حساب کاربری، فایل‌های مربوط و سایر مستندات به پیوست تقدیم می‌شود. تقاضای شناسایی صاحب حساب، بررسی فنی اطلاعات و تعقیب کیفری مشتکی‌عنه را دارم.
دلایل و مستندات: تصاویر کامل گفت‌وگو، فایل صوتی یا تصویری در صورت وجود، مشخصات شهود، اطلاعات حساب کاربری، پرینت یا گزارش فنی در صورت تهیه و تقاضای ارجاع به پلیس فتا.
خواسته: تعقیب و مجازات قانونی مشتکی‌عنه، احراز هویت صاحب حساب و بررسی اصالت و انتساب پیام‌های ارسالی.
در قسمت شرح ماجرا، به جای استفاده از عباراتی مانند «همیشه به من توهین می‌کند»، تاریخ و رفتار مشخص را بنویسید. همچنین اگر چند نفر در ارسال پیام‌ها نقش داشته‌اند، برای هر شخص، رفتار و دلیل جداگانه ذکر شود.
مجازات توهین ساده، در صورتی که شرایط جرم قذف یا عنوان کیفری دیگری وجود نداشته باشد، طبق مقررات مربوط به توهین تعیین می‌شود و ممکن است شامل جزای نقدی درجه شش باشد. میزان جزای نقدی با توجه به مقررات زمان صدور حکم و تغییرات سالانه مبالغ، توسط مرجع قضایی تعیین می‌شود؛ بنابراین نمی‌توان یک مبلغ ثابت را برای همه پرونده‌ها اعلام کرد.
اگر پیام‌ها حاوی تهدید، نسبت ناروا، انتشار اسرار خصوصی یا تصاویر شخصی باشد، ممکن است عناوین مجرمانه دیگری نیز مطرح شود. نوع مجازات به محتوای دقیق پیام، گستره انتشار، هویت بزه‌دیده، سابقه متهم و سایر شرایط پرونده بستگی دارد. فحاشی در گروه عمومی نیز از نظر اثبات و آثار اجتماعی می‌تواند با گفت‌وگوی خصوصی تفاوت داشته باشد.
هزینه ثبت شکواییه و خدمات دفتر قضایی بر اساس تعرفه‌های جاری دریافت می‌شود و ممکن است هزینه‌های جداگانه‌ای برای تهیه گزارش فنی، کارشناسی یا خدمات مرتبط ایجاد شود. قبل از ثبت، دفتر خدمات قضایی مبلغ قابل پرداخت را اعلام می‌کند. برای شروع رسیدگی کیفری، پرداخت هزینه ثبت شکواییه ضروری است، اما این هزینه به معنای تضمین محکومیت طرف مقابل نیست.
جرم توهین در شمار جرایم قابل گذشت قرار دارد و در جرایم قابل گذشت، مهلت شکایت اهمیت زیادی دارد. اصل کلی این است که بزه‌دیده باید از زمان اطلاع از وقوع جرم و انتساب آن به مرتکب، در مهلت قانونی مقرر اقدام کند. چون وضعیت پرونده، تاریخ اطلاع و هویت فرستنده ممکن است متفاوت باشد، ثبت شکایت را به تأخیر نیندازید.
مرجع اولیه رسیدگی معمولاً دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم یا محل قابل قبول برای ثبت و ارجاع پرونده است. دفتر خدمات الکترونیک قضایی شکواییه را ثبت می‌کند و مرجع قضایی پس از بررسی، پرونده را به شعبه صالح یا پلیس فتا ارجاع می‌دهد. در صورت صدور قرار منع تعقیب، امکان اعتراض در مهلت قانونی وجود دارد که مهلت و شیوه آن در ابلاغ قضایی اعلام می‌شود.
بله، می‌توانید با ارائه نام کاربری، تصویر حساب، شناسه، شماره احتمالی و محتوای پیام درخواست شناسایی صاحب حساب را مطرح کنید. با این حال، نتیجه به امکان احراز هویت و ارتباط حساب با شخص مورد نظر بستگی دارد.
حذف پیام‌ها کار را دشوار می‌کند، اما لزوماً پیگیری را غیرممکن نمی‌سازد. تصاویر ذخیره‌شده، نسخه‌های موجود در تلفن شاهدان، اعلان‌های گوشی، فایل‌های پشتیبان و بررسی فنی می‌توانند در ارزیابی موضوع مؤثر باشند.
اسکرین‌شات می‌تواند یکی از دلایل پرونده باشد، اما ارزش نهایی آن با مرجع قضایی است. برای افزایش اعتبار، اطلاعات حساب، زمان، ادامه مکالمه، فایل اصلی و سایر قرائن را نیز ارائه کنید.
صرف مدیر بودن، به خودی خود به معنای مسئولیت کیفری نیست. مسئولیت مدیر به رفتار او، اطلاع از محتوای مجرمانه، نقش وی در انتشار یا خودداری مؤثر از اقدام در شرایط قانونی بستگی دارد و باید جداگانه بررسی شود.
در صورت وجود ضرر قابل اثبات، امکان طرح مطالبه خسارت مادی یا معنوی طبق شرایط قانونی وجود دارد. این مطالبه ممکن است در جریان پرونده کیفری یا از طریق دادخواست جداگانه پیگیری شود و اثبات میزان خسارت اهمیت دارد.
برای شکایت بابت فحاشی در روبیکا، سرعت عمل، حفظ اصل پیام‌ها و ارائه اطلاعاتی که حساب کاربری را به فرد مشخصی مرتبط کند، اهمیت اساسی دارد. شکواییه باید دقیق و بدون اغراق تنظیم شود و در صورت وجود تهدید، قذف، افشای اسرار یا انتشار تصاویر خصوصی، همه موارد به صورت جداگانه ذکر شود. ثبت شکایت از طریق دفتر خدمات قضایی و پیگیری بررسی فنی از مسیر پلیس فتا، راه عملی رسیدگی به این نوع پرونده است.