پشیمانی از به اجرا گذاشتن مهریه به طور معمول قابل مدیریت است و زن میتواند، با توجه به مرحله پرونده، درخواست ادامه عملیات اجرایی را متوقف کند یا از پیگیری آن منصرف شود. در واقع، پشیمانی از به اجرا گذاشتن مهریه لزوماً به معنای از بین رفتن حق مطالبه مهریه نیست؛ مگر اینکه زن در سندی روشن، حق خود را ببخشد، ابراء کند یا نسبت به دریافت آن صلح و توافق قطعی انجام دهد.
برای مثال، اگر زوجه پس از ثبت درخواست در اجرای ثبت یا طرح دعوا در دادگاه با همسر خود به توافق برسد، باید پیش از هر اقدامی مشخص کند که قصد او فقط بستن پرونده اجرایی است یا میخواهد تمام یا بخشی از مهریه را ببخشد. این تفاوت بسیار مهم است؛ زیرا بستن پرونده به علت انصراف، با ابراء مهریه یکسان نیست و آثار حقوقی متفاوتی دارد.
انصراف از ادامه عملیات اجرایی یعنی طلبکار فعلاً نمیخواهد فرایند وصول را ادامه دهد. در این حالت، درخواست توقیف اموال، ممنوعالخروجی یا سایر اقدامات اجرایی ممکن است متوقف شود و پرونده مختومه یا بایگانی شود. با این حال، اصل حق مطالبه، در صورتی که به صورت معتبر ساقط نشده باشد، میتواند باقی بماند.
در مقابل، ابراء به معنای بری کردن شوهر از دین مهریه است. چنانچه زوجه با اراده و آگاهی، سند ابراء را امضا کند، معمولاً دیگر نمیتواند همان دین را دوباره مطالبه کند. همچنین اگر در توافقنامه نوشته شود که زن تمام مهریه یا مقدار مشخصی از آن را بخشیده و هیچ ادعایی نسبت به آن ندارد، امکان مطالبه مجدد همان مقدار با دشواری جدی روبهرو خواهد شد.
بنابراین پیش از امضای هر نوشتهای باید عبارتهای آن به دقت بررسی شود. واژههایی مانند «ابراء»، «بذل»، «اسقاط حق»، «صلح قطعی»، «تسویه کامل» و «نداشتن هرگونه ادعا» ممکن است نتیجهای فراتر از توقف پرونده داشته باشند. اگر هدف فقط توقف موقت پیگیری است، بهتر است همین موضوع صریح و بدون ابهام در درخواست درج شود.
در پروندهای که مهریه از طریق دفترخانه ازدواج و اداره اجرای اسناد رسمی پیگیری شده است، زوجه میتواند با مراجعه به مرجع اجرایی، درخواست کتبی خود را برای توقف یا مختومه شدن عملیات ارائه کند. مشخصات پرونده، شماره اجراییه، نام طرفین و خواسته دقیق باید در درخواست درج شود.
اگر برای وصول مهریه مالی توقیف شده باشد، صرف اعلام پشیمانی ممکن است برای رفع اثر از توقیف کافی نباشد و لازم است درباره رفع توقیف، آزادسازی حساب یا رفع ممنوعالخروجی نیز درخواست روشن ارائه شود. مرجع اجرا پس از بررسی وضعیت پرونده و اقدامات انجامشده، درباره آثار درخواست تصمیم میگیرد.
در صورتی که مال متعلق به شخص ثالث توقیف شده یا نسبت به توقیف اعتراض مطرح شده باشد، توقف پیگیری زوجه الزاماً تمام حقوق اشخاص دیگر را از بین نمیبرد. همچنین اگر مزایده انجام شده، وجهی وصول شده یا طلب به شخص دیگری منتقل شده باشد، باید وضعیت اقدامات قبلی و حقوق ایجادشده بررسی شود.
چنانچه زوجه برای مطالبه مهریه دادخواست داده و پرونده هنوز در مرحله رسیدگی باشد، میتواند مطابق وضعیت پرونده، از ادامه رسیدگی منصرف شود یا درخواست مناسب خود را به دادگاه اعلام کند. نوع اقدام به این بستگی دارد که هنوز جلسه رسیدگی تشکیل نشده، رأی صادر شده، رأی قطعی شده یا پرونده وارد مرحله اجرای حکم شده است.
پس از صدور حکم قطعی، موضوع دیگر صرفاً پس گرفتن دادخواست نیست؛ زیرا رأی صادر شده و ممکن است عملیات اجرایی نیز آغاز شده باشد. در چنین شرایطی، زوجه باید به واحد اجرای احکام مراجعه و درخواست توقف یا پایان عملیات اجرایی را مطرح کند. اگر توافقی با شوهر انجام شده است، بهتر است توافق در قالبی تنظیم شود که تاریخ، میزان تعهد، نحوه پرداخت و آثار عدم انجام تعهد را مشخص کند.
اگر زن فقط از پیگیری فعلی منصرف شده باشد، باید از بهکار بردن عباراتی که به معنای گذشت قطعی از دین است خودداری کند. همچنین اگر بخشی از مهریه دریافت شده، مقدار پرداختشده، باقیمانده بدهی و تکلیف اقساط آینده باید دقیقاً در نوشته درج شود.
برای مدیریت پشیمانی از به اجرا گذاشتن مهریه، ابتدا باید از مرجع رسیدگیکننده و مرحله دقیق پرونده مطمئن شوید. اطلاعاتی مانند شماره پرونده، شماره اجراییه، شعبه، مبلغ مطالبهشده و اقدامات انجامگرفته را از سامانه یا دفتر مربوط بررسی کنید.
اگر درخواست فقط به صورت شفاهی مطرح شود، اثبات مفاد و زمان آن دشوار خواهد بود. به همین دلیل، ارائه نوشته رسمی یا ثبتشده اهمیت زیادی دارد. در موارد حساس، بهتر است متن درخواست پیش از امضا از نظر آثار حقوقی بررسی شود.
مدارک مورد نیاز به مرجع و مرحله پرونده بستگی دارد، اما معمولاً اصل یا تصویر کارت ملی و شناسنامه، سند ازدواج، شماره پرونده یا اجراییه و اطلاعات حساب کاربری قضایی لازم است. اگر شخص دیگری از طرف زوجه مراجعه میکند، وکالتنامه معتبر نیز باید ارائه شود.
در پروندههای ثبتی، ممکن است فرم اختصاصی اداره اجرا و مدارک مرتبط با توقیف اموال درخواست شود. در پروندههای دادگاهی نیز ثبت درخواست از مسیر خدمات الکترونیک قضایی یا مراجعه به اجرای احکام انجام میشود. هزینهها ثابت و یکسان نیست و به نوع درخواست، مرحله پرونده، خدمات ثبتی یا قضایی و اقدامات انجامشده بستگی دارد؛ بنابراین مبلغ دقیق باید از همان مرجع دریافت شود.
اگر توافقی میان زن و شوهر تنظیم میشود، هزینه تنظیم سند رسمی، گواهی امضا یا ثبت توافق نیز ممکن است مطرح باشد. پرداخت این هزینهها به معنای تضمین پذیرش درخواست نیست و مرجع مربوط باید وضعیت پرونده را بررسی کند.
اگر زوجه فقط درخواست توقف عملیات اجرایی را داده باشد و در هیچ سندی مهریه را نبخشیده یا ابراء نکرده باشد، اصل امکان مطالبه دوباره معمولاً منتفی نمیشود. با این حال، اقدام بعدی باید با توجه به وضعیت پرونده، گذشت زمان، توافقهای انجامشده و اسنادی که امضا شدهاند بررسی شود.
اما اگر زن در سند رسمی یا توافق معتبر، کل مهریه یا مقدار مشخصی از آن را ابراء کرده باشد، مطالبه دوباره همان مقدار معمولاً امکانپذیر نیست. به همین علت، تفاوت میان «انصراف از اجرا» و «اسقاط حق» باید در متن درخواست کاملاً روشن باشد.
خیر. پشیمانی از به اجرا گذاشتن مهریه باید با درخواست رسمی در مرجع مربوط اعلام شود. تا زمانی که درخواست ثبت و بررسی نشود، ممکن است اقدامات اجرایی مانند توقیف حساب یا ادامه شناسایی اموال انجام شود.
در بسیاری از موارد میتوان درباره بخشی از مبلغ یا برخی اقدامات اجرایی درخواست مشخص ارائه کرد، اما امکان آن به وضعیت پرونده و نوع اقدام انجامشده بستگی دارد. مقدار مورد انصراف و مقدار باقیمانده باید دقیق نوشته شود تا ابهامی ایجاد نشود.
باید مبلغ دقیق پرداختشده، تاریخ و روش پرداخت و میزان باقیمانده مشخص شود. بهتر است رسید پرداخت یا سند توافق نیز نگهداری شود. نوشتن عبارت کلی مانند «تسویه شد» بدون تعیین جزئیات میتواند در آینده اختلاف ایجاد کند.
رفع هر اقدام اجرایی نیازمند بررسی و ثبت دستور مربوط از سوی مرجع صالح است. بنابراین در درخواست خود، رفع توقیف حساب یا ملک، آزادسازی خودرو و رفع ممنوعالخروجی را صریحاً مطرح کنید و پس از ثبت، نتیجه هر مورد را جداگانه پیگیری کنید.
این موضوع به محتوای سند بستگی دارد. اگر نوشته فقط اعلام انصراف از ادامه اجرا باشد، وضعیت با سند ابراء یا صلح قطعی متفاوت است. پس از امضا باید متن، نوع سند و مرحله اجرای آن بررسی شود و نمیتوان بدون دیدن مدارک درباره امکان بازگشت از آن نظر قطعی داد.
پشیمانی از به اجرا گذاشتن مهریه معمولاً با ثبت درخواست در مرجع رسیدگیکننده قابل پیگیری است، اما توقف عملیات اجرایی با بخشش یا ابراء مهریه تفاوت دارد. اگر فقط قصد بستن پرونده را دارید، باید این موضوع صریحاً نوشته شود و از عباراتی که به معنای اسقاط همیشگی حق است پرهیز کنید. همچنین در صورت وجود توقیف یا ممنوعالخروجی، رفع هر اقدام باید جداگانه پیگیری شود. بررسی دقیق متن درخواست و توافق، مهمترین راه جلوگیری از از دست رفتن ناخواسته حقوق مالی است.