آخرین به روزرسانی ۱۴۰۵/۰۴/۳۰ (سه شنبه - ۳۰ تیر ۱۴۰۵)

امکان اصلاح اظهارات در دادیاری

پرسش مردمی درباره امکان اصلاح اظهارات در دادیاری
سلام خسته نباشید من تو ماشینم نیم لیتر مشروب پیدا کردن و رفتم پیش دادیاری نامه ازادی ماشینم رو بگیرم که ازم سوال کرد از کجا آوردی .گفتم مال خیلی وقت پیش بوده تو یه جمع دوستانه گفتم سنگ کلیه دارم و اینا یکی اینو بهم داده یه دفعه گفت اسمش چیه من ناخودآگاه میخاستم یه اسم بدم .اسم دوست قدیمی رو دادم که هیچ ربطی به پرونده نداره بعد بهش گفتم دروغ گفتم و اینا قبول نکرد برگه گذاشت جلو روم من نمی‌دونستم که میتونم امضا نکنم و به حق حقوقی خودم آشنا نبودم الان نامه زده به کلانتری که این اسم رو شناسایی کنند .گیج شدم نمی‌دونم چیکار کنم برم کلانتری بگم دروغ گفتم آیا باعث میشه نرن دنبال شناسایی و بعد اظهارتم رو عوض کنم چطور میشه ایا با یه اسم و فامیل میتونند بفهمن من با این شخص قبلا دوست بودم خلاصه نمیخام دوستم این قضیه رو بفهمه و درستش کنم اسمش از پرونده دور بشه خواهشاً راهنمایم کنید یا وکیل بگیرم بهتر

جواب وکیل با تحلیل کلی

بر اساس قانون آیین دادرسی کیفری، اظهارات متهم در مرحله تحقیقات مقدماتی، قطعی و غیرقابل تغییر نیست. اگر شخصی به علت اضطراب، اشتباه، ترس یا عدم آگاهی، مطلبی را بیان کرده باشد، این حق را دارد که در ادامه تحقیقات، توضیحات خود را اصلاح یا تکمیل کند.

بنابراین اگر واقعاً نام دوست خود را بدون اینکه ارتباطی با موضوع داشته باشد و صرفاً از روی استرس بیان کرده‌اید، بهتر است هرچه سریع‌تر موضوع را به مرجع رسیدگی‌کننده اعلام کنید و توضیح دهید که آن شخص هیچ نقشی در این پرونده نداشته است.

آیا مراجعه به کلانتری کافی است؟

اگر پرونده هنوز برای اجرای دستور شناسایی به کلانتری ارسال شده باشد، می‌توانید موضوع را به مأمور پرونده نیز اطلاع دهید؛ اما مرجع اصلی اصلاح اظهارات، دادیار یا بازپرس رسیدگی‌کننده به پرونده است.

بهتر است در اولین فرصت به دادیاری مراجعه کرده و درخواست کنید توضیحات تکمیلی شما در پرونده ثبت شود. همچنین می‌توانید لایحه‌ای تنظیم کنید و در آن توضیح دهید که:

نام اعلام‌شده را از روی اضطراب بیان کرده‌اید.
آن شخص هیچ ارتباطی با موضوع ندارد.
قصد نداشتید فرد بی‌گناهی درگیر پرونده شود.
درخواست دارید اظهارات اصلاحی شما در پرونده ثبت و مورد توجه قرار گیرد.

ثبت این توضیحات می‌تواند از ادامه تحقیقات غیرضروری نسبت به آن شخص جلوگیری کند یا دست‌کم در تصمیم‌گیری مقام قضایی مؤثر باشد.

آیا امضای صورت‌جلسه مانع اصلاح اظهارات می‌شود؟

خیر.

اینکه صورت‌جلسه را امضا کرده‌اید، به این معنا نیست که دیگر هیچ توضیح یا اصلاحی پذیرفته نمی‌شود. امضای صورت‌جلسه نشان می‌دهد در آن زمان آن اظهارات ثبت شده است، اما قانون مانع از ارائه توضیحات تکمیلی یا اصلاح اظهارات در مراحل بعدی نیست.

البته هرچه این اصلاح زودتر انجام شود، احتمال جلوگیری از اقدامات بعدی بیشتر خواهد بود.

آیا صرف گفتن نام و نام خانوادگی باعث شناسایی فرد می‌شود؟

اگر نام و نام خانوادگی فرد را اعلام کرده باشید، ممکن است کلانتری برای اجرای دستور مقام قضایی تلاش کند هویت وی را احراز کند. اینکه آیا صرف یک نام و نام خانوادگی برای شناسایی کافی است یا خیر، به عواملی مانند:

رایج یا خاص بودن نام؛
داشتن اطلاعات تکمیلی مانند شماره تلفن، نشانی یا مشخصات دیگر؛
نتایج بررسی‌های پلیس

بستگی دارد.

صرف اینکه شما قبلاً دوست آن شخص بوده‌اید، به این معنا نیست که مراجع قضایی به‌طور خودکار از این رابطه مطلع می‌شوند؛ مگر اینکه دلایل یا اطلاعات دیگری در پرونده وجود داشته باشد.

اگر آن شخص واقعاً بی‌گناه باشد چه باید کرد؟

اگر فردی که نامش را برده‌اید هیچ نقشی در موضوع نداشته است، از نظر حقوقی و اخلاقی بهترین اقدام این است که هرچه سریع‌تر اشتباه خود را اصلاح کنید.

ادامه سکوت در حالی که می‌دانید شخصی بی‌ارتباط ممکن است مورد تحقیق قرار گیرد، می‌تواند مشکلات بیشتری ایجاد کند. بنابراین توصیه می‌شود پیش از آنکه اقدامات بیشتری انجام شود، موضوع را صادقانه با مقام قضایی در میان بگذارید.

آیا تغییر اظهارات به ضرر شما تمام می‌شود؟

این موضوع به شرایط پرونده بستگی دارد.

اگر تغییر اظهارات برای روشن شدن حقیقت و رفع اشتباه باشد و توضیح منطقی و قابل قبولی ارائه کنید، صرف اصلاح اظهارات لزوماً به معنای ایجاد مسئولیت جدید برای شما نیست. البته ممکن است مقام قضایی درباره علت تناقض در اظهارات از شما سؤال کند و لازم است صادقانه توضیح دهید که به علت استرس و ناآشنایی با حقوق خود، نامی را بدون ارتباط با موضوع بیان کرده‌اید.

آیا داشتن وکیل در این مرحله مفید است؟

بله.

با توجه به اینکه پرونده شما جنبه کیفری دارد و اکنون موضوع معرفی شخص ثالث نیز مطرح شده است، استفاده از وکیل می‌تواند کمک‌کننده باشد.

مطابق ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری، متهم حق دارد در مراحل تحقیقات مقدماتی از وکیل استفاده کند. وکیل می‌تواند:

لایحه اصلاح اظهارات تنظیم کند؛
در جلسات تحقیق همراه شما باشد؛
از تضییع حقوق قانونی شما جلوگیری کند؛
برای رفع ابهام نسبت به نام اعلام‌شده اقدام کند.

اگر امکان استفاده از وکیل را دارید، با توجه به شرایط پرونده، این اقدام می‌تواند تصمیم مناسبی باشد.

آیا می‌توان از مقام قضایی درخواست اصلاح صورت‌جلسه کرد؟

بله.

شما می‌توانید با تقدیم درخواست یا لایحه، از دادیار بخواهید توضیحات تکمیلی شما به پرونده ضمیمه شود. مقام قضایی مکلف است توضیحات جدید شما را نیز در پرونده ثبت و بررسی کند، هرچند پذیرش یا ارزیابی آن بر عهده مرجع رسیدگی‌کننده است.

مواد قانونی مرتبط

در این پرونده، مهم‌ترین مقرراتی که می‌تواند مورد توجه قرار گیرد عبارت‌اند از:

ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری: حق داشتن وکیل در مرحله تحقیقات مقدماتی.
ماده ۱۹۵ قانون آیین دادرسی کیفری: مقام قضایی مکلف است اظهارات متهم را استماع و در صورت‌جلسه درج کند و متهم نیز می‌تواند توضیحات خود را ارائه دهد.
ماده ۱۹۷ قانون آیین دادرسی کیفری: اظهارات اشخاص در تحقیقات مقدماتی باید به‌طور دقیق ثبت شود و امکان ارائه توضیحات تکمیلی وجود دارد.
راهکارهای عملی

اگر در چنین وضعیتی قرار گرفته‌اید، بهتر است اقدامات زیر را بدون تأخیر انجام دهید:

هرچه سریع‌تر به دادیاری رسیدگی‌کننده مراجعه کنید.
لایحه‌ای مبنی بر اصلاح اظهارات خود تنظیم و ثبت نمایید.
توضیح دهید که نام اعلام‌شده از روی استرس و بدون ارتباط با واقعیت بیان شده است.
در صورت امکان، از وکیل کیفری برای پیگیری پرونده کمک بگیرید.
اگر کلانتری با شما تماس گرفت، موضوع را صادقانه توضیح دهید و اعلام کنید که آن شخص ارتباطی با پرونده ندارد.
جمع‌بندی

اگر نام دوست خود را از روی اضطراب و بدون اینکه ارتباطی با موضوع داشته باشد بیان کرده‌اید، هنوز برای اصلاح این اشتباه دیر نشده است. بهترین اقدام این است که در اسرع وقت موضوع را به دادیار رسیدگی‌کننده اطلاع دهید و درخواست کنید توضیحات اصلاحی شما در پرونده ثبت شود. صرف امضای صورت‌جلسه مانع اصلاح اظهارات نیست و استفاده از وکیل نیز می‌تواند به حفظ حقوق شما و جلوگیری از درگیر شدن شخص بی‌گناه کمک کند.

نکات مهم
اصلاح اظهارات در مرحله تحقیقات مقدماتی از نظر قانونی امکان‌پذیر است.
صرف امضای صورت‌جلسه، مانع ارائه توضیحات تکمیلی یا اصلاح اظهارات نمی‌شود.
اگر شخص معرفی‌شده هیچ ارتباطی با موضوع ندارد، بهتر است هرچه سریع‌تر این موضوع را به دادیار اعلام کنید.
مطابق ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری، حق استفاده از وکیل در مرحله تحقیقات مقدماتی برای متهم پیش‌بینی شده است.
در پرونده‌های کیفری، صداقت و اقدام سریع برای اصلاح اشتباه، معمولاً از ادامه تحقیقات غیرضروری درباره اشخاص بی‌ارتباط جلوگیری می‌کند.