برای به اجرا گذاشتن مهریه چکار کنیم؟ اگر مهریه عندالمطالبه باشد، زوجه می‌تواند با در دست داشتن سند ازدواج، ابتدا از دفتر ازدواج یا اداره اجرای اسناد رسمی درخواست صدور اجراییه کند و در صورت نیاز، از طریق دادگاه خانواده نیز مطالبه مهریه و تأمین خواسته را پیگیری کند. برای به اجرا گذاشتن مهریه چکار کنیم تا سریع‌تر به نتیجه برسیم؟ باید مشخصات مالی زوج، نشانی محل اقامت و اطلاعات حساب‌ها یا اموال او را تا حد امکان شناسایی کرده و مدارک را کامل ارائه دهید.
برای نمونه، اگر زوجه سند ازدواج را در اختیار دارد و همسرش از پرداخت مهریه خودداری می‌کند، لازم نیست برای شروع کار منتظر طلاق بماند. او می‌تواند با مراجعه به دفتر رسمی ازدواجی که عقد در آن ثبت شده، صدور اجراییه را درخواست کند. پس از ابلاغ اجراییه، زوج باید در مهلت قانونی اقدام کند یا درباره پرداخت، معرفی مال و ترتیب تسویه بدهی تصمیم بگیرد. در صورت خودداری، امکان توقیف اموال و در شرایط قانونی، پیگیری قضایی وجود خواهد داشت.
بله. مهریه از زمان وقوع عقد، دین بر عهده شوهر محسوب می‌شود و مطالبه آن به طلاق وابسته نیست. زن می‌تواند در دوران زندگی مشترک، هنگام اختلاف، پس از جدایی یا حتی بدون مطرح کردن دعوای طلاق، برای دریافت مهریه اقدام کند. البته نوع مهریه در سند ازدواج اهمیت دارد. در مهریه عندالمطالبه، اصل بر امکان مطالبه به محض درخواست زوجه است؛ اما در مهریه عندالاستطاعه، زوجه باید استطاعت مالی زوج یا وجود مال قابل وصول را اثبات کند.
همچنین اگر مهریه وجه نقد باشد، مبلغ آن معمولاً بر اساس شاخص مقرر قانونی در زمان پرداخت محاسبه می‌شود، نه صرفاً مبلغ اسمی نوشته‌شده در سند. در مورد سکه یا مال مشخص، ملاک، همان تعداد یا عین مال مندرج در عقدنامه است؛ با این تفاوت که ارزش روز آن ممکن است در ارزیابی توان مالی، تأمین خواسته و مسائل اجرایی اثر داشته باشد.
یکی از راه‌های عملی برای شروع فرایند، مراجعه به دفتر ازدواج و درخواست صدور اجراییه ثبتی است. دفترخانه پس از بررسی سند ازدواج، اجراییه را صادر و برای ابلاغ به زوج ارسال می‌کند. پس از ابلاغ، مهلت مقرر برای اجرای مفاد اجراییه آغاز می‌شود. زوج می‌تواند بدهی را بپردازد، با زوجه توافق کند، مال معرفی کند یا در صورت ادعای ناتوانی مالی، از مسیر قانونی مربوط به اعسار استفاده کند.
اگر زوج در مهلت مقرر اقدامی نکند، زوجه می‌تواند شناسایی و توقیف اموال او را از اجرای ثبت درخواست کند. حساب بانکی، خودرو، ملک، سهام، حقوق و مزایا و برخی مطالبات مالی، در صورت احراز تعلق به زوج و رعایت مقررات، ممکن است توقیف شوند. برای توقیف ملک، مشخصات ثبتی یا اطلاعات کافی درباره مالکیت اهمیت زیادی دارد. درباره حقوق و مزایا نیز میزان برداشت تابع مقررات و شرایط شخص بدهکار است.
اداره ثبت معمولاً برای شروع عملیات اجرایی هزینه‌هایی دریافت می‌کند و هزینه اجرای مفاد سند نیز طبق مقررات محاسبه می‌شود. در بسیاری از پرونده‌ها، این هزینه در نهایت از بدهکار مطالبه می‌شود، اما ممکن است زوجه برای آغاز برخی اقدامات، هزینه اولیه را بپردازد. مبلغ دقیق به نوع درخواست و مرحله اجرا بستگی دارد و باید از مرجع مربوط استعلام شود.
اگر توقیف اموال از طریق ثبت نتیجه ندهد، زوج درباره مالکیت مال اختلاف داشته باشد، نیاز به رسیدگی قضایی وجود داشته باشد یا زوجه بخواهد هم‌زمان درخواست تأمین خواسته مطرح کند، مراجعه به دادگاه خانواده قابل بررسی است. درخواست‌ها معمولاً از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت می‌شوند و پس از ارجاع، پرونده در مرجع صالح رسیدگی خواهد شد.
در دعوای مطالبه مهریه، زوجه باید رابطه زوجیت و میزان مهریه را با سند رسمی ازدواج اثبات کند. چنانچه احتمال انتقال یا مخفی کردن اموال وجود داشته باشد، درخواست تأمین خواسته اهمیت زیادی دارد. در صورت پذیرش این درخواست و فراهم بودن شرایط قانونی، ممکن است پیش از صدور رأی قطعی، اموال معرفی‌شده یا شناسایی‌شده به میزان طلب توقیف شوند.
در انتخاب میان ثبت و دادگاه، وضعیت مالی زوج، وجود یا نبود مال قابل شناسایی، فوریت توقیف، محل اقامت طرفین و نوع اختلاف اهمیت دارد. مراجعه به ثبت معمولاً برای اجرای مستقیم سند رسمی مناسب است، در حالی که دادگاه امکان رسیدگی به اختلافات، اعسار، تقسیط و درخواست‌های تبعی را فراهم می‌کند. در بعضی شرایط، پیگیری هم‌زمان یا تغییر مسیر با رعایت مقررات ممکن است، اما نباید برای یک طلب، وصول مضاعف انجام شود.
بسیاری از افراد تصور می‌کنند با مطالبه هر میزان مهریه، زوج فوراً بازداشت می‌شود؛ در حالی که حبس موضوعی استثنایی و تابع شرایط قانونی است. مقررات حمایت خانواده درباره ضمانت اجرای حبس، سقف مشخصی را برای حمایت از مطالبه مهریه تعیین کرده است. بنابراین درباره میزان مهریه بیش از سقف قانونی، اصل بر پیگیری از طریق شناسایی و توقیف اموال زوج است، نه بازداشت خودکار او.
زوج می‌تواند در صورت ناتوانی از پرداخت یکجای مهریه، دادخواست اعسار از پرداخت محکوم‌به و تقسیط بدهی مطرح کند. دادگاه با بررسی وضعیت مالی، درآمد، هزینه‌های ضروری، دارایی‌ها، نقل‌وانتقال‌های مالی و شهادت شهود واجد شرایط، درباره اعسار تصمیم می‌گیرد. پذیرفته شدن اعسار به معنای از بین رفتن مهریه نیست؛ بلکه پرداخت آن به اقساط یا پیش‌قسط و اقساط دوره‌ای تبدیل می‌شود.
اگر اقساط تعیین‌شده پرداخت نشود، زوجه می‌تواند از دادگاه اجرای حکم را بخواهد و در صورت وجود شرایط، اقدامات قانونی نسبت به اقساط معوق را دنبال کند. همچنین اگر زوج پس از صدور حکم اعسار، مال یا درآمد قابل توجهی به دست آورد، زوجه می‌تواند اطلاعات جدید را به مرجع اجرا اعلام کند تا تصمیم مناسب گرفته شود.
اگر تصمیم دارید برای به اجرا گذاشتن مهریه چکار کنیم را به شکل عملی دنبال کنید، قبل از ثبت درخواست، اطلاعات مالی زوج را جمع‌آوری کنید. شماره پلاک خودرو، نشانی ملک، محل کار، نام بانک، شماره حساب، شرکت محل فعالیت و هر سندی که ارتباط زوج با مال را نشان دهد، می‌تواند در شناسایی دارایی مؤثر باشد. اطلاعات نادرست یا حدسی ارائه نکنید؛ زیرا ممکن است روند رسیدگی را دشوار کند.
در صورتی که زوج ملکی را به نام دیگری منتقل کرده باشد، صرف انتقال مال همیشه به معنای فرار از دین نیست و بررسی زمان معامله، انگیزه، وضعیت واقعی معامله و قصد بدهکار ضرورت دارد. اگر دلایل کافی درباره صوری بودن معامله یا قصد فرار از پرداخت وجود داشته باشد، موضوع می‌تواند از مسیر حقوقی یا کیفری مناسب پیگیری شود؛ اما طرح ادعا بدون دلیل ممکن است نتیجه‌ای نداشته باشد.
درخواست را می‌توان با اطلاعات موجود ثبت کرد، اما برای ابلاغ و اجرای مؤثر، نشانی دقیق اهمیت دارد. زوجه می‌تواند نشانی آخرین محل اقامت یا محل کار زوج را ارائه دهد و در صورت نیاز، از ظرفیت‌های قانونی برای شناسایی نشانی استفاده کند. بهتر است پیش از ثبت، کدپستی و محل سکونت احتمالی بررسی شود.
خیر، حضور وکیل الزامی نیست و زوجه می‌تواند شخصاً از طریق دفتر ازدواج، اجرای ثبت و دفاتر خدمات قضایی اقدام کند. با این حال، در پرونده‌هایی که زوج اموال را منتقل کرده، درباره مهریه اختلاف وجود دارد یا دعوای اعسار مطرح شده است، استفاده از وکیل یا مشاوره حقوقی می‌تواند از اشتباه در انتخاب مرجع و تنظیم درخواست جلوگیری کند.
نداشتن مال قابل شناسایی، وصول فوری را دشوار می‌کند، اما اصل دین از بین نمی‌رود. در صورت اثبات شرایط قانونی، امکان تقسیط وجود دارد و اگر در آینده مال یا درآمد قابل توقیفی شناسایی شود، می‌توان عملیات اجرایی را نسبت به آن دنبال کرد. مستثنیات دین نیز از توقیف خارج هستند و نمی‌توان هر مالی را بدون توجه به این مقررات توقیف کرد.
در صورت تعلق مال به زوج و وجود دستور یا مجوز قانونی، خودرو، حساب بانکی و سایر دارایی‌های قابل توقیف ممکن است تا میزان طلب توقیف شوند. اموالی که برای زندگی ضروری محسوب می‌شوند یا در گروه مستثنیات دین قرار می‌گیرند، تابع محدودیت‌های خاص هستند. ارائه اطلاعات دقیق درباره مال، سرعت شناسایی و توقیف را بیشتر می‌کند.
خیر، پرداخت بخشی از مهریه فقط به همان میزان از بدهی کم می‌کند، مگر اینکه زوجه در سند رسمی یا توافق معتبر، باقی‌مانده را ابراء یا به شکل دیگری تسویه کرده باشد. هنگام دریافت وجه یا سکه، مقدار دقیق پرداخت و میزان باقی‌مانده را در رسید بنویسید و از امضای متن‌های کلی و مبهم خودداری کنید.
برای به اجرا گذاشتن مهریه چکار کنیم؟ ابتدا سند ازدواج و مدارک هویتی را آماده کنید، سپس با توجه به وضعیت پرونده از دفتر ازدواج و اجرای ثبت یا دفاتر خدمات قضایی اقدام کنید. شناسایی اموال زوج، درخواست تأمین خواسته در موارد ضروری، توجه به عندالمطالبه یا عندالاستطاعه بودن مهریه و بررسی احتمال اعسار، مهم‌ترین عوامل موفقیت در این مسیر هستند. اگر پرونده پیچیده است یا احتمال انتقال اموال وجود دارد، دریافت مشاوره تخصصی پیش از ثبت درخواست می‌تواند از اتلاف وقت و هزینه جلوگیری کند.